ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ- Page 19

ႁူင်းၾႆးၾႃႉၽဝ်ထၢၼ်ႇမႂ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းသၢတ်ႇပွတ်းၸၢၼ်း ဢၼ်တိတ်းၸပ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆး ၸႄႈဝဵင်းမႄႈ ၾႃႉလူင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆးႁၢင်ႇၵႆလႅၼ်လိၼ် 19 ၵီႊလူဝ်ႊမႄႊတိူဝ်ႊ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမႄႈၼမ်ႉၵူၵ်းၶုၼ်ႇ ဢူၼ်ပဵၼ်ၵွင်ႉ လိူဝ်ၵဝ်ႇ။ ႁူင်းၾႆးၾႃႉၽဝ်ထၢၼ်ႇၼႆႉ သိုၵ်းဝ UWSA ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်သေ တႄႇပိုတ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်မႃးၼႂ်းလိူၼ် ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊ ပိူဝ်ႊ 2025။ ႁူင်းၾႆးၾႃႉဢၼ်ၼႆႉ တင်ႈယူႇဝႆႉၼႂ်းမိူင်းသၢတ်ႇပွတ်းၸၢၼ်းႁၢင်ႇၵႆဝဵင်းမွၵ်ႈ 10 ၵီႊလူဝ်ႊ မႄႊတိူဝ်ႊ ယူႇႁိမ်းမႄႈၼမ်ႉၵူၵ်း ၼႂ်းဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈႁုင်ႈ တီႈဢၼ်သိုၵ်းဝ UWSA မႃးတႄႇတင်ႈပဵၼ် ငဝ်ႈၸိုင်ႈ သိုၵ်းဝ ပွတ်းၸၢၼ်း

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 16/12/2025 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းပွႆႇမၢၵ်ႇလႄႈဢဝ်ၵွင်ႈလူင်ယိုဝ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းမိူင်းတၢႆ 12 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 9 ၵေႃႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းဝၼ်းထိ 6 လႄႈ 11/12/2025 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းပွႆႇမၢၵ်ႇသေ တိူဝ်ႉၺႃး ၵူၼ်းမိူင်းတၢႆ 12 ၵေႃႉ ယဝ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်း 9 ၵေႃႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်ႈမိတ်ႈ ၸိုင်ႈတႆႈပွတ်းႁွင်ႇ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 6/12/2025 ၶၢဝ်းယၢမ်း 9 မူင်းၵၢင်ၼႂ်

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 28/11/225 လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၺႃးတဵၵ်းတဵင်ႁႂ်ႈတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် လိူၵ်ႈတင်ႈလူင်ႈၼႃႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်း ၸၢၼ်း လႄႈပွတ်းဢွၵ်ႇ Download PDF >>> Shan | Burmese | English | Thai ၼႂ်းဝူင်ႈထူၼ်ႈသၢမ်လိူၼ် ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2025 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႂ်းၸႄႈ ဝဵင်းပင်းတလႃႉ၊ ၼမ်ႉၸၢင် လႄႈၵုၼ်ႁဵင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း တင်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ တဵၵ်းၸႂ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်း 250 ၵေႃႉပၢႆ တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်လူင်ႈၼႃႈ တႃႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉၼႂ်းဝူင်ႈလိုၼ်းသုတ်းၼႂ်းလိူၼ်ၻီႊသိမ်ႊပိူဝ်ႊ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းထိ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 28/10/2025 ၶွမ်ႊပၼီႊ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇယူႇတၢင်းလင် မႄႇၶႂၢၵ်ႈၶုတ်းႁႄႈႁႃယၢပ်ႇလႄႈၶမ်း ၸွမ်းသၢႆမႄႈ ၼမ်ႉၵူၵ်း ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇ Download PDF >>> Shan | Burmese | English | Thai ၶႅပ်းႁၢင်ႈလၢဝ်ပွမ်ဢၼ်မႂ်ႇ ပိူင်းၼႄလွင်ႈၶႂၢၵ်ႈၶုတ်းႁႄႈႁႃယၢပ်ႇ (Rare Earth) လႄႈၶမ်းၸွမ်းသၢႆ မႄႈၼမ်ႉ ၵူၵ်း ၼႂ်းမိူင်းယွၼ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇပွတ်းၸၢၼ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ၊ ၶၢဝ်ႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် တၢင်း ၼႂ်း လၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ China Investment Mining

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 16/10/2025 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇႁိူၼ်းလႄႈတိမတ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၼႂ်းဝူင်ႈလိုၼ်းသုတ်းလိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႊထိုင်ႁၢင်လိူၼ်သႅမ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2025 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၾႆး ၸုတ်ႇ ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 60 လင်၊ ယွင်/ယႄးၶဝ်ႈ 90 လင်၊ ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း 1 ပၢင် လႄႈ သုမ်ႉ ထဵင် ႁႆႈၼႃး လၢႆလၢႆလင် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ။ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇၽဝ် ယွင်ၶဝ်ႈ ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလုသုမ်းၼပ်ႉပဵၼ်ငိုၼ်း 150

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 6/10/2025 သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းႁၢမ်းပၵ်းႁၢမ်းပိူင်လႄႈၵၼ်ႉၸၼ်ၼၢင်းယိင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး Download PDF >>  Thai | Shan | Burmese | English  ဝၼ်းထိ 24/9/2025 သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသီႇၵေႃႉ ၸိူဝ်းပၢႆႈသေႃႉႁူမ်ႈယူႇ ၸွမ်း ထဵင် ႁႆႈၼႃး ဢၼ်ယူႇႁၢင်ႇၵႆဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးမွၵ်ႈ 10 ၵီႊလူဝ်ႊမႄႊတိူဝ်ႊ ပႃးၸဵမ်ၵၼ်ႉၸၼ် ဢွၼ်ႇယိင်း ဢႃယု 16 ယဝ်ႉၶႃႈႁႅမ်တၢႆပႅတ်ႈ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼႂ်းသၢႆသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းထႅမ်ဢဵၼ်ႁႅင်းတင်း ၼမ် မႃးပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတႃႇယိုတ်းဢဝ်ၶိုၼ်းၵျွၵ်းမႄး ဢၼ်သိုၵ်းလွႆ တဢၢင်း TNLA

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 18/9/2025 ၶီႈၶူၺ်လိၼ်လႆထူမ်ယႃႉလုႁႆႈၼႃးၼႂ်းမိူင်းၶၢၵ်ႇၸိူဝ်းယူႇတၢင်းတႂ်ႈထၢင်မိူင်ႁႄႈႁႃယၢပ်ႇ သိုၵ်း ဝ ပွတ်းႁွင်ႇ Download PDF >>  Thai | Shan | Burmese | English  ႁႆႈၼႃးၼပ်ႉလၢႆဢေႊၵႃႊ ၸွမ်းသၢႆၼမ်ႉလူၺ် ၼႂ်းမိူင်းၶၢၵ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ၺႃးၶီႈၶူၺ်လိၼ်လႆ ထူမ် ဢၼ်ဢမ်ႇတွၼ်ႉယၢမ်ႈထူပ်းၺႃးသေပွၵ်ႈ တင်ႈတႄႇၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ 2025၊ ပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ယူႇတၢင်းတႂ်ႈမိူင်ႁႄႈႁႃယၢပ်ႇတီႈမိူင်းပွၵ်ႉ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသိုၵ်းဝ UWSA ၵုမ်းၵမ် ႁၢင်ႇၵႆမွၵ်ႈ 20 ၵီႊလူဝ်ႊမႄႊတိူဝ်ႊ။ ၾူၼ်လူင်တူၵ်းႁႅင်းႁႃႇယႂ်ႇပူၼ်ႉသေ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 7/8/2025 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းလႄႈၵွင်ႈလူင်ယိုဝ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ မိူင်းၵုတ်ႈ၊ ၵျွၵ်းမႄး၊ ၼွင်ၶဵဝ်၊ ၵူတ်ႉၶၢႆၸွမ်းသၢႆတေႃႈၵျႅတ်ႊ၊ ၼမ်ႉမၼ်းၶႄႇ တိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းမိူင်းတၢႆ 35 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 55 ၵေႃႉ ၼႂ်းၵႄႈဝၼ်းထိ 15/7/2025 လႄႈဝၼ်းထိ 4/8/2025 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းလႄႈၵွင်ႈ လူင်ယိုဝ်းသေ တိူဝ်ႉၺႃၵူၼ်းမိူင်းတၢႆ 35 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 55 ၵေႃႉ၊ တိုၵ်း/ႁိူၼ်းယေးလုၵွႆ 60 လင်ပၢႆ-ပႃး ၸဵမ်ႁူင်းသဝ်း

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 17/7/2025 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ် ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းပွႆႇမၢၵ်ႇ တိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းမိူင်းတၢႆ 13 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 31 ၵေႃႉ ၼႂ်းၼႃႈတီႈၸုမ်းသိုၵ်း လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ်ၵုမ်းၵမ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ မိူင်းၵုတ်ႈ၊ ၵျၵ်းမႄးလႄႈ ၼွင်ၶဵဝ် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းဝၼ်းထိ 4/7/2025 ထိုင် 14/7/2025 ၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းပွႆႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းမိူင်းတၢႆ 13 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 31 ၵေႃႉသေ မၢၵ်ႇတိူဝ်ႉၺႃးတိုၵ်း/ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း 60 လင်ပၢႆ ပႃးၸဵမ်ႁူင်းယႃ လင်ၼိုင်ႈ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 2/7/2025 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်ပွႆႇမၢၵ်ႇလႄႈဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်း တိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းမိူင်းတၢႆ 8 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 29 ၵေႃႉ ၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး၊ မိူင်းၵုတ်ႈလႄႈ ၼွင်ၶဵဝ် ပိုၼ်ႉတီႈၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵုမ်းၵမ် ၼႂ်းၵႄႈဝၼ်းထိ 24/6/2025 ထိုင် 1/7/2025 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်ပွႆႇမၢၵ်ႇလႄႈ ဢဝ်ၵွင်ႈလူင်ယိုဝ်းသေ တိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းမိူင်းတၢႆ 8 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 29 ၵေႃႉ၊ တိူဝ်ႉပႃးႁိူၼ်း/တိုၵ်း 50 လင်ပၢႆ- ပႃးၸဵမ် ဝတ်ႉ/

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 19/6/2025 ၶႅပ်းႁၢင်ႈလၢဝ်ပွမ်ပိုတ်ႇၼႄၵၢၼ်ၶႂၢၵ်ႈၶုတ်းႁႄႈႁႃယၢပ်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမိူင်းပွၵ်ႉၼႃႈတီႈသိုၵ်းဝ UWSA ပွတ်း ၼိူဝ် ၵုမ်းၵမ် Download PDF >>> Shan | Burmese | English | Thai ၶႅပ်းႁၢင်ႈလၢဝ်ပွမ် ပိုတ်ႇၽိူၺ်ၼႄလွင်ႈ မီးဢွင်ႈတီႈၶုတ်းႁႄႈႁႃယၢပ်ႇ (rare earth) ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးထႅင်ႈ ပႅတ်ႇ ပုၼ်ႈပၢႆ တင်ႈတႄႇပီ 2015 ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမိူင်းပွၵ်ႉၼႃႈတီႈသိုၵ်းဝ United Wa

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 21/3/2025 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းပွႆႇမၢၵ်ႇ ဢဝ်ၵွင်ႈလူင်ယိုဝ်း တိူဝ်ႉၺႃးသင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈ 5 တူၼ်/ပႃးလွၼ်ႇ၊ မၢတ်ႇ ၸဵပ်း 14 ႁူမ်ႈတင်းၵူၼ်းမိူင်း လုတၢႆမၢတ်ႇၸဵပ်း 36 ၵေႃႉၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ၽွင်းဝၼ်းထိ 8-17/3/2025 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း၊ ဢဝ်ၻရူၼ်ႊပွႆႇမၢၵ်ႇ ဢဝ်ၵွင်ႈလူင် ယိုဝ်း လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလုတၢႆ 14 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 22 ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ဢၼ်သိုၵ်းလွႆ/တဢၢင်း TNLA ၵုမ်းၵမ်။ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်လုတၢႆမၢတ်ႇၸဵပ်းၼၼ်ႉ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 10/3/2025 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း၊ ဢဝ်ၵွင်ႈလူင်ယိုဝ်းလႄႈဢဝ်ၻရူၼ်ႊပွႆႇမၢၵ်ႇ တိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းမိူင်းတၢႆ 17၊ မၢတ်ႇ 41၊ ႁိူၼ်းယေး/တိုၵ်း 85 လင်လုၵွႆ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင် ၶဵဝ်၊ မိူင်းမိတ်ႈလႄႈမိူင်းၵုတ်ႈ ၼႂ်းၵႄႈဝၼ်းထိ 6/2/2025  ထိုင် 7/3/2025 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း၊ ၵွင်ႈလူင် လႄႈ ၻရူၼ်ႊ ပွႆႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းမိူင်းတၢႆ 17 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 41 လႄႈတိူဝ်ႉၺႃး ႁိူၼ်းယေး/တိုၵ်း 85 လင်ပႃးၸဵမ်

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 4/2/2025 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းပွႆႇမၢၵ်ႇ တိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းမိူင်းတၢႆ 15၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 32 ႁူမ်ႈတင်းၵူၼ်းပဵၼ် ဢၼ် တိုၵ်ႉယႃတူဝ်ယူႇတီႈႁူင်းယႃ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်လႄႈၵျွၵ်းမႄးတီႈၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ်ၵုမ်းၵမ် ၼႂ်းၵႄႈဝၼ်းထိ 21-27/1/2025 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းပွႆႇမၢၵ်ႇတီႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်လႄႈၵျွၵ်းမႄး သေတိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းမိူင်းတၢႆ 15 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 32 ၵေႃႉႁူမ်ႈတင်းၵူၼ်းပဵၼ်ၸိူဝ်းတိုၵ်ႉယႃတူဝ်ယူႇတီႈႁူင်း ယႃၵျွၵ်းမႄး၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းမႃးပွႆႇမၢၵ်ႇၼမ်ႉၼၵ်း 250 ပွင်ႊ။ ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်လႄႈ ၵျွၵ်းမႄး ၼႆႉ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ်ၶဝ်ႈယိုတ်းၵုမ်းၵမ်မႃးတင်ႈတႄႇ ၵၢင်ပီ 2024။ ဝၼ်းထိ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 20/12/2024 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်လႄႈၵွင်ႈလူင်တိုၵ်းယိုဝ်းၸွမ်းသၢႆသဵၼ်ႈတၢင်းၽႅၼ်ၵၢၼ်လူတ်ႉၾႆး/လူတ်ႉလဵၼ်း မူႇၸေႈ-ဝဵင်းလိူဝ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလုတၢႆ မၢတ်ႇၸဵပ်း 200 ပၢၵ်ႇပၢႆ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်လႄႈၵွင်ႈလူင်ယိုဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ 9 ၸႄႈဝဵင်းတင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ ဢၼ်ယူႇၼႂ်းတိူင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ၊ တိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းမိူင်းလုတၢႆ 68 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 136 ၵေႃႉလႄႈ ႁိူၼ်းတိုၵ်း ပႃးၸဵမ် ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ႁွင်ႈပၼ်ယႃ၊ ဝတ်ႉဝႃး၊ ၵျွင်းၶရိတ်ႊ၊ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းလႄႈ ႁူင်းသိုင်ႇယႂ်ႇလူင် တင်းမူတ်း လုၵွႆ 339 ပၢႆ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 9/10/2024 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းပွႆႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵုမ်းၵမ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလုတၢႆ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း လုသုမ်းၼမ် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းပွႆႇမၢၵ်ႇ၊ ဢဝ်ၵွင်ႈလူင်ယိုဝ်းၼႂ်းၵႄႈလိူၼ် ဢေႃႊၵၢတ်ႊ 26 လႄႈ ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ 6/2024 ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ ၵျွၵ်းမႄး၊ ၼွင်ၶဵဝ်၊ၼမ်ႉၶမ်း၊လႃႈသဵဝ်ႈ၊ မိူင်းယႆလႄႈၼမ်ႉတူႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၺႃးၵူၼ်းမိူင်း တၢႆ 55 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 139 ၵေႃႉ၊ ႁိူၼ်း /တိုၵ်းလုၵွႆ 450 လင်ပၢႆ

ၽိုၼ်တၢမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 26/8/2024 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းပွႆႇမၢၵ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်း တီႈသီႇပေႃႉ ၵူၼ်းမိူင်းလုတၢႆ 19၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 19၊ ႁိူၼ်းယေး လုၵွႆ 110 ပၢႆ ပႃးၸဵမ်ဢၼ်မီးႁိမ်း တေႃႈၼမ်ႉၵႅတ်ႊ/ၼမ်ႉမၼ်းၶႄႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းပွႆႇမၢၵ်ႇ လႄႈဢဝ်ၵွင်ႈလူင်ယိုဝ်း ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းၸုမ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢၼ်သိုပ်ႇၶဝ်ႈတိုၵ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ တိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းမိူင်းလုတၢႆ 19 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 19 လႄႈ ႁိူၼ်းယေး/တိုၵ်းလုၵွႆ 110 ပၢႆ ပႃးၸဵမ်ဢၼ်မီးႁိမ်းတေႃႈၵႅတ်ႊလႄႈၼမ်ႉမၼ်းၶႄႇ ၽွင်းၶၢဝ်းတၢင်းဝၼ်းထိ 19/7/2024 ထိုင်

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 24/10/2023 သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၶႄႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မႄႈမၢၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်း၊ ႁိူၼ်းယေးလုၵွႆ၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 1,000 ပၢႆလႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းၵႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈသိုၵ်းၶၢင် KIA  တင်ႈတႄႇဝၼ်းထိ 5/10/2023 ထိုင် 19/10/2023 လႄႈပၢင် တိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA  ၸွမ်းသၢႆသဵၼ်ႈတၢင်းသႅၼ်ဝီ ထိုင် ၶျိၼ်ႊသူၺ်ႊႁေႃႊ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃႉၶၢႆၶိုၵ်ႉၶမ်ႇလူင်တႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈ-မိူင်းၶႄႇ ၼၼ်ႉယွၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်မၢၵ်ႇလူင်ယိုဝ်းလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမႄႈမၢၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်း၊ ႁိူၼ်းလၢႆလင်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်း သၢမ်ဝၢၼ်ႈ လုၵွႆသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 9/5/2023 သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉၵွင်ႈလူင်လႄႈၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း ၺႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသီႇၵေႃႉတၢႆ၊ ႁိူၼ်းယေးလုၵွႆၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်း ၼႂ်း ၸႄႈ ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တင်ႈတႄႇမီးပၢင်တိုၵ်း ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းတိူင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ (MDY-PDF) ၵိူတ်ႇ ၶိုၼ်ႈ မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ 2023 ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ပၢင်ႇဢူႈလူင်-မိူင်းၵုတ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ၼၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းတၢင်းၵၢင်ႁၢဝ်သေ ယိုဝ်းလူင်းၸွမ်းပိုၼ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ယူႇ သဝ်း လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသီႇၵေႃႉလုတၢႆ ပႃးတင်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ သွင်ၵေႃႉတၢႆၸွမ်း၊ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 11/5/2022 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းတၢႆႁၢမ်းပၵ်းႁၢမ်းပိူင်၊ တိမတ်ႉ၊ၶႃၸႂ်၊သွၵ်ႈတဝ်ႁိမ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၼႂ်းလိူၼ် ၾေႊၾေႃႊဝႃႊရီႊ ထိုင် လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ 2022 ၼႂ်းၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၼႆႉ လႆႈၵဵပ်းႁွမ်ဝႆႉႁူဝ်ယွႆႈလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၽွင်းၼႂ်းလိူၼ် ၾေႊၾေႃႊဝႃႊရီႊထိုင်လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ 2022။ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇမီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈပၵ်းတပ်ႉဝႆႉပဵၼ်တီႈပဵၼ်ဢွင်ႈ ၵွပ်ႈဝႃႈယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ် ပၼ်ၸၢဝ်းထၼုၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇဝႆႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်း ၶမယ 112 လႄႈၶမယ 117 တီႈၵၢတ်ႇလေႃႉ (ၵလေႃး)

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 13/12/2021 ၶွမ်ႊပၼီႊ တႂ်ႈမိုဝ်းသိုၵ်း ငူၺ်ႇယီႇပလႄး တႄႇၶုတ်းႁႃထၢၼ်ႇႁိၼ် တီႈႁူဝ်ၼႃးၾႃႉ ထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ တင်ႈတႄႇဝၼ်းထိ 23/11/2021 မႃး ၶွမ်ႊပၼီႊငူၺ်ႇယီႇပလႄး ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈတိူင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး) ဢၼ်မီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵမ်ႉယၼ်ပၼ်ႁႅင်းမႃးၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉ တႄႇၶုတ်းႁႃထၢၼ်ႇႁိၼ် ဢွင်ႈတီႈႁူဝ်ၼႃးၾႃႉ လႅင်ႇၼမ်ႉၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ပဵၵ်ႉသမ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢွၼ်သၢၼ်ၶတ်းမႃးႁၢဝ်ႉႁႅင်း ႁႅင်းႁႅင်း။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ် ဢဝ်လူတ်ႉ/ၵႃး ထုၺ်ႇၼိုင်ႈလမ်း တီႇၽဵဝ်ႈၸွမ်းတၢပ်ႈ ႁူဝ်လွႆၵၢင်ထိူၼ်ႇလွႆႁူဝ်ၼႃးၾႃႉ ဢွင်ႈဢွၵ်ႇၼမ်ႉ တႃႇပိုၼ်ႉတီႈႁႃႈဢေႊၵႃႊပၢႆသေ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 23/11/2021 ငူၺ်ႇယီႇပလႄး တေတႄႇၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်မႂ်ႇ တီႈႁူဝ်ၼႃးၾႃႉ ထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ပဵၵ်ႉသမ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းပိုင်ႈဢိင် ၼမ်ႉတီႈႁူဝ်ၼႃးၾႃႉ တႃႇၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းမႃး ၶၢဝ်းႁိုင်သေတႃႉ ၶွမ်ႊပၼီႊ ငူၺ်ႇယီႇပလႄး ဢၼ်ပၵ်းတီႈတိူင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး) ၼၼ်ႉႁၢင်ႈ ႁႅၼ်းတေတႄႇၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်မႂ်ႇ တီႈႁူဝ်ၼႃးၾႃႉ ၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉထႅင်ႈ။ ငူၺ်ႇယီႇပလႄး တႄႇၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉၼႆႉမႃးတင်ႈတႄႇ 2004 သေမိူဝ်ႈလဵဝ် တိုၵ်ႉသိုပ်ႇ ၶုတ်းတီႈၼၼ်ႈထႅင်ႈသွင်တီႈ- 1

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 12/10/2021 ၸဝ်ႈႁႆႈၼႃး ဢွၼ်ၵၢၼ်သၢၼ်ၶတ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ် ငူၺ်ႇယီႇပလႄး ဢၼ်ဢၢၼ်းၶႂၢၵ်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇ ႁိၼ် ၸွမ်းမႄႈၼမ်ႉပၢင် ၼႂ်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸဝ်ႈႁႆႈၼႃး ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းၽႅၼ်ၵၢၼ် ၶွမ်ႊပၼီႊ ငူၺ်ႇယီႇပလႄး လႄႈ ၸဝ်ႈဢႃႇ ၼႃႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်တေၶႂၢၵ်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၸွမ်းမႄႈၼမ်ႉပၢင် ၼႂ်းဢိူင်ႇ ၼႃးႁုၵ်ႇ ၸႄႈ ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ပိုၼ်ႉတီႈတေၶႂၢၵ်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇမႂ်ႇၼၼ်ႉ မွၵ်ႈ 850 ဢေႊၵႃႊ ၼိူဝ်တီႈလိၼ်ႁႆႈၼႃး

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 29/9/2021 ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်သိုၵ်းဝ UWSA ၶဝ်တီႇၽဵဝ်ႈ သူၼ် တူၼ်ႈမႆႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တႃႇႁဵတ်းသဵၼ်ႈတၢင်း သၢင်ႈႁူင်း ၵၢၼ် ၼႂ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း တင်ႈတႄႇဝၼ်းထိ 6/9/2021 မႃးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊႁူင်ႊပင်ႊ ၶွင်သိုၵ်းဝ UWSA 60 ၵေႃႉ ပၢႆ မႃးတီႇ ၽဵဝ်ႈတႅပ်းမႆႉ တီႈလိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 10 ဢေႊၵႃႊ ပိူဝ်ႈတႃႇတႄႇၶိုင်သၢင်ႈ ႁူင်းၸၢၵ်ႈၼိူဝ် တီႈလိၼ် ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁုပ်ႈယိုတ်းဝႆႉ တၢင်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း။ ၶွမ်ႊပၼီႊ

ဢွၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈသၢႆလိူတ်ႈလူင်ႄမႈမိူင်းတႆး၊ ၵႅတ်ႇၵင်ႈႄမႈၼမ်ႉၶူင်း ဝၼ်းထိ 16/6/2021 ဝၼ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်တႆးၼႆႉ လႆႈလိူၵ်ႈမၵ်းဢဝ်ဝၼ်းဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းတႆး 56 ေၵႃႉ ၼႂ်းႄၸႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် မိူဝ်ႈပီ 1997 ၽွင်းသို်ၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းယႂ်ႇ လူင်ေသ ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ႄလႈတဵၵ်းလိုပ်ႈေႁႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶၢႆႉပၢႆႈႁိူၼ်းေယးတီႈယူႇ 400,000 ပၢႆ ေသႁဵတ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင်ႄလႈပွတ်းၸၢၼ်း လႆႈႁၢမ်းသုၼ်ႇလႆႈ ၵူႈၸိူဝ်းၵူႈပိူင်ၽွင်းၼၼ်ႉ။ ႁဝ်းၶႃႈ တုၵ်းယွၼ်းလွင်ႈပဵၼ်ထမ်းတႃႇၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းလႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်း မၢၼ်ႈ ၶႃႈတၢႆ ၽွင်းၼၼ်ႉ၊ ယၢမ်းလဵဝ်သိုၵ်း မၢၼ်ႈၼၼ်ႉမႃးပဵၼ်ၽူႈေၵႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႂ်းၸို်င်ႈမိူင်း ပတ်းပိုၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းယႂ်ႇလူင်ၼႂ်းမိူင်းတႆးမိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 20 ပီပၢႆၼၼ်ႉယိူင်းဢၢၼ်း

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ပီၵေႃးၸႃႇ 1382၊ လိူၼ်ႁႃႈမႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းၸၼ်၊ ပီတႆး 2115 ၼီႈ ဝၼ်းထိ 12/4/2021 ၶွမ်ႊပၼီႊ Razel-Bec ၾရင်ႊသဵတ်ႊထုၵ်ႇလႆႈယိူင်ႈၸွမ်း EDF ဢၼ်ဢွၼ်ၵိုတ်းယင်ႉၶူင်းၵၢၼ် ၽၢႆၼႂ်း မိူင်းတႆး မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 19/3/2021 ၼၼ်ႉၶွမ်ႊပၼီႊလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၾရင်ႊသဵတ်ႊဢၼ်ပဵၼ် Electricite de France (EDF) ပိုတ်ႇၽိူၺ်ဝႃႈလႆႈၵိုတ်းယင်ႉလွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆသူၺ်ႇလီ 3 ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵွပ်ႈ မႆႈၸႂ်ၸွမ်းငဝ်းလၢႆးသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ/ဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းမိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ 1/2/2021။ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးယိၼ်းႁၼ်လီၸွမ်းလွင်ႈဢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ EDF တႅပ်းတတ်းၵိုတ်းယင်ႉ ၶူင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉသေတိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈၶွမ်ႊပၼီႊRazel-Bec (ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈႁူမ်ႈၸုမ်းFayat) ၾရင်ႊသဵတ်ႊ ယိူင်ႈၸွမ်းလႄႈထွၼ်ၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းဢွၵ်ႇတီႈၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈၼႂ်းၸိုင်ႈ တႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်ယူႇ။ ၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ဢၼ်တႄႇမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ် လူင် ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႂ်းပီ 2008 ၼၼ်ႉ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်း ၵူၼ်းတႆးလႆႈသၢၼ်ၶတ်းမႃး ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းၵွပ်ႈဝႃႈၵူၼ်း

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ပီၵေႃးၸႃႇ 1382၊ လိူၼ်သီႇလွင်ႈ 13 ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းသုၵ်း၊ ပီတႆး 2115 ၼီႈ ဝၼ်းထိ 9/4/2021 သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၵူၼ်းမိူင်းၶၢႆႉဝၢၼ်ႈၼႂ်းမိူင်းပၼ်ႇၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းထႅင်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 14/3/2021 ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်းဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆးၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းမွၵ်ႈ 300 ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၸႂ်ႉၶၢႆႉဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ။ ၵႂၢမ်းသင်ႇၼၼ်ႉလုၵ်ႉတီႈငဝ်ႈငုၼ်းၵုမ်းၵမ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်းၸၵၶ 17 မိူင်းပၼ်ႇဢၼ်ယူႇပႃႈတႂ်ႈတိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင်ၶူဝ်လမ်ၼၼ်ႉမႃး။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႃႈယူႇၼႂ်းၼႃႈလိၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်း (ဢမ်ႇၼၼ်ဝၢၼ်ႈၵျွင်းထမ်ႈ) ၼႆႉမီးယူႇၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇမိူင်းပၼ်ႇယၢၼ်ဝဵင်းသၢမ်လၵ်းၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ဢၼ်မုင်ႈၸူးၶူဝ်တႃႈသၢင်းၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်း။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶိုင်ႈဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ဢၼ်မီးလင်ႁိူၼ်း 45 လင်တၢင်းၸၢၼ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ၼၼ်ႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းတဵင်ႁႂ်ႈၶၢႆႉ။ၼႂ်းၼၼ်ႉမီးႁိူၼ်းၸၢဝ်းမၢၼ်ႈ 12 လင်လႄႈၸိူဝ်းလိူဝ်ၼၼ်ႉပဵၼ်ၸၢဝ်းလီႉသူး/လီးသေႃးတင်းမူတ်း။ ဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်းၼႆႉတႄႇမႃးမိူဝ်ႈပီ 2001 ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလီးသူးပႅတ်ႇႁိူၼ်းၸိူဝ်းၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈလိုပ်ႈႁေႃႈၶၢႆႉတီႈဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇၶဝ်ဝၢၼ်ႈလွႆလူမ်းဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆးလႄႈဝၢၼ်ႈၶူဝ်ႁၢၵ်းဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆးၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇၽွင်းပီ 1996-1998 ၼၼ်ႉဢွၼ်တႄႇတင်ႈမႃး။ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလိုပ်ႈႁေႃႈၶၢႆႉပၢႆႈၼႂ်းပီ 1996-1998 ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇတႃႇမွၵ်ႈ 61 ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ 10,000 ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁေႃႈလိုပ်ႈၵႂႃႇယူႇၸွမ်းၶွပ်ႇဝဵင်းသေၸိူဝ်းၶဝ်လႆႈႁဵတ်းသုမ်ႉသွင်းဢွၼ်ႇယူႇဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉတၢင်းၸွႆႈထႅမ်သင်။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းလၵ်ႉလွမ်ပွၵ်ႈမိူဝ်းႁႃၸႂ်းႁိူၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇႁႃၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်လဵင်ႉသၢႆၸႂ်ၼၼ်ႉၵေႃႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃၸႂ်သေဢဝ်တၢႆလၢႆလၢႆ။ၼႂ်းပီ 1997 ၼၼ်ႉၵူၺ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးလႆႈၵဵပ်းႁွမ်ၶေႃႈမုၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁႅမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 37 ၵေႃႉၼႂ်းမိူင်းပၼ်ႇတၢႆလၢႆလၢႆ၊ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယ 331၊ 332 လႄႈ 520 ၶႃၸႂ်တေႃႇပေႃးတၢႆ။ထဝ်ႈယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၽဝ်တူဝ်လိပ်းထိုင်တၢႆၼႂ်းဝၢၼ်ႈဝူဝ်းလၢႆး။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလီႉသူးလႆႈယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတမ်းဝၢင်းဝႆႉပၼ်ၼၼ်ႉလၢႆလၢႆပီ။ၼႂ်းပီ 2001 မႃးၵေႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယင်းပႆႇပၼ်ၸိူဝ်းၶဝ် ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူဝ်းယူႇတီႈဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇ၊ၵူၺ်းၵႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸီႉသင်ႇႁႂ်ႈတႄႇ ဝၢၼ်ႈႁိမ်းၶၢင်ႈတၢင်းလူင်တီႈဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်ယဝ်ႉဢၼ်ပီႈၼွင်ႉလီႉသူးၶဝ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၸႂ်ႉၶၢႆႉပၢႆႈ။ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ၶဝ်ၺႃးသင်ႇႁႂ်ႈၶၢႆႉၵႂႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈမွၵ်ႈ ½ ၵီႊလူဝ်ႊယူႇတၢင်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်းၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလီႉသူးတႄႉဢမ်ႇၶႂ်ႈၵႂႃႇယူႇတီႈၼၼ်ႈၵွပ်ႈဝႃႈမၼ်းပဵၼ်လွႆသေႁႃၼမ်ႉယၢပ်ႇၼႃႇလႄႈလိၼ်တီႈၼၼ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇပေႃးၽုၵ်ႇသင်လႆႈ။ မိူဝ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်းၶဝ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸီႉသင်ႇႁႂ်ႈၶၢႆႉဝၼ်းထိ 14/3/2021 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁႂ်ႈၶဝ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းလွင်ႈၽွမ်ႉလႆႈၸႂ်ၸွမ်းဝႃႈၶဝ်ၶၢႆႉပၼ်ၵွပ်ႈဝႃႈတီႈလိၼ်တီႈၼၼ်ႈပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၶဝ်။ၵူၺ်းၵႃႈမီး 14 လင်ႁိူၼ်းၵူၺ်းဢၼ်ယွမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ်။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းပဵၼ်လီႉသူးတင်း 31 ႁိူၼ်းတႄႉဢမ်ႇယွမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ်။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 19/3/2021 ၼၼ်ႉၸွမ်သိုၵ်းမဵဝ်းမိၼ်းတၢၼ်းၶိုၼ်းႁွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇယွမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼၼ်ႉၵႂႃႇၸူးတီႈၼႂ်းတပ်ႉၸၵၶ 17 ၶဝ်သေတဵၵ်းတဵင်ႁႂ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈဝၢၼ်ႈသူၼၼ်ႉယူႇၼႂ်းလိၼ်တပ်ႉၸၵၶ17။မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈမၼ်းမီးၶၢဝ်းယၢမ်းယူႇတီႈၸၵၶ 17 ၼႆႉႁႃႈပီၵူၺ်း။မိူဝ်ႈလဵဝ်ယူႇမႃးမီးသွင်ပီယဝ်ႉလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတေလႆႈၶၢႆႉၽွင်းမၼ်းပႆႇလႆႈလၢႆႈၵႂႃႇတၢင်းလႂ်ၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ၵူၺ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇယွမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ်။ ၸၵၶ 17 ၼႆႉမီးတပ်ႉၵွင်ယူႇပႃႈတႂ်ႈမၼ်းထႅင်ႈ 10 တပ်ႉၵွင်တႄႇၵေႃႇတင်ႈမႃးမိူဝ်ႈပီ 2000 ၼႂ်းမိူင်းပၼ်ႇ။မိူင်းပၼ်ႇၼႆႉပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတၢင်းၵၢၼ်သိုၵ်းတႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵွပ်ဝႃႈမၼ်းပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းတေႃႉသူင်ႇလမ်ႇလွင်ႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းဢၼ်ၶၢမ်ႈၼမ်ႉၶူင်းတီႈတႃႈသၢင်းသေၵွင်ႉၸူးမိူင်းတူၼ်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸၵၶ 17 ၼႆႉဢဝ်တီႈယူႇပၵ်းဝႆႉၸွမ်းၼိူဝ်လွႆတၢင်းဢွၵ်ႇဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇသေမုင်ႈၶဝ်ႈၸူးၼႂ်းဝဵင်းလႄႈၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်။ၵူၺ်းၵႃႈတပ်ႉမၼ်းယင်းပႆႇၶႂၢၵ်ႈၵႂႃႇတၢင်းလွႆသုင်ဢၼ်မီးပႃႈလင်ဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်း။ၵွပ်ႈၼၼ်လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်းၶၢႆႉၼႆႉၵေႃႈမၼ်းၵဵဝ်ႇၸွမ်းလွင်ႈၽႅၼ်ၵၢၼ်တေၶႂၢၵ်ႈတပ်ႉၸၵၶ 17 သေႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇမၼ်းမၼ်ႈၵိုမ်းပိူဝ်ႈတႃႇႁႄႉၵင်ႈလွင်ႈၵၢၼ်ပိုတ်းယိုဝ်းဢၼ်ၸၢင်ႈမႃးတၢင်းသဵၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ၼႂ်းၵႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းမိူင်းပၼ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁၢဝ်ႉႁႅင်းမႃးတင်ႈတႄႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ/ဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 1/2/2021 ၼၼ်ႉမႃးယဝ်ႉ။ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းလိုပ်ႈႁေႃႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးၶၢႆႉပၢႆႈၽွင်းပီ 1996-1998 ဢၼ်ထူၺ်ႈပႃးႁၢၵ်ႈပႃးတေႃၵူၼ်းမိူင်း 300,000 ပၢႆၼႂ်း 11 ၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉၵေႃႈယိူင်းဢၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇတတ်းပႅတ်ႈလွင်ႈၵမ်ႉထႅမ်တပ်ႉ သိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ၸင်ႇႁႃၶိုၼ်းၵေႃႇတင်ႈမႂ်ႇၽွင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွင်ႈထၢမ် ၸၢႆးႁေႃသႅင်               +66: 94-728-6696                         (တႆး၊

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ပီၵေႃးၸႃႇ 1382၊ လိူၼ်သီႇလွင်ႈ 5 ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းၽတ်း၊ ပီတႆး 2115 ၼီႈ ဝၼ်းထိ 1/4/2021 ၶွမ်ႊပၼီႊမိူင်းဢွတ်ႊသတြေးယႃႊသိုပ်ႇၸၢမ်းၶုတ်းၶူၼ်ႉႁႃၶမ်း ပိုၼ်ႉတီႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၼႂ်း ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇ ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းတၢႆ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 8/3/2021 ဝၼ်းဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလိူတ်ႈလႆၼွင်းယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉ ၵူၼ်း မိူင်းၸိူဝ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ (ဢၢမ်းၼၢတ်ႈ) ၸိုင်ႈမိူင်း ၼၼ်ႉၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈၶွမ်ႊပၼီႊ Australian-led Access Resources Asia (ARA) မိူင်းဢွတ်ႊသတြေး ယႃႊၶဝ်ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈၼႂ်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇပိူဝ်ႈသိုပ်ႇၶူၼ်ႉႁႃ ၶမ်းၼႂ်း ပိုၼ်ႉ တီႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်။ ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ် ARA ၶဝ်တႄႇၶူၼ်ႉႁႃၼၼ်ႉတၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 547 ၵီႊလူဝ်ႊမႄႊတိူဝ်ႊသီႇၼႃႈၽဵင်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉ တီႈၶဝ်တင်းမူတ်း 1,800 ၵီႊလူဝ်ႊမႄႊတိူဝ်ႊသီႇၼႃႈၽဵင်ႇၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ။လွင်ႈ တေၶုတ်းၶမ်း ပိုၼ်ႉတီႈ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 25/2/2021 သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်ၵမ်ႉထႅမ်ၶဝ် မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 19 လႄႈ 23/2/2021 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလၢႆလၢႆႁဵင်ၼႂ်းသီႇၸႄႈဝဵင်းၼႂ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇႁႂ်ႈဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်ၵမ်ႉထႅမ်လွင်ႈၶဝ်ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ/ဢၢမ်းၼၢတ်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 1/2/2021 ၼၼ်ႉ။ ပၢင်ဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်ၵမ်ႉထႅမ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၸတ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 19/2/2021 ႁဵတ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း မိူင်း သၢတ်ႇ၊မိူင်းတူၼ်လႄႈမိူင်းၽျၢၵ်ႈ၊တဵၵ်းၸႂ်ႉပီႈၼွင်ႉလႃးႁူႇ၊ဢႃႇၶႃႇလႄႈတႆးယိပ်းတင်းတုင်း/ ၸွမ် ပိဝ် မၢၼ်ႈ၊ၶႅပ်းႁၢင်ႈၸွမ်သိုၵ်းလူင်မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၸိူဝ်းၼႆႉသေဢွၵ်ႇၼႄၵၢင် ၸႂ်ပႆၸွမ်း သဵၼ်ႈတၢင်း လႄႈႁႂ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉ သႅၼ်ႇဝႃႈ “တႃႇႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၼိမ်သဝ်းလႄႈမီးလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ….. ပဵၼ်ပုၼ်ႈ ၽွၼ်းႁဝ်း” တႃႇဢဝ် ၽွၼ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇၸိုၼ်ႈသႂ်ဢွၵ်ႇၼႄ ….. ပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်း” ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယင်းလႆႈထုၵ်ႇတဵၵ်းတဵင်ႁႂ်ႈႁွင်ႉသႅၼ်ႇဝႃႈ “ပိူဝ်ႈတႃႇမႅတ်ႇပႅင်းပႂ်ႉပႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈသႃႇသၼႃႇ” ဢၼ်ပဵၼ်ၶေႃႈႁိၵ်ႈႁွင်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉဢၼ်မီးပၢႆဝူၼ်ႉႁၢဝ်ႈႁႅင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉပဵၵ်ႉ သမ်ႉဝႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉလႃးႁူႇလႄႈဢႃႇၶႃႇၸိူဝ်းၼပ်ႉယမ်သႃႇသၼႃႇၶရိတ်ႉၵေႃႈယဝ်ႉ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ ဢၼ်မၼ်းၵုမ်းၵမ်ၼႂ်းဝဵင်းလႂ်ဝဵင်းၼၼ်ႉတဵၵ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႇ ၼႄ ၵၢင်ၸႂ်ၵမ်ႉထႅမ်ၶဝ်။ ၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉၶဝ်ၵေႃႈ ၸီႉသင်ႇႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ် ၵႂႃႇၶွၼ်ႈ တုမ် ၵၼ်ၼႂ်းဝဵင်းယၢမ်း 9 မူင်းၵၢင်ၼႂ် မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 19/2/2021

ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလွင်ႈၵေႃၵမ်ၵၢၼ်ၽၢႆႇၽွင်းငမ်းၸႄႈဝဵင်းႁွင်ႉဢဝ်ၽူႈဢွၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းသၢၼ်ၶတ်း ၽၢႆတၢင်ႇလိၵ်ႈထိုင်ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၵႂႃႇတွင်ႈထၢမ်တီႈလုမ်းၽၢႆႇၽွင်းငမ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၸႄႈဝဵင်း ဝၼ်းထိ 26/1/2021 မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 27/10/2020 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းတေၺႃးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉယွၼ်ႉၽၢႆမွၵ်ႈ 2,000 ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ၼမ်ႉတူႈ၊ၵျွၵ်းမႄးလႄႈလႃႈသဵဝ်ႈၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇလႆႈႁူမ်ႈၵၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းယိုၼ်ႈလိၵ်ႈထိုင်ၼၢင်းဢွင်ႇ သၢၼ်းသုၵျီႇၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁႂ်ႈၸွႆႈၵိုတ်းပၼ်ၶူင်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆသၢမ်ဢၼ်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ။ ၽၢႆသၢမ်ဢၼ်ၼၼ်ႉပဵၼ်ၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၵၢင်ဢၼ်တေဢိတ်ႇဢွၵ်ႇႁႅင်းၾႆးၾႃႉ 735 မေႊၵႃႊဝတ်ႊ၊ၽူႈလူင်းတိုၼ်းပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ SN Power ဢၼ်ယူႇပႃႈတႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၼေႃႇဝူၺ်း၊ၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ဢၼ်တေဢိတ်ႇဢွၵ်ႇႁႅင်းၾႆးၾႃႉ 280 မေႊၵႃႊဝတ်ႊ၊ၽူႈလူင်းတိုၼ်းပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊၶႄႇ၊ၵျပၢၼ်ႇ၊သဝိတ်ႊၸိူဝ်ႊလႅၼ်ႊလႄႈၾရင်ႇသဵတ်ႈသေထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈသမ်ႉပဵၼ်ၽၢႆၼမ်ႉတူႈ (သီႇပေႃႉ) ဢၼ်တေဢိတ်ႇဢွၵ်ႇႁႅင်းၾႆးၾႃႉ 210 မေႊၵႃႊဝတ်ႊၽူႈလူင်းတိုၼ်းပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊNatural Current Energy Hydropower Company။ ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈသူင်ႇလိၵ်ႈထိုင်ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇၼၼ်ႉသေလႄႈမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 25/1/2021 ၼႆႉၵေႃၵမ်ၵၢၼ်ၽၢႆႇၽွင်းငမ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉလႆႈႁွင်ႉဢဝ်ၽူႈၼမ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသီႇၵေႃႉဢၼ်သူင်ႇလိၵ်ႈထိုင်ၼၢင်းဢွၼ်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇၼၼ်ႉၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၶဝ်တီႈလုမ်းၽၢႆႇၽွင်းငမ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈဝဵင်းသီႇပေႃႉသေတွင်ႈထၢမ်။ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ထၢမ်ထိုင်လွင်ႈလႆႈသူင်ႇလိၵ်ႈၸူးၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ၊လွင်ႈသုၼ်ႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ႁူဝ်ယွႆႈၶေႃႈမုၼ်း လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆ၊ၽွၼ်းလီၽွၼ်းႁၢႆႉလွင်ႈသၢင်ႈၽၢႆပႃးၸဵမ်လွင်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁၼ်ထိုင်ၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၸိူင်ႉႁိုဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်ၽၢႆႇၽူႈၼမ်း

ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 27/10/2020 ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈႁူမ်ၸူမ်းလွင်ႈၶွမ်ႊပၼီႊ Stucky မိူင်းသဝိတ်ႊၸိူဝ်ႊလႅၼ်ႊထွၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶူင်း ၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်းၸွမ်းသၢပ်ႇမႄႈၼမ်ႉတူႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်းလွင်ႈၶွမ်ႊပၼီႊ Stucky SA မိူင်းသဝိတ်ႊၸိူဝ်ႊလႅၼ်ႊထွၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶူင်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 26/8/2020 ၼၼ်ႉၶွမ်ႊပၼီႊ Stucky SA ၶဝ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈထိုင်ၸုမ်း Business and Human Rights Resource Centre (BHRRC) ၶဝ်ဝႃႈလႆႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းၵၢၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈသၢင်ႈၽၢႆ၊ၼႂ်းၶေႃႈ ၵႂၢမ်း ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ “Stucky SA ႁဝ်းတေဢမ်ႇသိုပ်ႇၶဝ်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၼႂ်းၶူင်း ၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆယႄး ယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ထႅင်ႈယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။ ၸုမ်း BHRRC ၶဝ်လႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈထိုင်ၶွမ်ႊပၼီႊၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈလူင်းတိုၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းၽၢႆယႄးယႂႃႇ တွၼ်ႈၼိူဝ်ဝၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးဢွၵ်ႇၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 9/7/2020 လွင်ႈ “သိုၵ်း မၢၼ်ႈယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်းတၢႆလၢႆလၢႆလႄႈၶႃၸႂ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၽွင်းပိုတ်ႇယိုဝ်း RCSS/SSA ႁိမ်းဢွင်ႈတီႈ ၽၢႆယေးယႂႃႇ တွၼ်ႈၼိူဝ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး” ဢၼ်တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈၶွမ်ႊပၼီႊၼွၵ်ႈမိူင်းထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်း လၢင်း သၢင်ႈၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ပိူဝ်ႈငိူင်ႉဝႄႈလွၵ်းလိင်ႉလႅၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ၶႃႈႁႅမ်

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 19/10/2020 သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းၵွင်ႈ/ယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း၊ ၶႃၸႂ်၊ တိမတ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈသွၵ်ႈတဝ်ႁိူၼ်းယေး ၽွင်းပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်း ယႂ်ႇ တေႃႇ RCSS/SSA ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵျွၵ်းမႄးပွတ်းၸၢၼ်း တင်ႈတႄႇဝၼ်းထိ 30/9/2020 မႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတေႃႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တၢင်းလိၼ် လႄႈ တၢင်းၵၢင်ႁၢဝ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵျွၵ်းမႄးပွတ်းၸၢၼ်း၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ပႃးၸဵမ် လွင်ႈယိုဝ်းၵွင်ႈယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း၊ ၶႃၸႂ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ တိမတ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လႄႈ ၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ် ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယဝ်ႉယႃႉလႅဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 5/10/2020 သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃၸႂ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉ ၼႄးဝႃႈပဵၼ်ၽူႈဢဝ်ၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆးRCSS/SSA ၼႂ်းမိူင်းၵိုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 20/9/2020 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉၵႂႃႇႁႃဝူဝ်းၵႂၢႆးႁိမ်းတိၼ်လွႆတွၼ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်သေၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၺွပ်းဢဝ်ၽႃႈယၢင်ပူၵ်ႉတႃယဝ်ႉပေႃႉထုပ်ႉ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႄးၶဝ်ဝႃႈပဵၼ်သၢႆလပ်ႉ ဢၼ်ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA သူင်ႇၸွပ်ႇၶၢဝ်ႇၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၶဝ်ၼႆ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉၼၼ်ႉပဵၼ် လုင်းၵႃႇတိၵ ဢႃယု 58၊ ၸၢႆးၼူၺ်ႇ ဢႃယု 30 လႄႈၸၢႆးၼေႇမိၼ်ႇတ ဢႃယု 30 ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူင်ၸၢမ် ဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆးၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 20/9/2020 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 3 မူင်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၵႂႃႇႁႃဝူဝ်းၵႂၢႆးႁိမ်းတိၼ်လွႆတွၼ်းသေၵႂႃႇႁူပ်ႉ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵဝ်ႈၵေႃႉတီႈတပ်ႉလွႆတွၼ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႄးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝႃႈ ၸွပ်ႇၶၢဝ်ႇပၼ်သိုၵ်းတႆးၼႆသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁူၵ်းၵေႃႉတိမတ်ႉ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 30/7/2020 သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုင်ဢၢင်ႈၵၼ်ႉၸၼ် ၼၢင်းယိင်းႁိမ်းတပ်ႉၶဝ်ၼႂ်းမိူင်းတူၼ်ၸီႉ ၸႅင်ႈၼႄ လွင်ႈဢမ်ႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 24/7/2020 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈဢၢင်ႈၶိုင်ၵၼ်ႉၸၼ် ၼၢင်းယိင်းဢၼ်တိုၵ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇ သူၼ်မၼ်းၼၢင်း ၵႆတင်းတပ်ႉမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 200 ဝႃး ဢၼ်မီးတၢင်းၸၢၼ်းမိူင်းတူၼ် ႁၢင်ႇၵႆဝဵင်းမိူင်းတူၼ် 10 လၵ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႉၼၼ်ႉယူႇတီႈတပ်ႉဢၼ်မီးႁိမ်းဝၢၼ်ႈမႄႈၵႅၼ်း ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းတူၼ်။ ပဵၼ်တပ်ႉ ၶလယ (277) လႄႈ ၶလယ (133) ႁူမ်ႈၵၼ်မွၵ်ႈ 15 ၵေႃႉပၵ်းတပ်ႉယူႇသဝ်းဝႆႉ ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်လုၵ်ႉမိူင်းတူၼ် ထိုင်လႅၼ် လိၼ်ထႆး။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 24/7/2020 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်မွၵ်ႈ 09:00 မူင်း

ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး ဝၼ်းထိ 13/7/2020 တၵ်းလႆႈဢဝ်လိူင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်ႁဵတ်းၽိတ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇဢဝ်လိူင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႄၵၢင်ၸႂ်တုၵ်းယွၼ်းလွင်ႈပဵၼ်ထမ်း/တြႃးၼႂ်းၵျွၵ်ႉမႄး ႁဝ်းၶႃႈၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆးၵမ်ႉထႅမ်ပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်ယႂ်ႇလူင်ၵူၼ်းမိူင်းၵျွၵ်ႉမႄးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 10/7/2020 ဢၼ်တုၵ်းယွၼ်းလွင်ႈပဵၼ်ထမ်း/တြႃးတႃႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းတၢႆ၊ၶႃၸႂ်လႄႈလႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 29/6/ 2020 ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ၵူၼ်းမိူင်း 15,000 ပၢႆၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်ၼႂ်းၵျွၵ်ႉမႄးသေပႆၼႄၵၢင်ၸႂ်တေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းတၢင်းၽိတ်းၶဝ်ဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်ႁဵတ်းၽိတ်းတေႃႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ဢွၼ်ၵၼ်ၶီႇထေႃႈ၊ပႆတၢင်းမႃးလၢႆတီႈလၢႆတၢင်းသေၼႄၵၢင်ၸႂ်၊ယိပ်းတင်းပၢႆႉဢၼ်တႅမ်ႈတင်းလိၵ်ႈတႆး၊လိၵ်ႈမၢၼ်ႈလႄႈလိၵ်ႈဢင်းၵိတ်းဝႃႈ “ႁဝ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇတပ်ႉမတေႃႇမိူၵ်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်း”၊ “သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇၶႃႈႁႅမ်ပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းလႄႈယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းတၢႆ/မၢတ်ႇ” ၸိူဝ်းၼႆႉ။ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႊ/ယႄးၶဝ်ႁႄႉႁၢမ်ႈဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ၶဝ်ၶဝ်ႈဝဵင်းၵမ်းၼိုင်ႈသေၶိုၼ်းပွႆႇပၼ်ၶဝ်ႈယူႇ။ တီႈပၢႆႉၼၼ်ႉၼႄပႃးၶႅပ်းႁၢင်ႈလုင်းသုထဝ်ႈၸၢႆးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ၵႅၼ်ဢၼ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းတၢႆလႄႈပႃႈသႂ်ဢႃယု 55 ၵေႃႉဢၼ်လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းယွၼ်ႉၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇၵွင်ႈတင်းလုင်းမွင်ႇၶေႇဢႃယု 56 ၸဝ်ႈႁႆႈၼႃးဢၼ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈပေႃႉထုပ်ႉထိုင်ပေႃးလိုမ်းတူဝ်။လွင်ႈၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလယ 23၊ 22 လႄႈ 147 ၵေႃႉပူၼ်ႉပႅၼ်ႁဵတ်းၽိတ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 10/7/2020 ႁူဝ်ၶမ်ႈၼၼ်ႉဝႃႈတေယိုၼ်ႈလိူင်ႈဢဝ်တၢင်းၽိတ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢမ်ၵေႃႉ- ဢူးၸၢႆးတၢၼ်းမွင်ႇ၊ဢူးၸေႃးတိၵလႄႈဢူးဢႃရိယၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။သိုၵ်းမၢၼ်ဢဝ်ပိူင်မၢႆမီႈမၢႆ 19 ဢၼ်ဝႃႈလူၺ်ႈလွင်ႈၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်လူၺ်ႈလၢႆးငမ်းယဵၼ်သေပႆၼႄၵၢင်ၸႂ်လူၺ်ႈလၢႆးငမ်းယဵၼ်တင်းမၢႆ 18 ဢၼ်ဝႃႈ လူၺ်ႈပၵ်းပိူင်ႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၸၢင်ႈတိတ်းၸပ်းၵၼ် (ၶူဝ်ႊဝိတ်ႊ-19) ၼၼ်ႉသေပိုတ်ႇလိူင်ႈႁႃတၢင်းၽိတ်းဝႆႉ။ ႁဝ်းၶႃႈၵမ်ႉထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းၵျွၵ်ႉမႄးၸိူဝ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်တုၵ်းယွၼ်းလွင်ႈပဵၼ်ထမ်း/တြႃးသေတိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈပူတ်းထွၼ်ပႅတ်ႈလွင်ႈတေဢဝ်တၢင်းၽိတ်း/ ဢဝ်လိူင်ႈၽူႈၼမ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢမ်ၵေႃႉၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်လူၺ်ႈဢမ်ႇလူဝ်ႇမီးၶေႃႈၼွင်ႇမတ်ႉငိူၼ်ႈၶႆသင်။ ႁဝ်းၶႃႈတိုၵ်းသူၼ်းထိုင်တူင်ႇဝူင်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉႁႂ်ႈမိပ်ႇဢီးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈႁႂ်ႈဢဝ်လိူင်ႈတၢင်းၽိတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်သိုပ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်ပႄႉၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၼ်ႈၼၼ်ႉသေႁႂ်ႈယႃႉပႅတ်ႈပိူင်ပွႆႇဝၢင်းတၢင်းၽိတ်းၼိူဝ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၽိတ်းဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉတၢင်းၽိတ်းသင်သေၸႂ်ႉတိုဝ်းယိပ်းၵမ်မႃးႁူဝ်သိပ်းပီမိူင်းၼၼ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၸိုင်ႈတႆး ၸုမ်းသၽႃဝ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၸိုင်ႈတႆး ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆးၸၼ်ႉၸွမ် (ၸိုင်ႈထႆး) ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ပုင်ႇပႃႇၶႅမ် ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး (TYN) ပီႈၼွင်ႉတႆးၶၢမ်ႈပၢင်ႇလၢႆႇ မိူင်းယူႊရူပ်ႊ မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး (ၸိုင်ႈထႆး) လိၼ်မွၵ်ႇမႂ်ႇ တုမ်းတူၼ်ႈတႆး လုမ်းယွင်ႁူၺ်ႈၼွၵ်ႈမိူင်း ၵေႃႇမတီႇၵူၼ်းမိူင်းတႆးပၢႆႈၽေး (လႅၼ်လိၼ်တႆး-ထႆး) ၵေႃႇမတီႇပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေး လွႆတႆးလႅင်း ၵေႃႇမတီႇပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေး လွႆၵေႃႇဝၼ်း

ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး ဝၼ်းထိ 16/6/2020 တိုၵ်ႉပႂ်ႉတႃႇလွင်ႈပဵၼ်ထမ်း/တြႃး– ၶုၵ်းထူပ်းလွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းသၢႆးၶၢဝ်လႄႈတၢတ်ႇၾႃႉႁူဝ်ႈၺႃးႁႅမ်တၢႆပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင် မိူဝ်ႈၼႆႉႁဝ်းၶႃႈၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆးလႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းတၢင်းလူႇတီႈဝတ်ႉ/ၵျွင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈပိူဝ်ႈပဵၼ်လွင်ႈၶုၵ်းထူပ်းႁဵတ်းၵုသူဝ်ႇပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 56 ၵေႃႉဢၼ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်တၢႆၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 23 ပီ၊ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈမိူၵ်ႈမႂ်ႈၶႃႈႁႅမ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းတႆးယႂ်ႇလူင်လၢင်ၽွင်းၶဝ် “ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉပိုၼ်ႉတီႈ” ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင်လႄႈပွတ်းၸၢၼ်းၼႂ်းပီ 1996-1998။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 16/6/1997 ၼၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်း 56 ၵေႃႉတင်းၸၢႆး၊ယိင်းလႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်တၢႆသွင်တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ပွတ်းၸၢၼ်း။ၸိူဝ်းၶဝ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းလိုပ်ႈၶၢႆႉပၢႆႈႁႂ်ႈၵႂႃႇယူႇၼႂ်းဝဵင်း ၼႂ်းလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉသေၶိုၼ်းပၼ်ၶႂၢင်ႉႁႂ်ႈဢဝ်လေႃႉၵႂၢႆး/လေႃႉဝူဝ်းပွၵ်ႈၵႂႃႇတေႃႉဢဝ်ၶဝ်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇၶဝ်ၸွမ်းၾင်ႇၼမ်ႉပၢင်။ၸိူဝ်းၶဝ်ႁူပ်ႉၺႃး သႂ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸွမ်းတၢင်းသေၺႃးတိမတ်ႉလႄႈယိုဝ်းတၢႆၸွမ်းၶေႃႈၸီႉသင်ႇ- ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 29 ၵေႃႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလယ 246 ၶႃႈႁႅမ်တၢႆတီႈသၢႆးၶၢဝ်လႄႈထႅင်ႈ 27ၵေႃႉၺႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယ 513 ၶႃႈႁႅမ်တၢႆႁိမ်းတၢတ်ႇၾႃႉႁူဝ်ႈ။ၶၢပ်ႈတူဝ် တၢႆၶဝ်ၵေႃႈလႆႈပွႆႇပႅတ်ႈၼဝ်ႈဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်။ ထိုင်တေႃႈလဵဝ်ၵေႃႈလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းတႆးပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင်ၽွင်းၶဝ်ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်း “ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉပိုၼ်ႉ တီႈ” ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင်လႄႈပွတ်းၸၢၼ်းဢၼ်ထူၺ်ႈပႃးႁၢၵ်ႈပႃးတေႃတႃႇႁူဝ်ၵူၼ်း400,000ပၢႆ ၼႂ်း15ၸႄႈ ဝဵင်း ၽွင်းပီ 1996-1998 ၼႆႉယင်းပႆႇလႆႈႁပ်ႉလွင်ႈပဵၼ်ထမ်း/တြႃးၸိူဝ်းၺႃးၶႃၸႂ်၊ၺႃးၵၼ်ႉၸၼ်ဢဝ်တၢႆၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈမိူၼ်ၵၼ်။ ၵွပ်ႈလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသေဝၢၼ်ႈၵူၼ်းၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇဝၢၼ်ႈပၢႆၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ပွတ်းၸၢၼ်းလႆႈပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈႁၢမ်းဝႆႉထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇၵဝ်ႇဢၼ်လႆႈပၢႆႈၽေးၶဝ်ႈပိုင်ႈႁူမ်ႈၼႂ်းမိူင်းထႆးမိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 20 ပၢႆၼၼ်ႉၵေႃႈပႆႇႁတ်းပွၵ်ႈၶိုၼ်း မိူဝ်း ဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇမိူင်းၼွၼ်းၵွပ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉမီးယူႇဝႆႉၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်သေသိုပ်ႇမီးၶႂၢင်ႉတႃႇၶႃၸႂ်၊ၵၼ်ႉၸၼ်လႄႈၶႃႈ ႁႅမ် တၢႆ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်တေႃႇၶဝ်ၼၼ်ႉယူႇ။ ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းဢၼ်ၶိုၼ်းၵဵပ်းမိူဝ်ႈပီ 2014 ၼၼ်ႉၵေႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇႁူဝ်ႁဵင်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ယင်းဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈပႃးလႄႈဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈလိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းပီ 2010 တင်းပီ 2015 လႄႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းပီ 2020 ၼႆႉၵေႃႈတေဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈလိူၵ်ႈတင်ႈမိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈတဵၵ်းလိုပ်ႈႁေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶၢႆႉပၢႆႈလႄႈလွင်ႈဢမ်ႇၸၢင်ႈမီးသုၼ်ႇလႆႈလိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉတိုၼ်းပဵၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ (ၼႄႇပျီႇတေႃႇ) ပိူဝ်ႈတႃႇၶဝ်ႈၵုမ်းၵမ်ဢဝ်ၼမ်ႉမျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းၼိူဝ်ၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝၼႂ်းပိုၼ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်းသေပိုတ်ႇပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းၶဝ်လႆႈၶိုင်သၢင်ႈၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆမိူင်းတူၼ်ယႂ်ႇလူင်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းဢၼ်ဢၢင်ႇၵဵပ်းၼမ်ႉမၼ်းတေလုပ်ႇထူမ်ႈပႅတ်ႈဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇမိူင်းလင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၺႃးၶႃႈတၢႆပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင်ၼႂ်းလိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 1997 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆမိူင်းတူၼ်ၼႆႉၶွမ်ႊပၼီႊၶႄႇလႄႈၶွမ်ႊပၼီႊလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆးၶဝ်ႁူမ်ႈလူင်းတိုၼ်းလၢင်းသေၽႅၼ်ၵၢၼ်တေသူင်ႇႁႅင်းၾႆးၾႃႉဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း။ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇသွၵ်ႈတဝ်ထိူၼ်ႇၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းဢွင်ႈတီႈတေသၢင်ႈၽၢႆသေသိုပ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈယူႇ။ ႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼွၵ်ႈမိူင်းလႄႈၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်ၵိုတ်းလွင်ႈတူၺ်းၶၢမ်ႈပႅတ်ႈတၢင်းၽိတ်းယႂ်ႇလူင် ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဵတ်းၽိတ်းမိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး တင်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းလၢင်းၶဝ်ၼၼ်ႉသေတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈ“လွင်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇႁဵတ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ မိူၼ်ပၵ်းၵဝ်ႇပိူင်ၵဝ်ႇ” တေႃႇထိုင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပေႃးႁပ်ႉ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 27/3/2020 သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း၊ သွၵ်ႈတဝ်ၶူဝ်းႁိူၼ်း၊ တဵၵ်းၸႂ်ႉႁႅင်းလၢႆၵူၼ်းမိူင်း ၽွင်းပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းယႂ်ႇတေႃႇ RCSS/ SSA ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၼႂ်းမိူင်းၵိုင် တင်ႈတႄႇဝၼ်းထိ 27/2/2020 မႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵဝ်ႈတပ်ႉၵွင် မွၵ်ႈ 1500 ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းၵိုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၵၢင် ပိူဝ်ႈ တႃႇႁုပ်ႈယိုတ်းဢဝ်တပ်ႉလွႆသုင် ၶွင်ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ် မၢၵ်ႇ လူင်၊ ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းၵူႈႁူးၵူႈတၢင်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 800 လႆႈပၢႆႈႁိူၼ်းယေး၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈၶူၼ်ႉ သွၵ်ႈ တဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၽၢႆၼမ်ႉတူႈ/သီႇပေႃႉ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈၶႂၢင်ႉတီႈၽၢႆၼမ်ႉတူႈ/သီႇပေႃႉၼၼ်ႉပိူင်းၼႄလွင်ႈႁိပ်ႈလူဝ်ႇၵိုတ်းယင်ႉၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဝၼ်းထိ 14/3/2020 ဢၼ်လူင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈဢမ်ႇဢဝ်လိူင်ႈလၢဝ်းသင်ၸွမ်းလွင်ႈၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈၶႂၢင်ႉတီႈဢွင်ႈတီႈၵၢၼ်သၢင်ႈ ၽၢႆၼမ်ႉတူႈ (သီႇပေႃႉ) ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉပိူင်းၼႄလွင်ႈလူဝ်ႇလႆႈႁိပ်ႈၵိုတ်းယင်ႉၵၢၼ် သၢင်ႈ ၽၢႆတေႃႇပေႃးမီးပိူင်ပိုင်းလၵ်းမိူင်းၾႅတ်ႊၻိူဝ်ႊရိူဝ်ႊမႂ်ႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမီး ၶႂၢင်ႉႁူမ်ႈ ၵႅတ်ႇၵင်ႈၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝႁင်းၶဝ်လႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်မီးၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇသၢင်ႈၽၢႆၼမ်ႉတူႈၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈႁႅင်းၾႆး 210 မေႊၵႃႊဝတ်ႊယူႇတၢင်းႁွင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉမွၵ်ႈ 25 ၵီႊလူဝ်ႊမေႊတိူဝ်ႊ။ၶွမ်ႊပၼီႊဢၼ်ၶိုင်သၢင်ႈၽၢႆၼႆႉပဵၼ် Current Energy Hydropower Co. Ltd. (NCEH) ဢၼ်ပၵ်းလုမ်းဝႆႉၼႂ်းဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး) မိူဝ်ႈပီ 2013။ ၶွမ်ႊပၼီႊ NCEH ၼႆႉလူင်းလၢႆးမိုဝ်း MOU ၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈတႃႇၶူင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉ၊ၵူၺ်းၵႃႈမိူဝ်ႈလဵဝ်တိုၵ်ႉႁဵတ်း ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈတေသၢင်ႈလႆႈဢမ်ႇသၢင်ႈလႆႈသေတိုၵ်ႉထတ်းတူၺ်းၶိုၼ်း။ၶွမ်ႊပၼီႊ NCEH ၼႆႉပႆႇလႆႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ထတ်းသၢင်ႈလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉသၽႃဝလႄႈလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း (EIA/SIA) ဢၼ်ၸမ်ပဵၼ်တႃႇၶူင်း ၵၢၼ်သေတႃႇႁႂ်ႈပၵ်းပိူင်ၽၢႆႇထိင်းသိမ်းၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ်ယိုၼ်ႁပ်ႉႁွင်းပၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။သင်ဝႃႈၶူင်း ၵၢၼ် ဢၼ်ၼႆႉပႆႇလႆႈႁပ်ႉႁွင်းဝႃႈႁဵတ်းလႆႈယဝ်ႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် (ၶဝ်ႈတြႃး)ၸိုင်ၶွမ်ႊပၼီႊ NCEH ၼႆႉတိုၼ်းဢမ်ႇမီး ၶႂၢင်ႉ တႃႇတေတႄႇၵေႃႇသၢင်ႈသင်တႃႇၶူင်းၵၢၼ်လႃးလႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈတင်ႈတႄႇပီ 2017 မႃးၶွမ်ႊပၼီႊ NCEH ၼႆႉလူင်းတီႈတီႇၽဵဝ်ႈပိုၼ်ႉတီႈယႃႉထိူၼ်ႇၶိူဝ်းပႃႇမႆႉဢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေႁဵတ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၶဝ်ႈၵႂႃႇၸူးဢွင်ႈတီႈတေသၢင်ႈၽၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉလႄႈၵေႃႇသၢင်ႈပိုၼ်ႉ/ၸၼ်ႉထၢပ်ႈတီႈယူႇ တီႈသဝ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ၶူဝ်ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းဢၼ်ၼိုင်ႈၵေႃႈလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈသႂ်ႇဝႆႉ ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉသေဢဝ်ပုၼ်တႄႇႁၢၵ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈၸွမ်းၸဵင်ႇၾင်ႇမႄႈၼမ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 24/2/2020 ၼၼ်ႉၼၢင်းၶမ်းဢေးတႅၼ်းၽွင်းၼမ်ႉတူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ထိုင်တီႈလုမ်းႁွင်ႈၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢဝ်လိူင်ႈဢဝ်လၢဝ်းၶွမ်ႊပၼီႊ NCEH ဢၼ် လႆႈပူၼ်ႉပႅၼ်ပၵ်းပိူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။မၼ်းၼၢင်းယင်းလုၵ်ႉတွင်ႈထၢမ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၼႂ်းသၽႃးတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇပဵၼ်

ၶေႃႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၵုၼ်ႁဵင် ဝၼ်းထိ 5/3/2020 ၵူၼ်းမိူင်းၸေႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် ဢွၼ်ၵၼ်ယွၼ်းသူးပၼ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းလႄႈထၢတ်ႈႁူဝ်လိုင်း မိူဝ်ႈၼႆႉၵူၼ်းမိူင်းၵႃလီႉ-ၵုၼ်ႁဵင်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼပ်ႉပၢၵ်ႇဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းပၢင်ယွၼ်းသူးတီႈၾင်ႇၼမ်ႉၶူင်းယွၼ်းသူးႁႂ်ႈမႄႈၼမ်ႉၶူင်းလႆလူင်းဢမ်ႇထၢတ်ႇသေသိုပ်ႇဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵုသူဝ်ႇတၢင်းလီတီႈထၢတ်ႈႁူဝ်လိုင်း (ႁူဝ်လိင်း) ႁႂ်ႈယူႇၵိုၵ်းပိုၼ်းႁိုင်ယၢဝ်းၶၢဝ်းၵႆ။ ၼႆႉပဵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇၶုၵ်းထူပ်းဝၼ်းႁၵ်ႉသႃမႄႈၼမ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်တူၵ်း မႅၼ်ႈၺႃးၼႂ်းဝၼ်းထိ 14 လိူၼ် မၢတ်ႉၶျ် ၵူႈပီ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉတေဢွၼ်ၵၼ်ၶီႇႁိူဝ်း ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇဝႆႈထၢတ်ႈႁူဝ်လိုင်း (ႁူဝ်လိင်း) ဢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပီၵေႃး ၸႃႇ 666 ႁိုင်ၼၢၼ်းမႃး 700 ပီပၢႆသေမီးၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ယွၼ်ႉဢူငဝ်းဢၼ်ပိုတ်ႇ/ဢိုတ်းၽၵ်းတူႁင်းၵူၺ်းၼႂ်း ဝၼ်းလိူၼ်သီႇမူၼ်းၸွမ်းၾိင်ႈထုင်းလၢႆးၼပ်ႉပီလိူၼ်ဝၼ်းတႆးဢၼ်တူၵ်းမႅၼ်ႈၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် (လိူၼ်လုမ်ႈ ၾႃႉ/ၵလႃး) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၸိူဝ်းၶဝ် တေ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵုသူဝ်ႇတၢင်းလီတီႈထၢတ်ႈႁူဝ်လိုင်းသေယွၼ်းသူးဝႆႈသႃႁႂ်ႈထၢတ်ႈႁူဝ်လိုင်းသိုပ်ႇမီးယူႇၵိုၵ်းပိုၼ်း ႁိုင်ႁိုင် ၸူဝ်ႈလုၵ်ႈပၢၼ်လၢၼ်သေ တေၸႅၵ်ႇပႃးဝႂ်ပိဝ်တီႈၵူၼ်း ၽူႈၸိူဝ်း မႃးႁဵတ်းၵုသူဝ်ႇတၢင်းလီဢၼ် လုၵ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးမႃး ၵူႈပွတ်းၵူႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လၢႆလၢႆပိုၼ်ႉတီႈၼႂ်းၸေႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ပႃးၸဵမ်ၵုၼ်ဢွၼ်ႇၵုၼ်ဢိတ်းၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉပၢင် ဢၼ်မီးႁဵင်ၵုၼ် ၶိုၼ်းတၢင်ႇ ၸိုဝ်ႈပၼ်ဝဵင်းဝႃႈ “ဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်” ၼႆၼၼ်ႉတေၺႃးၼမ်ႉၽႅၼ်ၵၢၼ်ၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆမိူင်းတူၼ်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်း ထူမ်ႈပႅတ်ႈမူတ်း။ထၢတ်ႈ ထွတ်ႈမျၢတ်ႈႁူဝ်လိုင်းဢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းမႃးႁိုင်ၼၢၼ်းလၢႆပၢၵ်ႇပီ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 24/2/2020 သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းတဵင်ၸႂ်ႉႁႅင်းလၢႆၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼပ်ႉပၢၵ်ႇ တႃႇသၢင်ႈ တပ်ႉၽႅၼ်ၵၢၼ်လၢႆးတိုၵ်းမႂ်ႇတၢင်းၸဵင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇလႃႈသဵဝ်ႈႁိမ်းမႄႈၼမ်ႉၶူင်း တင်ႈတႄႇလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ 2019 မႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၶၢၼ်းႁွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 11 ဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်း ၵႅတ်ႈၸေႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇၵေႃႉ တေႃႉမႆႉတေႃႉၵႂႃႇပၼ်ၶဝ်ပိူဝ်ႈတႃႇသၢင်ႈတပ်ႉ ၽႅၼ်ၵၢၼ်လၢႆးတိုၵ်းမႂ်ႇ (တပ်ႉပျူႇႁႃႇ) လႄႈ ႁုပ်ႈသိမ်း ဢဝ်ပႃးတီႈလိၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁိူၼ်းလႂ်ၼိုင်ႈၵေႃႉၼႂ်းႁူဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းၸမ်မွၵ်ႈ 500 ပၢၵ်ႇ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၵႅတ်ႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၸႂ်ႉႁႅင်းလၢႆ၊ၵႂႃႇတႅပ်းမႆႉသေတေႃႉသူင်ႇပၼ်တီႈတပ်ႉၶဝ်ၼိုင်ႈလိူၼ်မွၵ်ႈ 6 ဝၼ်းပႃးၸဵမ် တဵၵ်းၶၢၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွမ်ႉႁူဝ်ႉတပ်ႉပၼ်ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ၻီႊသိမ်ႊပိူဝ်ႊ 2019 ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၶၢၼ်းၸႂ်ႉႁႅင်းလၢႆတီႇၽဵဝ်ႈတီႈလိၼ် 4 ဝၼ်းသၢင်ႈတပ်ႉပျီႇတုၸိတ်ႉမၢၼ်ႈပၢင်ႇ ဢၼ်မီးႁိမ်းတပ်ႉမႂ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ။ တပ်ႉမႂ်ႇၶွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉမီးၼိူဝ်ၵွင်းလွႆၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇလႃႈသဵဝ်ႈႁၢင်ႇၵႆဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈမွၵ်ႈ 60 ၵီႊ လူဝ်ႊ မေႊတိူဝ်ႊၸမ်ႁိမ်းမႄႈၼမ်ႉၶူင်းလႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈမီးမွၵ်ႈ 300-400 ပၢၵ်ႇ၊ယူႇပႃႈတႂ်ႈတပ်ႉငဝ်ႈငုၼ်း ၵုမ်းၵမ် ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်းမၢႆ 10 (MOC10)၊သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းပဵၼ် တပ်ႉၶမရ 362၊ 365 လႄႈ 366 ၼႆႉမီး လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈတပ်ႉၵၼ်သေမၢင်ပွၵ်ႈတပ်ႉၸုမ်းလူင် (တပ်ႉမ) 11 လႄႈ 88 ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈတူင်ႉၼိုင်ပႃး။ တပ်ႉမႂ်ႇၶွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉလႅပ်ႈမီးၽႅၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈႁႅင်းၵႅၼ်ႇၶႅင်တႃႇႁႄႉၵင်ႈတတ်းတၢင်းၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇဢၼ်ၵႆႉၽႅတ်ႈတၢင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉသေၶဝ်ႈတိုၵ်းၼႂ်းႁိမ်းႁွမ်းလႃႈသဵဝ်ႈမိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ 2019 ၼၼ်ႉလႄႈ ပဵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းၵႃႉၶၢႆၸူးလႅၼ်လိၼ်မိူင်းတႆး-မိူင်းၶႄႇၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းမူႇၸေႈ-လႃႈသဵဝ်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး) ၸိူဝ်းၼႆႉပႃးတင်းသဵၼ်ႈတၢင်း သႅၼ်ဝီ-ၵုၼ်လူင်- ၼမ်ႉၽႃႈ(ၶျိၼ်းသူၺ်ႇႁေႃႇ)။ တပ်ႉၼႆႉတႃႇၸွႆႈဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၸွမ်းလွႆဢၼ်မီးတၢင်းတူၵ်းၾင်ႇၶူင်းတွၼ်ႈတၢင်းၼိူဝ်ၼႆႉတပ်ႉၼႆႉယင်းတေ ၸၢင်ႈပိုတ်ႇတၢင်းပၼ်တႃႇသၢင်ႈၽၢႆၵုၼ်လူင်လႄႈၼွင်ၾႃဢၼ်တေသၢင်ႈၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းသၢၼ်ၶတ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်းၼၼ်ႉသေတေဢဝ်ႁႅင်းၾႆးသူင်ႇဢွၵ်ႇပၼ်မိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉပႃးထႅင်ႈ။ လွင်ႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈသိုပ်ႇတဵၵ်းၸႂ်ႉႁႅင်းလၢႆၵူၼ်းမိူင်းယူႇၼႆႉဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈတိုၼ်းဢမ်ႇၵွတ်ႇၵႆႇတူၺ်းလၢႆ

ၶေႃႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး ဝၼ်းထိ 21/1/2020 တႅပ်း 4 တႅပ်း– ငဝ်းတူင်ႉမႂ်ႇပိုတ်ႇၽိူၺ်ၼႄတၢင်းမိူၵ်ႈမႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ “ၽွင်းၽဵဝ်ႈလၢင်ႉပိုၼ်ႉတီႈ” ၼႂ်းမိူင်းတႆး မိူဝ်ႈၼႆႉၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆးလႆႈပိုတ်ႇၼႄငဝ်းတူင်ႉမႂ်ႇတႅပ်း 4 တႅပ်းဢၼ်လႆႈၵဵပ်းႁွမ်ဝႆႉ တၢင်းမိူၵ်ႈလိူင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈၽွင်း “ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်း ၽဵဝ်ႈလၢင်ႉပိုၼ်ႉတီႈ” ၼႂ်းမိူင်းတႆးမိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 11/12/2019 ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈလၢတ်ႈႁႄႉၵင်ႈပၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ၶႃႈ ႁႅမ်ၶိူဝ်း ၵူၼ်းတီႈလုမ်းလူင်ၽၢႆႇပဵၼ်ထမ်း/တြႃးၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ International Court of Justice (ICJ) ဝႃႈ “သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်းၽဵဝ်ႈ လၢင်ႉပိုၼ်ႉတီႈ” ဢၼ်ယိူင်းၸူးၵူၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉဢမ်ႇၼၼ်ၵူၼ်းၵေႃႇၵၼ်ႁၢႆႉၶဝ်ၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ ငဝ်းတူင်ႉဢၼ်ၼႆႉၼႄတီႈပွင်ႇပိူင်ပဵၼ်တႄႉလွင်ႈ “ၽဵဝ်ႈလၢင်ႉပိုၼ်ႉတီႈ” ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၺႃး- လွင်ႈၽဵဝ်ႈ လၢင်ႉ ပိုၼ်ႉတီႈႁုၵ်းႁၢႆႉမိူၵ်ႈလိူင်းဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းဝႃႈ “ၵၢၼ်ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတႅပ်း 4 တႅပ်း” ဢၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလုသုမ်းယႂ်ႇလူင်လၢင်လႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈႁၢမ်းႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇတၼ်းသဝ်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းငဝ်းတူင်ႉ (ဝီးၻီးဢူဝ်း) ဢၼ်ၼႆႉၽူႈယၢမ်ႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈပေႃႉထုပ်ႉ၊ၶႃၸႂ်လႄႈၽူႈၸိူဝ်းယၢမ်ႈႁၼ်တၢမ်တႃၶဝ်ၶိုၼ်းၶႆႈ ၼႄ ပိူင် ပဵၼ်ၽွင်းၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉမိူၵ်ႈလိူင်းတေႃႇၽွင်းၼၼ်ႉဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈ တဵၵ်းလိုပ်ႈႁေႃႈၵူၼ်းမိူင်းၶၢႆႉပၢႆႈ 1,800 ဝၢၼ်ႈ၊ၼႂ်း 15 ၸေႈဝဵင်းႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ 400,000 ၼႂ်း ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၵၢင် လႄႈပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၽွင်းပီ 1996 လႄႈ 1998 ၼၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆး 1,000 ပၢႆၺႃးၶႃႈတၢႆလႄႈ တီႈဢေႇသုတ်းၼၢင်းယိင်း 625 ၵေႃႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆ။ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးမိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 20 ပီပၢႆၼၼ်ႉယင်းပႆႇႁတ်းပွၵ်ႈၶိုၼ်းဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇမိူင်းၼွၼ်းလႄႈလႆႈ ယဵၼ်းပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းတေႃႇသူႈ

ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆးၼႂ်းမိူင်း/ၼွၵ်ႈမိူင်း ၵမ်ႉထႅမ်ၼွၵ်ႈမိူင်းတေဢဝ်လိူင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဝၼ်းထိ 9/12/2019 ႁဝ်းၶႃႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆးၵမ်ႉထႅမ်လွင်ႈၼွၵ်ႈမိူင်းတေဢဝ်လိူင်ႈၸၼ်ႉၽူႈၼမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီး/ယိပ်းၵမ်ဢႃႇၼႃႇသေႁဵတ်းႁၢႆႉမိူၵ်ႈလိူင်းတေႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈမႃးလၢႆသိပ်းပီဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈပၼ်တၢမ်ႇၶဝ်မႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ လွင်ႈႁၢႆႉမိူၵ်ႈလိူင်းလူင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၽၢႆႇပဵၼ်ထမ်းၽဵင်ႇပဵင်းၼွၵ်ႈမိူင်းမိူၼ်ၼင်ႇလုမ်းတြႃးလွင်ႈပဵၼ်ထမ်းၽဵင်ႇပဵင်းလုမ်ႈၾႃႉ International Court of Justice (ICJ)၊လုမ်းတြႃးလုမ်ႈၾႃႉ International Criminal Court (ICC) ၶဝ်လႄႈတင်းလွင်ႈပိုတ်ႇလိူင်ႈဢဝ်တၢင်းၽိတ်းတီႈလုမ်းတႅပ်းတတ်းတြႃးလုမ်ႈၾႃႉuniversal jurisdiction ၼႂ်းမိူင်းဢႃႇၵျိၼ်ႇတီးၼႃးလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်ၸၢဝ်းရူဝ်ႇႁိၼ်ႇၵျႃႇပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင်ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇတီႈၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ (ၵမ်ႇၽႃႇ) သေတိုၵ်ႉႁႃတၢင်းၶိုင်ပွင်တႃႇလႆႈလွင်ႈပဵၼ်ထမ်းယူႇ။ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈလႆႈၺႃးလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလိုပ်ႈႁေႃႈၶႃႈႁႅမ်မႃးမိူၼ်ဢၼ်ၸၢဝ်းရူဝ်ႇႁိၼ်ႇၵျႃႇၶဝ်ၺႃးၼႆႉမႃးလၢႆသိပ်းပီယဝ်ႉ၊ပိူင်လူင်မၼ်းၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းယႂ်ႇလူင်တဵၵ်းလိုပ်ႈႁေႃႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးၶၢႆႉပၢႆႈၽွင်းပီ 1996-1998။ၽွင်းၼၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင်လႄႈပွတ်းၸၢၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်း 1,400 ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၵူၼ်း 300,000 ပၢႆလႆႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ပၢႆၵွင်ႈၸမ်ႈသေတဵၵ်းၶၢႆႉပၢႆႈႁိူၼ်းယေး၊ ၵမ်ႈၼမ်ပၢႆႈၶဝ်ႈမိူင်းထႆးသေပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်း ဝၢၼ်ႈ ၵိူတ်ႇမိူင်းၼွၼ်းထိုင်တေႃႈလဵဝ်။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼပ်ႉပၢၵ်ႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈတၢႆပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင်လႄႈၶႃၸႂ်ပႃးၸဵမ်သင်ၶ ၸဝ်ႈဢၼ်ပဵၼ်သႃသၼႃပုတ်ႉတီႈၵိူဝ်းယမ်။ လွင်ႈတဵၵ်းၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆၼၢင်းယိင်းတႆးၼႆၵေႃႈတိုၼ်းပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်းဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်သိုၵ်း။ၼႂ်းပပ်ႉၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်း 2002 “ထၢင်ႇႁၢင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်- သိုၵ်းၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ၼၢင်းယိင်းၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး” ၼၼ်ႉလႆႈၵဵပ်းႁွမ်ၶေႃႈမုၼ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၵၼ်ႉၸၼ်ၼၢင်းယိင်းလႄႈဢွၼ်ႇယိင်း 625 ၵေႃႉၽွင်းပီ 1996-2001။လွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ၼၼ်ႉမီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢၵ်ႇလၢႆ 52 တပ်ႉၵွင်၊ႁူဝ်ပၢၵ်ႇလႂ် 83% ၼႆႉပဵၼ်ၽူႈမီးၸၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ပႃႈၼႃႈလုၵ်ႈသိုၵ်းၶဝ်။ႁူဝ်ပၢၵ်ႇလႂ် 61% ၵၼ်ႉၸၼ်ပဵၼ်မူႇပဵၼ်ၽုင်။ၼႂ်းမၢင်လွင်ႈပဵၼ်လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈမတ်ႉၵုမ်းၼၢင်းယိင်းဝႆႉသေၵၼ်ႉၸၼ်ပဵၼ်ၽုင်ၶၢဝ်းတၢင်းယၢဝ်းထိုင်မွၵ်ႈသီႇလိူၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။လွင်ႈ ၵၼ်ႉၸၼ်ၼၢင်းယိင်းပႃးၸွမ်းလွင်ႈမိူၵ်ႈလိူင်းႁၢႆႉၸႃႉသေမၢင်ပွၵ်ႈၶႃၸႂ်၊ပေႃႉထုပ်ႉ၊ဢဝ်မိတ်ႈထိူဝ်လႄႈဢဝ်ထူင်ယၢင် သုပ်းႁူဝ်ႁႂ်ႈထူၺ်ႈၸႂ်ယၢပ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ။ၼၢင်းယိင်းၸိူဝ်းၺႃးၵၼ်ႉၸၼ်ၼၼ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇလႂ် 25% တၢႆ။ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉၵူၼ်းႁဵတ်းၽိတ်းမၼ်းၼၼ်ႉဢမ်ႇလႆႈၺႃးတၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်းသင်။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယင်းပၢႆၺႃးတဵၵ်းၸႂ်ႉလူင်းလၢႆးမိုဝ်းဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇလႆႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်သင်ၼႆထႅင်ႈ။ ၸုမ်းလုမ်ႈၾႃႉUNၽၢႆႇၵဵပ်းၶေႃႈမုၼ်းလွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း(UN Independent International Fact Finding Mission) ၶဝ်လႆႈၵဵပ်းႁွမ်ၶေႃႈမုၼ်းဝႆႉလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးယင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ်ယူႇ။ပေႃးယင်းတိုၵ်ႉမီးလွင်ႈပူတ်းဝၢင်းၶႂၢင်ႉပၼ်ၵၼ်ယူႇပႆႇဝၢႆးၸိုင်ၵၢၼ်ၶႃႈႁႅမ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၵေႃႈတိုၵ်ႉတေသိုပ်ႇပဵၼ်ယူႇ။ၵွပ်ႈၼၼ်ႁဝ်းၶႃႈၸႂ်ယႂ်ႇၸႂ်ၵီႈၸွမ်းလွင်ႈတူင်ႇဝူင်းလုမ်ႈၾႃႉဢဝ်လွင်ႈၼႆႉပိူင်းၼႄႁႂ်ႈလႆႈႁူႉႁၼ်ၸႅင်ႈထိုင်လွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉမိူၵ်ႈလိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမၢၵ်ႇလေႃႉပၼ်ႇမႃးၸူးၸၼ်ႉၽူႈၼမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတၵ်းတေလႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉတိုၼ်းတေပဵၼ်လွင်ႈပူၵ်းႁႂ်ႈၽူႈလူင်းတိုၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ်ၾၢင်ႉတိုၼ်ႇတူဝ်ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ။ “ၵၢၼ်ႁဵတ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမိူၼ်ပၵ်းၵဝ်ႇပိူင်ၵဝ်ႇ” ၸွမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉတိုၼ်းပဵၼ်လွင်ႈၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၺ်းလႄႈလွင်ႈၼႆႉတိုၼ်းတေဢမ်ႇမီးတၢင်းႁႄႉၵင်ႈဢၼ်ပိူၼ်ႈတေထတ်းသၢင်သေႉၼေးၼၼ်ႉလႆႈ။ ႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈတူင်ႇဝူင်းလုမ်ႈၾႃႉႁူမ်ႈၵၼ်မိပ်ႇငႅၼ်းပႃးၸဵမ်လွင်ႈႁႅတ်ႉပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼိူဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼင်ႇႁိုဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပေႃးတေၵိုတ်းလွင်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းလႄႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၵၢၼ်ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းတူဝ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေႁႃတၢင်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇပိူဝ်ႈတႃႇၵိုတ်းပႅတ်ႈသိုၵ်းၵၢင်မိူင်းသေႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းမီးလွင်ႈပဵၼ်ထမ်းတြႃးလႄႈလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းဢၼ်ပႂ်ႉမုင်ႈမွင်းမႃးၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉတူဝ်ႈထိုင်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၵေႃႇမတီႇၵူၼ်းမိူင်းတႆးပၢႆႈၽေး (လႅၼ်လိၼ်တႆး-ထႆး)

ၽိုၼ်းတၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉမိူင်းတႆး ဝၼ်းထိ 6/12/2019 ပဵၵ်ႉသမ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢၼ်ၶတ်းသေတႃႉယင်းတႄႇၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ပဵၵ်ႉသမ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢၼ်ၶတ်းဢမ်ႇႁၼ်လီၸွမ်းသေတႃႉၽၢႆႇၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၶဝ်ယင်းတေႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းတီႇၽဵဝ်ႈတီႈ လိၼ် ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၼႂ်းမိူင်းၵူၵ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇယူႇ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 22/10/2019 ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 300 ပၢႆၸတ်းပၢင်ယွၼ်းသူးပၼ်ၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၾႃသိုပ်ႇၸႃတႃပိူဝ်ႈတႃႇ ပဵၼ်လွင်ႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈယႃႇႁႂ်ႈမီးၽေးၶဵၼ် မႃးယႃႉ မႃးၶုတ်းတီႈလိၼ်တႃႇဢဝ်ထၢၼ်ႇႁိၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၵူၺ်းၵႃႈတင်ႈ တႄႇ ၼၼ်ႉမႃးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊထႆးၶဝ်ဢဝ်ရူတ်ႉၶုတ်းၸူင်တီႈလိၼ်လႄႈရူတ်ႉသိပ်းလေႃႉ တေႃႉတၢင်ႇၶဝ်ၶဝ်ႈ တီႇ ၽဵဝ်ႈဢွင်ႈတီႈလိၼ်ဢၼ်မီးတၢင်းၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်းဝၢၼ်ႈဝဵင်း ၼႂ်းမိူင်းၵူၵ်းသေတႄႇတီႇၽဵဝ်ႈၼႃႈလိၼ်တႃႇ 3,200 ဢေႊ ၵႃႊ တႃႇထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 2/11/2019 ၼၼ်ႉၵေႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈငိၼ်းတီႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၵုမ်းၵမ်တီႈလိၼ်မိူင်းသၢတ်ႇၶဝ်ဝႃႈပႅတ်ႇ ဝၢၼ်ႈဢၼ်မီးၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၵူၵ်းတင်းသဵင်ႈၼႂ်းၵဝ်ႈဝၢၼ်ႈသေမီးႁူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းမွၵ်ႈ 2,500 ၼၼ်ႉတၵ်းတေလႆႈၸႂ်ႉၶၢႆႉ ဝၢၼ်ႈပိူဝ်ႈတႃႇႁဵတ်းတၢင်းၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်လႄႈႁူင်းၽဝ်ထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ ၶူင်းၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် 28 ပီၼႂ်းမိူင်းၵူၵ်းၼႆႉပဵၼ်ၶူင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းသႁႃၵွၼ်း (Thaiand’s Sahakol Equipment) ထႆးလႄႈၶွမ်ႊပၼီႊၼွင်ၶမ်းမၢၼ်ႈ (Golden Lake) ၶဝ်ႁူမ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းဝႆႉၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႊ လၢႆႊ 2019။ၵူၺ်းၵႃႈမီးၸိုဝ်ႈလိုဝ်းဝႆႉဝႃႈၶွမ်ႊပၼီႊၼွင်ၶမ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၶွမ်ႊပၼီႊပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမၢၼ်ႈ Myanmar Economic Corporation

ၶေႃႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်သၢၼ်ၶတ်းၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၾႆးၾႃႉ လေႇယဵမ်ႈဝၢၼ်ႈဢၼ်ဢၢၼ်းပၼ်ႁႅင်းသၢင်ႈၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ ဝၼ်းထိ 24/11/2019 မိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်သၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈတေႁူပ်ႉထူပ်း လုင်းၸၢႆးသၢမ်တိပ်ႉလူင် ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၾႆးၾႃႉ မိူင်းတႆးလႄႈၸုမ်းမၼ်းဢၼ်ၶႂ်ႈမႃးႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင် ၸေႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ပိူဝ်ႈတႃႇပၼ်ႁႅင်းသၢင်ႈၽၢႆယႄးယႂႃႇ တွၼ်ႈၼိူဝ် ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်ၼႆႉ မီးယူႇၼိူဝ်ၾင်ႇမႄႈၼမ်ႉတူႈ တၢင်းၼိူဝ်ၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ဢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ ၶႄႇ၊ သဝိတ်ႉၸလႅၼ်ႇ လႄႈၵျပၢၼ်ႇၶဝ်တိုၵ်ႉၶိုင်သၢင်ႈ ပဵၵ်ႉသမ်ႉယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသိုၵ်းသိူဝ်သေတႃႉ။ သင်ဝႃႈၽၢႆၼႆႉသၢင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၸိုင် ဢၢင်ႇၵဵပ်းၼမ်ႉမၼ်းတေယိုင်ႈထူမ်ႈပႅတ်ႈဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်ဢၼ်မီးႁူဝ်ၵူၼ်းႁိမ်းၸမ် 700 ပႃးၸဵမ်ၶူဝ်းၵိုၵ်းပိုၼ်းလႄႈတီႈလိၼ်ဢၼ်မီးငႂ်ႈၽုၼ်ႇလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼၢင်းလၢဝ်ၶမ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်လၢတ်ႈဝႃႈ “ႁဝ်းၶႃႈ ၵမ်းၵမ်းတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းယင်ႉၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆယႄးယႂႃႇ တွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႆႉမႃးလၢႆပွၵ်ႈၼႃႇယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်ဢမ်ႇထွမ်ႇသဵင်ၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်းႁဝ်း။ ဢၼ်ၽွင်းလူင်မႃးၼႆႉၵေႃႈမႃးပၼ်ႁႅင်းသၢင်ႈၽၢႆထႅင်ႈ၊ ၵွပ်ႈၼၼ်ႁဝ်းၶႃႈသမ်ႉတေထူပ်းမၼ်းႁဵတ်းသင်?” ဝႃႈၼႆ။

ၶေႃႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇ ၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉမိူင်းတႆး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼပ်ႉပၢၵ်ႇ ၸတ်းပၢင်ယွၼ်းသူးပၼ်ၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃပႃႇမႆႉ သၢၼ်ၶတ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇ ႁိၼ်လႄႈႁူင်းၾႆးၾႃႉ ၼႂ်းမိူင်းၵူၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ဝၼ်းထိ 22/10/2019 မိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းပၢင်ယွၼ်းသူးပၼ် ၼမ်ႉ လိၼ် ႁိၼ်ၽႃ ပႃႇမႆႉတီႈ ထၢတ်ႈၸႂ်မိူင်း ထၢတ်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉတၢင်ႇၸိုဝ်ႈပၼ် ၼႂ်းမိူင်းၵူၵ်း ၸေႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ပိူဝ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈထႆးလႄႈမၢၼ်ႈ ၵိုတ်းလွင်ႈတေၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ၼႂ်းမိူင်းၵူၵ်း ဢၼ် တေတုမ်ႉ တိူဝ်ႉသၽႃဝလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမႄႈၼမ်ႉၵူၵ်းပဵၼ်ၵွင်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 11/7/2019 ၼၼ်ႉ ၶွမ်ႇပၼီႇ သႁႃၵွၼ်း (SQ) မိူင်းထႆးလႄႈၶွမ်ႇပၼီႇၼွင်ၶမ်း Golden

ၶေႃႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ– ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁၢမ်ႈတၢပ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇ UNIENGERGY ဢၼ်ႁႃလၢႆးသူၼ်းႁူၺ်းသၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉမ ၸေႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ဝၼ်းထိ 10/10/2019 မိူဝ်ႈၼႆႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢဝ်မႆႉႁႄႉႁၢမ်ႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇUNIENGERGY ဢမ်ႇပၼ်ၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇၵိုတ်းလွင်ႈတေမႃးသူၼ်းႁူၺ်းတႃႇၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉမၼႂ်းၸေႈ ဝဵင်းသီႇပေႃႉၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ပဵၵ်ႉသမ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢၼ်ၶတ်းမႃးႁၢဝ်ႉႁႅင်းယူႇၵေႃႈပိူဝ်ႈတႃႇၵၢၼ်လူင်းလဵပ်ႈႁဵတ်းထတ်းသၢင်ႈၵၢၼ် သၢင်ႈ ၽၢႆတႃႇႁႅင်းၾႆး 25 မီႇၵႃႇဝတ်ႉ ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉမၼႆသေ ၶွမ်ႇပၼီႇ UNIENGERGY ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၶေႃႈလႆႈၸႂ် MOU ၼႂ်းၵႄႈၶွမ်ႇပၼီႇလႄႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 14/8/2019 ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 7/10/2019 ၼၼ်ႉဢူးမျိၼ်ႉၸေႃႇၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇမႃးႁူပ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈတီႈလႃႈသဵဝ်ႈသေလၢတ်ႈၼႄဝႆႉဝႃႈပေႃးဝၼ်းထိ 10/10/2019 ၼႆႉၸုမ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ်တေလူင်းမိူဝ်းတီႈဝၢၼ်ႈတႃႇမိူဝ်းႁူပ်ႉဢုပ်ႇၸွမ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွင်ႈတေသၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉမ။လိူဝ် ၼၼ်ႉ တေႁူပ်ႉဢုပ်ႇၸွမ်းၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉၶဝ်ပႃးၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ပႃးၸဵမ်ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇၶဝ်သၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈ ၶွမ်ႇပၼီႇႁၢင်ႈ ႁႅၼ်းၶႂ်ႈႁူပ်ႉႁူပ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ ၸၢႆးပီးၽူႈၵွၼ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမလၢတ်ႈဝႃႈ “ယႃႇပေမႃးထူပ်းႁဝ်းယဝ်ႉ။ႁဝ်းဢမ်ႇႁပ်ႉတွၼ်ႈ။ႁဝ်းၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈဢမ်ႇၶႂ်ႈထူပ်းသူလႄႈဢမ်ႇၶႂ်ႈဢုပ်ႇလွင်ႈၼႆႉၸွမ်းသူ။ႁဝ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈသူသၢင်ႈၽၢႆ။ႁဝ်းၶႂ်ႈယူႇၵတ်း ၵတ်း ယဵၼ်ယဵၼ်ႁင်းႁဝ်းၵူၺ်း” ဝႃႈၼႆ။ တင်ႈတႄႇပီႈ 2017 မႃးၶွပ်ႇပၼီႇလႆႈႁႃတၢင်းၶဝ်ႈႁႃၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတီႈၼမ်ႉမလႄႈၼမ်ႉပွင်ႈမႃးၶွႆႈၵၼ်ၼႂ်းၸေႈဝဵင်းသီႇပေႃႉၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉမႃးလၢႆလၢႆၵမ်း။ ၼႂ်းၸဝ်ႉပီၼႆႉမိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ၽေႇၽေႃႇဝႃႇရီႇၼၼ်ႉၵေႃႈၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇဢူးမျိၼ်ႉၸေႃႇႁႃတၢင်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇသၢႆးလႅင်ၸေႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ။ၵူၺ်းၵႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ သၢၼ် ၶတ်းဢမ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းသေလၢတ်ႈဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈႁူပ်ႉထူပ်း၊ႁဝ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈလႆႈၽၢႆမႃးသၢင်ႈၼိူဝ် မႄႈ ၼမ်ႉႁဝ်းၵွပ်ႈဝႃႈဢၼ်တုမ်ႉတိူဝ်ႉမၼ်းၼၼ်ႉပဵၼ်ႁဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉမၼႆႉမီးၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝမိူၼ်ထၢၼ်ႇႁိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉသေပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသိုၵ်းသိူဝ်တီႈဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈလႄႈၸုမ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈၵၢင်ႇၶဝ်ၵႆႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်။မိူဝ်ႈပီ 2016 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းယႂ်ႇလူင်တေႃႇပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉသေပၢင်တိုၵ်းပွၵ်ႈၼၼ်ႉႁဵတ်း ႁႂ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁဵင်ပၢႆလႆႈပိုတ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈႁိူၼ်းသေပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသိူဝ်ၼႂ်းၼၼ်ႉမၢင်ၸိူဝ်းၺႃးၶႃႈတၢႆဢဝ်ႁၢႆ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 23/9/2019 ၵူၼ်းမိူင်းသွင်ၵေႃႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလယ(278) တဵၵ်းၼင်ႈဢဝ်တိၼ်ပိတ်ႉၼႂ်းမိူင်းပဵင်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလယ (278) တိၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်းသွင်ၵေႃႉၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း၊ တဵၵ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼင်ႈ လူင်း သေဢဝ်တိၼ်ပိတ်ႉၸွမ်းဢူၵ်း၊ ၸီႉၼႄးဝႃႈဢမ်လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် သိုၵ်းတႆးဝႆႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 12/9/2019 ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 10 မူင်းၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈမၢႆတပ်ႉၶလယ (278) ငဝ်ႈ တပ်ႉ မိူင်းသၢတ်ႇႁႅင်းသိုၵ်း(100)ပၢႆၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈလွၼ်းၵႅဝ်ႈ ဢိူင်ႇမိူင်းပူးလူင်။သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၽေၵၼ်သွင် ၸုမ်းသေသွၵ်ႈႁႃသိုၵ်းတႆး။ၸုမ်းၼိုင်ႈၶဝ်ႈသွၵ်ႈၸွမ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈၸုမ်း ၼိုင်ႈ သမ်ႉ ၵႂႃႇသွၵ်ႈၸွမ်းၼႂ်းထိူၼ်ႇ။ၸုမ်းဢၼ်သွၵ်ႈတဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉမႃးၶျႃႉ/ဝႆႉၶူဝ်းၶဝ်သေ ၶဝ်ၵႂႃႇ ထၢမ်ႁႃ လွင်ႈသိုၵ်းတႆးတီႈ လုင်းၸၼ်ႇတဝႃႈၸွင်ႇႁၼ်သိုၵ်းတႆး။လုင်းတွပ်ႇဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉ ႁဝ်းဢမ်ႇ ႁၼ် ၸွမ်း။ မိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ6 မူင်းၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅင်ႈၸုမ်းၼိုင်ႈဢၼ်ၵႂႃႇသွၵ်ႈတဝ်ၼႂ်းထိူၼ်ႇၼၼ်ႉသမ်ႉၵႂႃႇႁၼ်မႅၼ်ႈႁွႆးတီႈယူႇၵဝ်ႇသိုၵ်းတႆးတီႈၽၢႆႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈလွၼ်းၵႅဝ်ႈသေၵပ်းၽူင်းၸူးၸုမ်းသိုၵ်း ၶဝ်ၸိူဝ်းမီးၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ဝႃႈၶဝ်ႁၼ်ႁွႆးသိုၵ်းတႆး။ႁဵတ်းၼၼ်သေသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၶိုၼ်း ႁွင်ႉဢဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉၵႂႃႇၸွမ်းၶဝ်ၼႂ်းထိူၼ်ႇ၊

Statement by Action for Shan State Rivers: ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉၼႂ်းမိူင်းတႆး ဝၼ်းထိ 12/9/2019 IFC တၵ်းလႆႈၵိုတ်းပႅတ်ႈလွင်ႈပၼ်ႁႅင်းသူၼ်းႁူၺ်းသၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈၽွင်းမီးပၼ်ႁႃသုၵ်ႉယုင်ႈၼႂ်းမိူင်းတႆး ႁဝ်းၶႃႈၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉၼႂ်းမိူင်းတႆးသၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈၽိုၼ်ထတ်းသၢင်ႈ လွင်ႈတုမ်ႉ တိူဝ်ႉၼိူဝ်မႄၼမ်ႉတူႈ ဢၼ်ပၼ်ႁႅင်းသူၼ်းႁူၺ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆသေ သၢၼ်ၶတ်းဢမ်ႇၶဝ်ႈ ၸွမ်းပၢင်ၵုမ် “ၽူႈၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ” ဢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ ငိုၼ်းၵွင်တိုၼ်းၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း International Finance Corporation (IFC)  ၶဝ်ၸတ်းၼႂ်းဝဵင်းတူၼ်ႈတီး မိူဝ်ႈၼႆႉ။ မိူဝ်ႈၼႆႉIFC ၶဝ်ၸတ်းပၢင်ၵုမ်တီႈႁူင်းသဝ်း (Mountain Star Hotel) ၼႂ်းပွၵ်ႉၵၢၼ်ႇသျေႉဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး။ပၢင်ၵုမ်ၼႆႉမီးတူဝ်တႅၼ်းၽၢႆႇႁွင်ႇၵၢၼ်လူင်ၽၢႆႇၾႆးၾႃႉလႄႈႁႅင်းထၢတ်ႈဢမ်ႇၼၼ်ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၽၢႆႇထိင်းသိမ်းၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း။ IFC ၶဝ်တိုၼ်းလၢတ်ႈဝႆႉၼႂ်းၽိုၼ်ပၢႆးၵူတ်ႇထတ်းတႃႇၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈၼႂ်းပီ 2018 ၼၼ်ႉၸႅင်ႈလႅင်းဝႃႈမႄႈၼမ်ႉတူႈၼႆႉတိုၼ်းပဵၼ် “ငဝ်ႈတိုၼ်းလီလူင်” တႃႇပူၵ်းပွင်ႁဵတ်းသၢင်ႈၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉ၊ပဵၵ်ႉသမ်ႉမီးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းသၢႆၵေးမႄႈၼမ်ႉလႄႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသၢၼ်ၶတ်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆမႂ်ႇယူႇသေတႃႉၵေႃႈယဝ်ႉ။ ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင်ၸုမ်းသၽႃႇဝသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၸိုင်ႈတႆးလၢတ်ႈဝႃႈ “ပၢင်ၵုမ်IFC တီႈတူၼ်ႈတီးၼႆႉပဵၼ်ၵၢၼ်ၶိတ်ႇပၼ်ထုၵ်ႇၼႂ်းၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇသၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈလႄႈႁဝ်းတိုၼ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈလႆႈသေပွတ်းသေတွၼ်ႈ” ဝႃႈၼႆ။ ၽိုၼ်ထတ်းသၢင်ႈလွင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈၶွင်IFC ၼၼ်ႉၸုမ်းၽၢႆႇၸွႆႈထႅမ်မိူင်းဢွတ်ႉသတြေးရီးယႃး (Australian Aid) ၶဝ်ၵေႃႉပၼ်ငိုၼ်းသေၶွမ်ႇပၼီႇၽၢႆႇပၼ်တၢင်းႁူႉၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈမိူင်းသူၺ်ႇတဵင်ႇ Swedish engineering consultancy company

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 29/8/2019 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလယ 68 ယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ၼႂ်းၵျွင်း၊ တူၵ်းသႂ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢႆးဢႃယု 52 ၵေႃႉၼိုင်ႈတၢႆ ၼႂ်းလႃႈသဵဝ်ႈ မိူဝ်ႈႁူဝ်ၶမ်ႈဝၼ်းထိ 18/8/2019 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလယ 68 ယူႇၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းသေယိုဝ်းမၢၵ်ႇသေ ၼႂ်း ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ ဢၼ်ယူႇတၢင်းၸင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇႁၢင်ႇၵႆဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈမွၵ်ႈ 10 ၵီႊလူဝ်ႊမီႊတိူဝ်ႊ ၼၼ်ႉ သေ မၢၵ်ႇတူၵ်းတႅၵ်ႇလႄႈၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းၸၢႆးၸဝ်ႈၼႃး ဢႃယု 52 ၵေႃႉၼိုင်ႈတၢႆ။ မိူဝ်ႈၵၢင်ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းဢူၺ်းလီ ပွတ်းႁွင်ႇၶဝ် လႆႈလတ်းၽၢတ်ႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလယ 68 ၵေႃႈတႄႇယိုဝ်းၵွင်ႈ

ၶေႃႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်သိုပ်ႇၸႃႇတႃႇဝၢၼ်ႈသၢၼ်ၶတ်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ ဝၼ်းထိ 21/8/2019 မိူဝ်ႈၼႆႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်လႄႈဝၢၼ်ႈႁိမ်းႁွမ်းၼႂ်းၸေႈဝဵင်းသီႇပေႃႉၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၸတ်းပၢင်သိုပ်ႇၸႃႇတႃႇဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်ႁႂ်ႈသိုပ်ႇယိုၼ်းယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်၊ပိူဝ်ႈသၢၼ်ၶတ်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ် မႄႈၼမ်ႉ တူႈဢၼ်တေလုပ်ႇထူမ်ႈဝၢၼ်ႈလႄႈႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ သင်ၶၸဝ်ႈ 12 ပႃးလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 700 ၸိူဝ်းလုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈၼႃးမၢၵ်ႇၶေႃ၊ ႁူဝ်ၼႃး၊ မၢၼ်ႈႁူမ်ႈ၊ တူၼ်ႈၵႅင်း၊ ၼၢႆးလူင်၊ ၼႃးသလွင်း၊ ၼမ်ႉလၼ်ႈလႄႈသီႇပေႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်တီႈဝၢၼ်ႈတႃႈလူင် ဢၼ် ယူႇႁိမ်း ၾင်ႇ မႄႈၼမ်ႉတူႈ ပိူဝ်ႈသိုပ်ႇၸႃႇတႃႇဝၢၼ်ႈယၢမ်း 7 မူင်းၵၢင်ၼႂ်။ ဝၢႆးသိုပ်ႇၸႃႇတႃႇ ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈတေႁူမ်ႈၵၼ် ဢဝ်ပၢႆႉသၢၼ်ၶတ်းၽၢႆ တိတ်းၸွမ်းႁိူၼ်း ၸွမ်းဝၢၼ်ႈ ပိူဝ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်သၢၼ်ၶတ်း ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ။ ဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်တင်းသွင်ဝၢၼ်ႈမီးႁူဝ်ၵူၼ်းႁိမ်းၸမ်

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 25/7/2019 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းလႃးႁူႇၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈပေႃႉထုပ်ႉယွၼ်ႉသိုဝ်ႉၶဝ်ႈသၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းပဵင်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 6/7/2019 ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႃးႁူႇၵေႃႉၼိုင်ႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယ 579 ပေႃႉထုပ်ႉၽွင်းသိုဝ်ႉၶဝ်ႈသၢၼ်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းလႅင်းဢိူင်ႇမိူင်းလႅင်းၸေႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်းၸေႈတွၼ်ႈမိူင်းသၢတ်ႇၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။ ဝၼ်းၼၼ်ႉယၢမ်း 6 မူင်းႁူဝ်ၶမ်ႈၸႃႇပေႃႉဢႃယု 32 ၵႂႃႇသိုဝ်ႉၶဝ်ႈသၢၼ်တီႈႁၢၼ်ႉ/ရၢၼ်ႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈသေၺႃးသႂ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယ 579 မွၵ်ႈ 20 ၵေႃႉႁွင်ႉၸႅတ်ႈထၢမ်မၼ်းၸၢႆးလွင်ႈသိုဝ်ႉၶဝ်ႈသၢၼ်၊ထၢင်ႇမၼ်းၸၢႆးသိုဝ်ႉပၼ်သိုၵ်းတႆးၸိူဝ်းၼႆႉ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်တႃမိုဝ်းထုပ်ႉမၼ်းၸၢႆးၸဵတ်းၵမ်းၽွင်းၶဝ်တိုၵ်ႉၸႅတ်ႈထၢမ်မၼ်း “မႂ်းသိုဝ်ႉၶဝ်ႈသၢၼ်ပၼ်သိုၵ်းတႆးႁႃႉ?” မၼ်းၸၢႆးတွပ်ႇဝႃႈ “ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶႃႈၶႃႈသိုဝ်ႉတႃႇၶႃႈၵိၼ်ၵူၺ်း။ၶႃႈတေၵႂႃႇဝၢၵ်ႇမႆႉ(မႆႉပဝ်း)ၼႂ်းထိူၼ်ႇတႃႇႁႃယႃႁၢၵ်ႈမႆႉႁၢၵ်ႈတွၵ်ႇမႃးၶၢႆ” ၼႆယဝ်ႉ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႅတ်ႈထၢမ်မၼ်းၸၢႆးႁိုင်မွၵ်ႈၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်းသေၶိုၼ်းပွႆႇမၼ်းၸၢႆး။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယ 579 ၼႆႉပၵ်းတပ်ႉတီႈမိူင်းသၢတ်ႇယူႇပႃႈတႂ်ႈငဝ်ႈငုၼ်းၵုမ်းၵမ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်းမၢႆ14၊ယူႇပႃႈတႂ်ႈတိူင်းသိုၵ်းသၢမ်ၸဵင်ႇဢၼ်ပၵ်းငဝ်ႈငုၼ်းဝႆႉတီႈၵဵင်းတုင်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။ ဝၢၼ်ႈမိူင်းလႅင်းၼႆႉမီးလင်ႁိူၼ်း 30 လင်ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈတႆးလႄႈလႃးႁူႇယူႇၸွမ်းၵၼ်။ၸႃႇပေႃႉၼႆႉပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းၸႃႇႁေႉလႄႈပႃႈၼႃႇႁေႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းလႅင်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလၵ်ႉဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်လၢႆၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းမိူင်းပဵင်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 13-15/7/2019 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယ 554 ဢၼ်ပၵ်းတီႈမိူင်းတုမ်းၵႂႃႇသွၵ်ႈတဝ်ထိူၼ်ႇႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼႃးၵုၼ်သၢႆးဢိူင်ႇမိူင်းပူးဢွၼ်ႇၸေႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းသေၵႂႃႇဢဝ်ၵိၼ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 13/7/2019 ယၢမ်း 8 မူင်းၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 30 ၵေႃႉၵႂႃႇလၵ်ႉဢဝ်မၢၵ်ႇၽိတ်ႉလႄႈၽၵ်းၵၢတ်ႇတင်းပဵတ်းမႅၼ်ႈငိုၼ်း 15,000 ၵျၢပ်ႈၸဝ်ႈၶွင်ပဵၼ်လုင်းၵျွင်းၽူဝ်းမႃႉလႄႈပႃႈၵျွင်းဝူဝ်းၸိင်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႃးၵုၼ်သၢႆး။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 14/7/2019 ယၢမ်း 3 မူင်းဝၢႆးဝၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႃးၵုၼ်သၢႆးသေၵႂႃႇလၵ်ႉဢဝ်ပဵတ်းပူႇလၢႆးသႂ်သႅင်လႄႈပႃႈလၢႆးသႂ်လူႇသၢမ်တူဝ်မႅၼ်ႈငိုၼ်း 30,000 ၵျၢပ်ႈ။ ဝၼ်းထိ 15/7/2019 ယၢမ်း 7 မူင်းၵၢင်ၼႂ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇၵႂႃႇလၵ်ႉဢဝ်ၵိၼ်ပဵတ်းလုင်းၵျွင်းၽူဝ်းမႃႉလႄႈပႃႈၵျွင်းဝူဝ်းၸိင်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႃးၵုၼ်သၢႆးသၢမ်တူဝ်မႅၼ်ႈငိုၼ်း 24,000 ၵျၢပ်ႈ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇၼွၵ်ႈဝၢၼ်ႈသေၵႆႉၶဝ်ႈမိူဝ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈမိူဝ်းလၵ်ႉဢဝ်ၵိၼ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ တွင်ႈထၢမ် ၸၢႆးႁေႃသႅင်      +66: 63-389-5088 ၸၢႆးယွတ်ႈလိုၼ်း+66: 97-173-1530 Download PDF Files:

ၶေႃႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇ ၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းမႂ်ႇ ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး(SHRF)လႄႈ ၸုမ်းၵေႃႇမတီႇၵူၼ်းမိူင်းတႆးပၢႆႈၽေး လႅၼ်လိၼ်ထႆး (SSRC-TB) ဝၼ်းထိ 23/5/2019 ဢွင်ႈတီႈပိုင်ႈႁူမ်ႈပၢႆႈၽေးၵႅပ်ႈမႃး– ၽေးၶဵၼ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈတႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸွမ်းလႅၼ်တႆး–ထႆး ၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းမႂ်ႇ ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး(SHRF)လႄႈ ၸုမ်းၵေႃႇမတီႇၵူၼ်းမိူင်းတႆးပၢႆႈၽေး လႅၼ်လိၼ်ထႆး (SSRC-TB) လႆႈပိုတ်ႇၽိူၺ်ၼႄ ၽေးၶဵၼ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ယွၼ်ႉၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈသိုၵ်းဝ UWSA ၶဝ်ၽိုတ်ႉၸိမ် ၶဵင်ႈၶႅင်သႂ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတႆးပၢႆႈၽေးၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး-ထႆး ဢၼ်မီးႁူဝ်ၵူၼ်း 6,000 ပၢႆ ၸိူဝ်းၺႃးၸဝ်ႈတႃႇၼၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် တတ်းပႅတ်ႈလွင်ႈၸွႆႈထႅမ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၽွင်းပီပၢႆပူၼ်ႉမႃး။ ႁူမ်ႈဝႃႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းဝႆႉ ၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈယဝ်ႉသေတႃႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇသူင်ႇႁႅင်းသိုၵ်းၶႂၢၵ်ႈၶဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 4/4/2019 ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈသွင်ႉသႂ်ႇယဝ်ႉတိၺွပ်းတီႈမိူင်းပၼ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်း ၸၢၼ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 25/3/2019 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈ(သႆႇၶႄႇ)ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ် သူၼ်ႈ ၵွင်ႈ ပေႃႉထုပ်ႉလႄႈတိၺွပ်း ၼႂ်းမိူင်းပၼ်ႇ။ ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၶၢဝ်းယၢမ်း 8.30 ၵၢင်ၶမ်ႈ လုင်းၵႅဝ်ႈ ဢႃယု 44 လုၵ်ႉတၢင်းၼႂ်းမိူင်းပၼ်ႇတေၵႂႃႇလေႇပီႈ ၼွင်ႉ တီႈၵဵင်းတွင်းသေ ႁူပ်ႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယ 520 မွၵ်ႈ 20 ၵေႃႉၸႅတ်ႈထၢမ်မၼ်း တီႈႁူဝ်ၶူဝ်တီႈ တၢင်းၵႂႃႇႁေႃၵျွင်းၸဝ်ႈၵေႃးလီႇ ဢၼ်မီးတၢင်းၼွၵ်ႈဝဵင်း။ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈထၢမ်မၼ်းဝႃႈ မႂ်းပဵၼ် သိုၵ်းတႆးႁႃႉ? “မၼ်းတွပ်ႇဝႃႈ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 20/3/2019 သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတၢင်းလိၼ်လႄႈၵၢင်ႁၢဝ်တႃႇႁုပ်ႈယိုတ်းလွႆလူင်လမ်ႇလွင်ႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်း ႁွင်ႇ၊ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈတၢႆမၢတ်ႇၸဵပ်းသွင်ၵေႃႉလႆႈပၢႆႈႁိူၼ်းယေး 700 ၽွင်းဝၼ်းထိ 9-10/3/2019 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်းမွၵ်ႈ 400 ပၢႆပႃးတင်းၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း (ႁိူဝ်းမိၼ် မႅင်းမီႈ/helicopter) သွင်လမ်းလႄႈၵွင်ႈၵၢင်ႇပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းႁုပ်ႈယိုတ်းဢဝ်တပ်ႉလမ်ႇလွင်ႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA တီႈလွႆပၢင်ၶႃးဢၼ်မီးတၢင်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉပွတ်းၸၢၼ်း၊ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းထဝ်ႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈတၢႆ၊မၢတ်ႇၸဵပ်းသွင်ၵေႃႉလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 700 လႆႈပွႆႇပႅတ်ႈ ႁိူၼ်း ယေးပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသိူဝ်။ ထဝ်ႈၸၢႆးဢႃယု 67 ၵေႃႉၼိုင်ႈၽႃႇၺႃးမၢၵ်ႇသေလႆႈလုတၢႆၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 9/3/2019 ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၸႂ်ႉၵႂႃႇသူင်ႇလိၵ်ႈပၼ်သိုၵ်းတႆးတီႈၼိူဝ်လွႆပၢင်ၶႃး။ ထဝ်ႈၸၢႆးထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈဢၼ် ၵႂႃႇၸွမ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႈၺႃးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇမၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်း။ ဝၼ်းထိ 10/3/2019 သမ်ႉထဝ်ႈယိင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈၺႃးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇပီ ၵူၺ်ႈ (Rocket) ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇၼိူဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်သေယိုဝ်းလူင်းသႂ်ႇႁိူၼ်း ဢၼ်မၼ်းၼၢင်းတိုၵ်ႉႁဵတ်း ၽၵ်းယူႇ။ ပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ၶႃးလႄႈထႅင်ႈၵဝ်ႈဝၢၼ်ႈဢၼ်ယူႇၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းတုင် တင်းမူတ်း မွၵ်ႈ 700 လႆႈပၢႆႈၶဝ်ႈၸူးဝဵင်းၵႄႇသီႇ/ၵေးသီးသေပိုင်ႈႁူမ်ႈဝႆႉတီႈဝတ်ႉ/ၵျွင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မွၵ်ႈၼိုင်ႈဝူင်ႈ။ လွႆပၢင်ၶႃးၼႆႉသုင်လႄႈမုင်ႈႁၼ်လႆႈ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ ၵေးသီးတင်းမိူင်းၵိုင်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ တိုၼ်း

ၶေႃႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တွၼ်ႈတႃႇမႄႈၼမ်ႉမိူင်းတႆး ဝၼ်းထိ 11/2/2019 ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸူမ်းၸွမ်းလွင်ႈၶွမ်ႇပၼီႇ Engie ထွၼ်ဢွၵ်ႇတီႈၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် – တိုၵ်းသူၼ်းၶွမ်ႇပၼီႇတၢင်ႇဢၼ်ထွၼ်ၸွမ်း ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ယိၼ်းႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်းလွင်ႈၶွမ်ႇပၼီႇEngie ၶွင်ၾရင်ႇသဵတ်ႇ ဢၼ်လႆႈထွၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းၶူင်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်သေ တိုၵ်းသူၼ်းၶွမ်ႇပၼီႇၼွၵ်ႈမိူင်းတင်းသဵင်ႈထွၼ်ဢွၵ်ႇလွင်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ။ ၶၢဝ်ႇၼႆႉဢွၵ်ႇမႃး ဝၢႆးၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈ (Burma Campaign UK) ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉၼႂ်းဢင်းၵိတ်း လႆႈႁပ်ႉၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်လုၵ်ႉတီႈၶွမ်ႇပၼီႇEngie မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 21/1/2019 မႃး။ ၼႂ်းလိၵ်ႈၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈၵိင်ႇၽႄၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ် ဢၼ်ပဵၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇလႄႇမႄႇယိူဝ်ႇ (Lahmeyer) ၶွင်ၵျိူဝ်ႇမၼီႇၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉထႅင်ႈယဝ်ႉၼႆသေ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈ(Burma Campaign UK) ၶဝ်ထွၼ်ဢွၵ်ႇပၼ်သဵၼ်ႈမၢႆၸိုဝ်ႈၼဝ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ်။ ယွၼ်ႉၶွမ်ႇပၼီႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈပုၼ်ႈလူင်းတိုၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်မီးလွင်ႈၵၢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈလႄႈ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၸင်ႇသႂ်ႇၸိုဝ်ႈၼဝ်ႈပၼ် ၼႂ်းႁၢင်ပီ 2018 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈလႆႈထွၼ်ဢွၵ်ႇတီႈၶူင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉEngie ၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈပိုတ်ႇၽိူၺ်ၼႄ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းဝႃႈယွၼ်ႉသင် ၵူၺ်းၵႃႈၸၢင်ႈပဵၼ်ယွၼ်ႉလၵ်ႉလွမ်မႆႈၸႂ်ၵူဝ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ်ဢမ်ႇလီၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵမ်းၵမ်းလႆႈသၢၼ်ၶတ်းဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆးသေ လိူဝ်ၼၼ်ႉၵႆႉမီးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉထႅင်ႈ။ တီႈၾင်ႇၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵႆႉမီးလွင်ႈလိၼ်ၵူၼ်ႇလူင်းသေ ၼႄသၢႆငၢႆဝႃႈၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆဢမ်ႇလႆႈတမ်းၸႂ်ဝႃႈတေမၼ်ႈၵိုမ်းၵႅၼ်ႇၶႅင်ၵႃႈႁိုဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼၢင်းလၢဝ်ၶမ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင် ဝၢၼ်ႈဢၼ်တေၺႃးၼမ်ႉထူမ်ႈပႅတ်ႈတင်းပိုၵ်း သင်ဝႃႈသၢင်ႈၽၢႆယဝ်ႉၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ “ ၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈဢွင်ႇပေႉယႂ်ႇလူင်တႃႇႁဝ်းၶႃႈယဝ်ႉ”။ “ႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇတၢင်ႇဢၼ် ယိူင်ႈၸွမ်းEngie ဢၼ်ထွၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်း ၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈထႅင်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 5/12/2018 ဝၢႆးၸတ်းပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇၼႂ်းတႃႈၵုင်ႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်တေၺႃးၼမ်ႉထူမ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇသူင်ႇလိၵ်ႈထိုင်လုမ်းၽွင်းတၢင်ၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်းတႃႈၵုင်ႈမိူၼ်- လုမ်းၽွင်းတၢင်ၶႄႇ၊ ၵျပၢၼ်ႇ၊ ၵျိူဝ်ႇမၼီႇ၊ သဝိတ်ႉၸိူဝ်ႇလႅၼ်ႇလႄႈ ၼေႃႇဝူၺ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၼွၵ်ႈမိူင်းၵိုတ်းပႅတ်ႈ လွင်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းၽႅၼ်ၶူင်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆတင်းသီႇဢၼ်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ။ လုမ်းၽွင်းတၢင်ၼွၵ်ႈမိူင်းၵူႈဢၼ်ႁပ်ႉဢဝ်ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယိုၼ်ႈထိုင်လိူဝ်သေလုမ်းၽွင်းတၢင်မိူင်းၶႄႇဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းဢမ်ႇႁပ်ႉလိၵ်ႈၼၼ်ႉ။ ၸၢႆးတၢၼ်ႉၸိၼ်ႇ တႅၼ်းၽွင်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်သီႇပေႃႉလၢတ်ႈဝႃႈ “ႁဝ်းၶႃႈၸူမ်းၸွမ်းဢၼ် Engie ၶဝ်ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၵႂႃႇ ၼၼ်ႉယူႇ။ “ၽၢႆၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်သူၼ်းၾႆးႁႂ်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။ ၸၢႆးၸိုၼ်ႈသႂ်/ၸၢႆးတၢၼ်ႉၸိၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းတွပ်ႇထဵင်ၼႂ်းသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပိူဝ်ႇ 2018 ပူၼ်ႉမႃး

ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢႆးလႅင် ဝၼ်းထိ 9/2/2019 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇသၢႆးလႅင်ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉသၢၼ်ၶတ်းၶွမ်ႇပၼီႇ UNIENERGY CO. LTD ဢၼ်ၶိုင်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶူင်းၵၢၼ်တႃႇသၢင်ႈၽၢႆ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢႆးလႅင်၊ပဵင်းသႃႇလႄႈ ဝၢၼ်ႈသူပ်းတုင်း ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ သၢၼ်ၶတ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆႁႅင်းၼမ်ႉ ဢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ UNIENERGY ၶဝ်တေသၢင်ႈတဵင်သႂ်ႇၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉသေ လၢတ်ႈဝႃႈတိုၼ်းဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉၵၢၼ်ပၼ်ႁႅင်းသၢင်ႈၽၢႆလႃးလႃး။ ၶွမ်ႇပၼီႇဢၼ်ၼႆႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတေလူင်းႁူပ်ႉဢုပ်ႇၸွမ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇသၢႆးလႅင် ၼႂ်းဝၼ်းထိ 11/2/2019 ၼႆႉ။ ဢူးမျိၼ်ႉၸေႃႇၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ လႆႈႁဵတ်းလိၵ်ႈၽိတ်ႈႁွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၸွမ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢမ်ႇႁပ်ႉဢမ်ႇလႆႈၸႂ်တႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းပၢင်ၵုမ်သေလၢတ်ႈဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇၽၢႆ၊ သင်ဝႃႈသၢင်ႈၽၢႆမႃး ဢၼ်တေၺႃးၽေးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်း ၵွပ်ႈၼၼ်တိုၼ်းတေဢမ်ႇဢဝ်ၽၢႆ။ ယူႇတီႈႁဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸင်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ႁဝ်းတိုၼ်းတေဢမ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ဢၼ်ဢူးမျိၼ်ႉၸေႃႇတေဢွၼ်ၸတ်းၼၼ်ႉလႄႈ ႁဝ်းတိုၼ်းတေသၢၼ်ၶတ်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆ။ ႁဝ်းတိုၼ်းသၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈပၼ်ႁႅင်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၵူႈၸိူဝ်းလႄႈ တိုၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ဝႃႈတိုၼ်းဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆ။ ၶွမ်ႇပၼီႇ UNIENERGY ၼႆႉ ၽႅၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆသႂ်ႇၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတီႈဢၼ်ၼမ်ႉမႃႉလႄႈၼမ်ႉပွင်ႈၶွႆႈၵၼ်(ၸၢပ်ႈၵၼ်)။ တႃႇသၢင်ႈၽၢႆၼႆႉ ၶွမ်ႇပၼီႇဢၼ်ၼႆႉလႆႈလူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသွင်ပွၵ်ႈယဝ်ႉ၊ ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းပဵၼ်ၼႂ်းပီ 2017 လႄႈ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ပဵၼ်ၼႂ်းလိူၼ်ၸၼ်ႇၼႃႇဝႃႇရီႇ 2019 ၼႆယဝ်ႉ။ တွင်ႈထၢမ် ၸၢႆးသႃႇလူႇ               +95 (0) 94 732 0606 ၸၢႆးတဵင်းမျိၼ်ႉ 

ၶေႃႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆးလႄႈတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၽၢႆၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသိုၵ်းသိူဝ်မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇလႄႈမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဝၼ်းထိ 5/12/2018 တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆးလႄႈတႅၼ်းၽွင်းပႃႇတီႇၶဝ်ႁဵတ်းပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇမိူဝ်ႈၼႆႉၼႂ်းဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈပိူဝ်ႈ တႃႇႁိၵ်ႈႁွင်ႉႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇလႄႈၽၢႆၵဵင်းတွင်းတွၼ်ႈၼိူဝ် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၵွပ်ႈဝႃႈတေတုမ်ႉတိူဝ်ႉသၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်လႄႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း သေတေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်သိုပ်ႇယိုတ်ႈယၢဝ်းၶၢဝ်းၵႆ။ ၽၢႆတင်းသွင်ဢၼ်ၼႆႉတိုၵ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈသေပဵၼ်ၶူင်းၵၢၼ် ဢၼ်တႄႇသၢင်ႈမိူဝ်ႈပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ သိုၵ်း မၢၼ်ႈၼဢၽ၊ၽွင်းတေတႄႇႁဵတ်းသၢင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉႁူႉသင်ၸွမ်းသေပဵၼ်ၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းသီႇပေႃႉပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ယင်း တိုၵ်ႉပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းယူႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၶဝ်ၵမ်းၵမ်းလႆႈတၢင်ႇလိၵ်ႈတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၽၢႆ ယေးယႂႃႇ တွၼ်ႈၼိူဝ်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈယူႇသေတႃႉဢၼ်တင်းၽၢႆႇတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းလႄႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်း ပိုၼ်ႉ တီႈၶဝ်ၶတ်းၸႂ်ႁႃတၢင်းတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆယူႇၼၼ်ႉ ၺႃးသၽႃးတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇတွတ်ႈၶႅပ်း ၵၢင်ၸႂ်ၵမ်ႉထႅမ် ႁႂ်ႈသိုပ်ႇႁဵတ်းထႅင်ႈၵူၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းမႂ်ႇဢၼ်သႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ“လုၵ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ်သိုၵ်းလိူတ်ႇမႆႈလၢႆႈပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ႁႅင်ႈႁႅတ်ႇ”ဢၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၽၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ၶူၼ်ႉဢွၵ်ႇသေထတ်းသၢင်ႈၼႄပၼ်ႁႃယုင်ႈယၢင်ႈယွၼ်ႉၽၢႆ ၼိူဝ် ၼမ်ႉတဵင်းၵဵင်းတွင်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆးၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈလႆႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းပၢင်သပ်း ၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းၼၼ်ႉၸီႉၸႅင်ႈၼႄလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းလိုပ်ႈႁေႃႈၶၢႆႉပၢႆႈ ၵူၼ်း မိူင်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၽွင်းပီ 1996-1998 ဢၼ်ပႃးၸွမ်းလွင်ႈတဵၵ်းၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆ

ၶေႃႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၵေးသီး ဝၼ်းထိ 22/10/2018 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵႄႇသီႇ/ၵေးသီးသူင်ႇလိၵ်ႈသၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈတေဢဝ်တီႈလိၼ် 5,459 ဢေႇၵသူင်ႇဢၢပ်ႈပၼ်ႁူင်းၸၢၵ်ႈထၢၼ်ႇလႄႈလဵၵ်းလွၼ်ႉ (သၻီးလ်) ပၢင်ပႅၵ်ႇ မိူဝ်ႈၼႆႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၼိမ်လႄႈဢိူင်ႇမိူင်းၵၢဝ်ၸႄႈဝဵင်းၵႄႇသီႇ/ၵေးသီးသူင်ႇလိၵ်ႈထိုင်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၸႄႈဝဵင်းလႄႈၸႄႈမိူင်းသၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈတေဢဝ်တီႈလိၼ် 5,459 ဢေႇၵသူင်ႇပၼ်တီႈႁူင်းၸၢၵ်ႈလူင်မၢႆ 2 ထၢၼ်ႇလႄႈလဵၵ်းလွၼ်ႉ (သၻီးလ်) ပၢင်ပႅၵ်ႇတီႈႁူဝ်ပူင်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းတွၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်ၶူၼ်ႉသွၵ်ႈႁႃထၢၼ်ႇႁိၼ်ဢၼ်ယူႇပႃႈတႂ်ႈႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၾၢႆႇႁူင်းၸၢၵ်ႈ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 11/10/2018 ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၼိမ်လႄႈဢိူင်ႇမိူင်းၵၢဝ်လႆႈႁပ်ႉၽိုၼ်လိၵ်ႈပၼ်ၾၢင်ႉဢၼ်လုၵ်ႉတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၸႄႈဝဵင်းၵႄႇသီႇလွင်ႈတေဢဝ်တီႈလိၼ်သူင်ႇဢၢပ်ႈပၼ်တၢင်ႇတီႈလႄႈသင်ဝႃႈၶႂ်ႈသၢၼ်ၶတ်းၼႆတေလႆႈသူင်ႇလွင်ႈတၢင်းသၢၼ်ၶတ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသိပ်းႁႃႈဝၼ်းၼႆယဝ်ႉ။ တီႈလိၼ်ဢၼ်တေဢဝ်သူင်ႇဢၢပ်ႈပၼ်တီႈႁူင်းၸၢၵ်ႈပၢင်ပႅၵ်ႇၼၼ်ႉပဵၼ်တီႈလိၼ်ႁႆႈ၊ၼႃး၊သူၼ်၊တီႈ လဵင်ႉဝူဝ်းၵႂၢႆး၊ထိူၼ်ႇလွႆ၊ႁူၺ်ႈၼမ်ႉၸိုမ်ႉ၊ဝတ်ႉ/ၵျွင်းသင်ႇၶႃႇ၊ပႃႇႁဵဝ်ႈ၊ႁူင်းႁဵၼ်းလႄႈဢွင်ႈပၼ်ယႃႈယႃၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်းၽူႈၼမ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ႁဝ်းယူႇသၢင်ႈသဝ်းထင်မႃးၼိူဝ်လိၼ်ႁဝ်းၼႆႉမႃးလၢႆသိုပ်ႇလၢႆပၢၼ်ယဝ်ႉ။လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉဢမ်ႇထုၵ်ႇလီမႃးဢဝ်တီႈလိၼ်ႁဝ်းၵႂႃႇပႅတ်ႈ” ဝႃႈ ၼႆ။ တီႈလိၼ်ဢၼ်ၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁုပ်ႈယိုတ်းဢဝ်မိူဝ်ႈပီ 1996 ၶဝ်ႈပႃးၸွမ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းယႂ်ႇလူင်သေတဵၵ်းလိုပ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းထုင်ႉဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇၶၢႆႉပၢႆႈ 300,000 ပၢႆၼႂ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၵၢင်လႄႈပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်းၵႄႇသီႇၼႆႉ မီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁွပ်ႈဝႆႉ သၢမ် တပ်ႉၵွင် ပႃးတင်းတပ်ႉ ၶမယ 131 ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 2009 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယ 131 လႆႈၶႂၢင်ႉတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပၢၼ်ၼဢၽတႃႇတီႈ လိၼ် 5,459 ဢေႇၵၼႂ်းထုင်ႉဢိူင်ႇမိူင်းၵၢဝ်။ ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်မီးထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆႉ မီးၸွမ်းပိုၼ်ႉသၢႆမႄႈ ၼမ်ႉ ႁႅၼ်

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 16/10/2018 ၸဝ်ႈၼႃးၵေႃႉၼိုင်ႈၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းတၢႆႁိမ်းတေႃႈၵႅတ်ႉလႄႈ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ်ဢၼ် လတ်းၽၢၼ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈမိူင်းၶႄႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 1/10/2018 ၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 6 မူင်းႁူဝ်ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃးဢႃယု 34 ဢၼ်ၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယတပ်ႉ 504 ဢၼ်ဢွၵ်ႇသွၵ်ႈတဝ်ပိုၼ်ႉတီႈ ယိုဝ်းတၢႆ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ႁိမ်းႁွမ်းတေႃႈၵႅတ်ႉလႄႈၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ဢၼ်လတ်းၶၢမ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းၶႄႇ။ ၸၢႆးဢၢႆႈထုၼ်း ၸဝ်ႈၼႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ဢၢင်း ဢၼ်ယူႇၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးႁၢင်ႇၵႆ မွၵ်ႈ 10 လၵ်း ၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈၵႂႃႇသူၼ်ႁႆႈသေ ၺႃးၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 15 ၵေႃႉ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈတပ်ႉၶမယ 504 ပၵ်းတပ်ႉတီႈသီႇပေႃႉ ဢွၵ်ႇသွၵ်ႈတဝ်ႁိမ်းတၢင်းၶဝ်ႈသူၼ်ႁႆႈမၼ်း။ ၵွပ်ႈၵူဝ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ မၼ်းၸၢႆးၶိုၼ်းဝၢႆႇရူတ်ႉၶိူင်ႈမၼ်းသေၶီႇဢွၵ်ႇၵႂႃႇ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁိုတ်းႁွင်ႉသႂ်ႇ ႁႂ်ႈၵိုတ်းယဝ်ႉ ဢမ်ႇၵိုင်ႉၵၢင်ႉၵိုတ်းလႆႈၵမ်းလဵဝ်လႄႈ

ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈတႅၼ်းၽွင်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ဝၼ်းထိ 12/10/2018 ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်းသီႇပေႃႉ သၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈၼေႇပျီႇတေႃႇၽိူမ်ႉထႅမ်ငိုၼ်းတႃႇၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈတႅၼ်းၽွင်းမွၵ်ႈ 1,000 ၵေႃႉ ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်မိူဝ်ႈၼႆႉၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ပိူဝ်ႈတႃႇသၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈသေတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ဢၼ်သၽႃးၼေႇပျီႇတေႃႇၸင်ႇႁႃၽိူမ်ႉထႅမ်ငိုၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈထႅင်ႈ။ တႅၼ်းၽွင်းၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းဢၼ်ၸတ်းတီႈႁူင်းႁေႃၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ပႃးတင်း ၸၢႆးၸိုၼ်ႈသႂ် (ၸၢႆးတၢၼ်ႉၸိၼ်ႇ) တႅၼ်းၽွင်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၵေႃႉဢၼ်ဢဝ်လွင်ႈၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ဢုပ်ႇလၢတ်ႈၼႂ်းသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း၊ သၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈတေၽိူမ်ႉထႅမ်ငိုၼ်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆသေ ယုၵ်ႉဢဝ်လွင်ႈမႆႈဢူၵ်းၸႂ်ဢၼ်ၽၢႆတေယႃႉလုၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝလႄႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၼႂ်းၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ မၼ်းပႃးၸွမ်းလွင်ႈလွမ်ၵူဝ်ဝႃႈၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆတေၵႅၼ်ႇၶႅင်ၵႃႈႁိုဝ် ယွၼ်ႉၽွင်းပူၼ်ႉမႃးပႆႇႁိုင်ၼၼ်ႉ မီးၶႅပ်းႁၢင်ႈဢၼ်ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆယူတ်ႇလူင်းလႄႈၼမ်ႉၼွင်းထူမ်ႈႁိမ်းႁွမ်းၼမ်ႉတူႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ။ ဝႆႉမဝ်မၢင်ၼိူဝ်လွင်ႈမႆႈဢူၵ်းၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 11/09/2018 ၼၼ်ႉ သၽႃးပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၵမ်ႉထႅမ် 501 ၶႅပ်း တႃႇၽိူမ်ႉထႅမ်ငိုၼ်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆသၢမ်ႁဵင်လၢၼ်ႉၵျၢပ်ႈပၢႆ (တူၵ်းငိုၼ်းတေႃႇလႃႇမွၵ်ႈသွင်လၢၼ်ႉ)၊ သဵင်သၢၼ်ၶတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ပႃးတင်းတႅၼ်းၽွင်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် 12 ၵေႃႉဢၼ်ယူႇၼႂ်းသၽႃးၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်းမီး 28 ၶႅပ်းၵူၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းထုင်ႉသီႇပေႃႉသၢၼ်ၶတ်းမႃးႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းႁႅင်း ၵွပ်ႈဝႃႈၼမ်ႉတေလုပ်ႇထူမ်ႈပႅတ်ႈဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်တင်းသွင်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးႁူဝ်ၵူၼ်း 653 ၵေႃႉ၊ ပိုၼ်ႉတီႈလိၼ်မၢၵ်ႇၸွၵ်းမၢၵ်ႇ ဝၢၼ် 637 ဢေႇၵႃႉ၊ ပိုၼ်ႉတီႈၼႃး 140 ဢေႇၵႃႉလႄႈႁႆႈသူၼ်တီႈလိၼ် ၸိူဝ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈၼပ်ႉလႆႈ ပႃးၸဵမ်ဝတ်ႉဝႃးၵွင်းမူးလႄႈႁူင်းႁဵၼ်းတင်းမူတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆၼႆႉ လႆႈတႄႇသၢင်ႈမႃးၼႂ်းပီ 2008 ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ လွင်ႈတေသၢင်ႈၽၢႆၼႆၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸင်ႇႁႃႁူႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်လီလီၼႂ်းပီ 2014 ၵူၺ်း။ ၼၢင်းလၢဝ်ၶမ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ“ႁဝ်းၶႃႈသၢၼ်ၶတ်းၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႆႉႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းလႄႈ ၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်းတႄႉ လွင်ႈဢၼ်သၽႃးၶဝ်တႅပ်းတတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇၸိူင်ႉၼၼ်”။ လွင်ႈယူႇတီႈငဝ်ႈငုၼ်းသေၵုမ်းၵမ်ၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝၼၼ်ႉ တိုၼ်းပဵၼ်ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈပၼ်ႁႃ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်သိုၵ်းသိူဝ်ၼႂ်းမိူင်းတႆးထိုင်ႁၢၼ်ႉၼႆႉယဝ်ႉ။ သင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုပ်ႇၵိၼ်ၸိၵ်းတွၵ်ႇၸွၵ်းၼိူဝ်ၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝ ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ဢမ်ႇထွမ်ႇသင်သေသၢၼ်ၶတ်းၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈယူႇတိၵ်းတိၵ်းၸိုင် ပၼ်ႁႃသိုၵ်းသိူဝ်ၼႆႉ တိုၼ်းတေဢမ်ႇမီးဝၼ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈလႆႈ” ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼႂ်းသၽႃးၼၼ်ႉ ဢူးထုၼ်းၼၢႆႇၵႅမ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၾႆးၾႃႉ တွပ်ႇထဵင်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းတႃႇၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်၊ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 4/10/2018 ၻရူၼ်ႊသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈသဵၼ်ႈတၢင်းမႂ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး–ထႆးၵူဝ်ႁႄ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပွႆႇၻရူၼ်ႊပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၶိုၼ်ႈၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးလွႆလမ်ဢၼ်မီးၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၵဵင်းမႆႇၸိုင်ႈထႆးပွတ်းႁွင်ႇတင်းၵၢၼ်ႁဵတ်းသဵၼ်ႈတၢင်းမႂ်ႇၶိုၵ်ႉၶမ်ႇဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းထႃးသူႇၸူးမႄႈၼမ်ႉၶူင်းၸမ်တေယဝ်ႉၼၼ်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးလွမ်ၵူဝ်ၽေးသိုၵ်းဢၼ်ၸၢင်ႈၶဝ်ႈမႃးၸမ်။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 16/09/2018 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလယ 293 ပွႆႇၻရူၼ်ႊဢၼ်ၼိုင်ႈၶိုၼ်ႈၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်။ဝၼ်းထိ 23/09/2018 သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇၶိုၼ်းပွႆႇၻရူၼ်ႊၶိုၼ်ႈၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းသၢႆသိုၵ်းၵႃးၸဵတ်းလမ်းဢၼ်ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ်ၶိၼ်ႇလၢႆႇၽူႈၵွၼ်းတိူင်းသိုၵ်းသၢမ်ၸဵင်ႇမႃးတီႈပၢင်သဝ်းတပ်ႉၶလယ 249 ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈမိူင်းတေႃႉ။ ၻရူၼ်ႊၼၼ်ႉပွႆႇၶိုၼ်ႈၸွမ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၵုမ်းၵမ်သေပဵၼ်တပ်ႉဢၼ်ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး 200 ပၢႆၸိူဝ်းပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်းတီႈပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးလွႆလမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လႅၼ်လိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉမီးယူႇဝႆႉပႃႈတႂ်ႈမိူင်းထႃးၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ်သေပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်သိုၵ်း မၢၼ်ႈ လႄႈသိုၵ်း ဝႃႉ UWSA သိုပ်ႇၽိူမ်ႉထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶဝ်ႈပၵ်းဝႆႉၽွင်းပူၼ်ႉမႃးလၢႆပီၼၼ်ႉယဝ်ႉပဵၵ်ႉသမ်ႉ RCSS/SSA ပဵၼ် ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းဝႆႉမိူဝ်ႈပီ 2011 လႄႈပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတူဝ်ႈမိူင်း (NCA) မိူဝ်ႈပီ 2015 ၼၼ်ႉၵေႃႈယဝ်ႉ။ၼႂ်းၶေႃႈလႆႈၸႂ်တူၵ်းလူင်းၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ၼၼ်ႉမီးပႃးဝႆႉဝႃႈပၼ် RCSS/SSA ပၵ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈၼႂ်းမိူင်းထႃး (ႁူဝ်မိူင်းထိုင်တွၼ်ႈတၢင်းတူၵ်းၵေႃႈပႃး) ဝႃႈၼႆသေတႃႉၵူၺ်းၵႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇ တွၼ်ႉ ထွၼ်သိုၵ်းၶဝ်ဢွၵ်ႇသေပွၵ်ႈလႄႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈပဵၼ် ၼမ်ႉပဵၼ် တူဝ်မႃး။ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်သိုၵ်းဝႃႉUWSA ၵေႃႈၶႂၢၵ်ႈတပ်ႉပၵ်းသဝ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႈသေ မိူဝ်ႈလဵဝ်မီးတပ်ႉ ဢွၼ်ႇ တပ်ႉဢိတ်းမွၵ်ႈ 40 ၸွမ်းၶွပ်ႇလႅၼ်လိၼ်ၼႂ်းၵႄႈလၵ်းတႅင်ႇပဵင်းလူင်လႄႈၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇလွႆလမ်လႄႈ လွႆတႆးလႅင်း ငဝ်ႈငုၼ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၵိုတ်းတိုၵ်းၸွမ်း RCSS/SSA ယဝ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈသိုပ်ႇသၢင်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉ တၢင်းမိူင်း ထႃးၵႂႃႇထိုင်ၾင်ႇၶူင်းၶၢမ်ႈၶူင်းၾၢႆႇပုၼ်ႉပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်သူႇၸူးမိူင်းပၼ်ႇတီႈဢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်းၵမ်းၵမ် ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း (ၸၵၶ 17) ၶဝ်ပၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။သဵၼ်ႈတၢင်းၼႆႉၸမ်တေယဝ်ႉသေတေပဵၼ်သဵၼ်ႈ တၢင်းၶိုၵ်ႉၶမ်ႇတႃႇၵၢၼ်သိုၵ်းလႄႈ တေပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းတေႃႉၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇမၢၵ်ႇမိုဝ်ႉၸိုၼ်းယၢမ်းၽႂ်းၶၼ်တႃႇ

ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင် ဝၼ်းထိ 11/9/2018 ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၾၢႆႇၾႆးၾႃႉဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဝႆႉမဝ်ၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ဢၼ်ဢမ်ႇၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ ၵႅၼ်ႇၶႅင် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉလႄႈၵျွၵ်းမႄးတိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈၽွင်းလူင်ၾၢႆႇႁႅင်းၾႆးၾႃႉလႄႈႁႅင်းထၢတ်ႈၵိုတ်း ယိုတ်းပႅတ်ႈလွင်ႈဢမ်ႇဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းတၢင်းမႆႈဢူၵ်းၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢဝ်ဢုပ်ႇလၢတ်ႈၼႂ်းသၽႃးၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ၽၢႆ ယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် – ပိူင်လူင်မၼ်းယွၼ်ႉမီးသၢႆငၢႆပၼ်ၾၢင်ႉဝႃႈၽၢႆဢမ်ႇမီးလွင်ႈၶိူင်ႇၶမ်ႉၵိုမ်းၵႅၼ်ႇလႄႈ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၶူင်းၵၢၼ်။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 3/9/2018 ၼၼ်ႉၸၢႆးၸိုၼ်ႈသႂ် (ၸၢႆးတၢၼ်ႉၸိၼ်ႇ) တႅၼ်းၽွင်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်သီႇပေႃႉလႆႈဢဝ်တၢင်းမႆႈဢူၵ်းမႆႈၸႂ်ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းပိုတ်ႇလၢတ်ႈၼႂ်းသၽႃး၊တိုၵ်းသူၼ်းတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းပႅတ်ႈၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၵွပ်ႈဝႃႈမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈၾိင်ႈတိုၼ်းသၽႃဝပႃးၸဵမ်လွင်ႈၽၢႆၸၢင်ႈတႅၵ်ႇ။ ၸၢႆးၸိုၼ်ႈသႂ်လႆႈသပ်းၸႅင်ႈၼႄပႃးလၵ်းထၢၼ် (သၢၵ်ႈသေႇ) ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆဢမ်ႇၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ။မိူဝ်ႈပီ 2015 ၼၼ်ႉယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းၼမ်ႉၼွင်းလႄႈပိုၼ်ႉထၢၼ်ၵၢၼ်သိူဝ်ႇပူ (Foundation) တႃႇသၢင်ႈၽၢႆၼၼ်ႉၺႃးၼမ်ႉလုပ်ႇလႆၵႂႃႇပႅတ်ႈ။ၼႂ်းပီၼႆႉၵေႃႈတႅၼ်ႈၾႃၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈမၼ်းဢမ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင်သေတႅၵ်ႇယၢႆႈယူတ်ႇတူၵ်းထႅင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈၵႅမ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၾႆးၾႃႉၻွၵ်ႉၻိူဝ်ႇဢူးထုၼ်းၼၢႆႇဢမ်ႇဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းလွင်ႈမႆႈဢူၵ်းၸႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈတွပ်ႇ ပၼ်ၸၢႆးၸိုၼ်ႈသႂ်ၼႂ်းသၽႃးၶိုၼ်းဝၼ်းထိ 6/9/2018။မၼ်းယင်းပၢႆဝႃႈတေသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၽၢႆၵႂႃႇၼႆသေလၢတ်ႈဝႃႈၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၼၼ်ႉတေၵႅတ်ႇၵင်ႈပၼ်ၽေးသၽႃဝၼမ်ႉၼွင်းဢၼ်တေထူမ်ႈႁိမ်းႁွမ်းသၢပ်ႇမႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် (ဢေႇ ရႃႇဝတီႇ) တွၼ်ႈတၢင်းတႂ်ႈၸိူဝ်း ၼၼ်ႉပႃးၼႆ။ လွင်ႈၼႆႉမိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ 11/9/2018 ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႂ်းသၽႃး ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် သဵင် တႃႇၽိူမ်ႉထႅမ် ငိုၼ်းတွင်း ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇတႃႇၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆထႅင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသင်ဝႃႈၽၢႆတႅၵ်ႇမႃးၸိုင်မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ၵႅမ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၾႆးၾႃႉဢမ်ႇဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းယႂ်ႇလူင်သင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊မိူဝ်ႈလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၽၢႆၼမ်ႉသႂႃႇ(သႂႃႇၶျွင်း) သေၵိုင်ႉၵၢင်ႉႁဵတ်း ႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈႁၢမ်းႁိူၼ်းယေး 60,000 ပၢႆပဵၼ်ၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈယႂ်ႇလူင်ဢၼ်ဢမ်ႇယၢမ်ႈႁူပ်ႉၺႃးမႃး သေပွၵ်ႈ ၼႂ်း

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 7/9/2018 သိုၵ်းမၢၼ်ႈၺွပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁၢပ်ႇၶျေႃး၊ ၵုမ်းၶင်ၵူၼ်းထဝ်ႈလႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၽွင်း “ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉပိုၼ်ႉတီႈ” ႁိမ်းႁွမ်းၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ – တိၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း တင်ႈတႄႇဝၼ်းထိ 23/07/2018 ထိုင်ဝၼ်းထိ 9/8/2018 သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁႃႈတပ်ႉၵွင်ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶမယ 115၊ 501၊ 504၊ 505 လႄႈ 506 ၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉ/ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉပိုၼ်ႉတီႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ယူႇတၢင်းႁွင်ႇၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမေးၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 21 ၵေႃႉႁၢပ်ႇၶျေႃး လႄႈသူင်ႇတၢင်းပၼ်ၶဝ်တႃႇၶၢဝ်းတၢင်းႁႃႈဝၼ်း၊ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမၢင်ၸိူဝ်းၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈပေႃႉထုပ်ႉလႄႈ ဢဝ်တိၼ်ပိတ်ႉယွၼ်ႉဢမ်ႇပွင်ႇၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸင်ႇပွႆႇပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶိုၼ်းဝၢႆး တႅၼ်း ၽွင်းပႃႇ တီႇ ႁူဝ်သိူဝ်ၵျွၵ်းမေးၶဝ်ႈၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈ။လိူဝ်ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းလူင်ၵႂႃႇၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း ၼႂ်း ဝၢၼ်ႈဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈတီႈဢၼ်ၶဝ်ၵုမ်းၶင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 50 ပၢႆပႃးၵူၼ်းထဝ်ႈ၊ၼၢင်းယိင်းလႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႂ်းသိုင်ႇၵႂၢႆး/ၶွၵ်ႈၵႂၢႆးတႃႇၶၢဝ်းတၢင်းသၢမ်ၶိုၼ်း။ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသၢၼ်ၶတ်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ဢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉ တူႈႁၢဝ်ႉႁႅင်းသေမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 11/08/2018 ၼၼ်ႉတႅၼ်းၽွင်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်သိပ်းဢဵတ်းၵေႃႉလူင်းၵႂႃႇ ႁူပ်ႉထူပ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းတေၺႃးၽေးယွၼ်ႉၽၢႆၼမ်ႉတူႈၼၼ်ႉလႄႈလႆႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈ ၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆဢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊမိူင်းသဝိတ်ႊၸိူဝ်ႊလႅၼ်ႊ၊ၵျိူဝ်ႊမၼီႊ၊ၵျႃႊပၢၼ်ႊလႄႈမိူင်းၶႄႇၶဝ် လူင်းတိုၼ်းလၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးၵမ်းၵမ်းလႆႈၾၢင်ႉထိုင်ၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသိုၵ်းသိူဝ်ယွၼ်ႉ ႁဵတ်း ႁႂ်ႈၵိူတ်ႇပၼ်ႁႃသေလႆႈၵဵပ်းႁွမ်ၶေႃႈမုၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းႁိမ်း ၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၽွင်းသွင်ပီပူၼ်ႉမႃး။မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 2018 ၼၼ်ႉၵေႃႈၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈ ၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးလႆႈၵဵပ်းၶေႃႈမုၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၽၢႆၼၼ်ႉယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်းၶီႇ ရူတ်ႉၶိူင်ႈတၢႆ။ ၼႂ်းၽွင်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၵေႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယ 430၊ 518၊ၶလယ 249၊ 295၊ 296၊ 284 ႁူၵ်းတပ်ႉၵွင်လႄႈပျီႇတုၸိတ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ဝၢၼ်ႈၵူၼ်း ႁႃႈၸႄႈဝဵင်း တင်ႈတႄႇၼႂ်းၸဝ်ႉလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ 2018။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသေပေႃႉထုပ်ႉလႄႈမတ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ သွၵ်ႈတဝ် ၶူဝ်းႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈ။လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၵ်ႉသမ်ႉၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ပဵၼ်ၸုမ်း ဢၼ်

ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉမိူင်းတႆးႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ဝၼ်းထိ 23/08/2018 ဝၢႆးတႅၼ်းၽွင်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်သိပ်းဢဵတ်းၵေႃႉ ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင် ဢိူင်ႇၼႃးမၢၵ်ႇၶေႃ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 11/08/2018 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင် လႆႈသူင်ႇလိၵ်ႈယိုၼ်ႈထိုင်ၵေႃၵမ်ၵၢၼ် (ၵေႃႊမတီႊ) သၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း 23 တီႈ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇမိူဝ်ႈၼႆႉသေ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၶူင်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ ဢၼ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉယိုင်ႈထူမ်ႈပႅတ်ႈဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်ႁူဝ်ၵူၼ်း 600 ပၢၵ်ႇပၢႆ ပႃးၸဵမ်ဢွင်ႈတီႈလိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈႁႆႈၼႃး၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ဝတ်ႉဝႃးၵွင်းမူးၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ၶူင်းၵၢၼ်ၼႆႉဢမ်ႇမီးလွင်ႈၸႅင်ႈလႅင်း တင်ႈတႄႇၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းမႃး။ မိူဝ်ႈ 2008 တႄႇၵေႃႇသၢင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉႁူႉၸွမ်းသင်။ ၽိူဝ်ႇထိုင်ၼႂ်းပီ 2014 မႃး ၸင်ႇလႆႈႁပ်ႉႁူႉဝႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတေလႆႈၶၢႆႉႁႃတီႈယူႇမႂ်ႇ ၼႆလႄႈ ၸင်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ်တိုၼ်ႇတူဝ်လုၵ်ႉသၢၼ်ၶတ်းမႃး။ တႄႇၼၼ်ႉမႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင် ၵမ်းၵမ်းလႆႈသူင်ႇလိၵ်ႈသၢၼ်ၶတ်းထိုင်တီႈတႅၼ်းၽွင်းၸႄႈမိူင်းတႆးလႄႈသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမႃး တင်ႈတႄႇပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းသဵင်ႇထိုင်ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) ယၢမ်းလဵဝ်။ ၵူၺ်းၵႃႈလွင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မိူၼ်ႁၢင်ႈယင်းပႆႇတိူဝ်ႉၼိူဝ်ႉတိူဝ်ႉၼင်သင်။ ၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉမိူင်းတႆး(ASSR)ႁဝ်းၶႃႈ တိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင် ဢၼ်ႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၶူင်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ဢၼ်တေယႃႉလုၵွႆပႅတ်ႈဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်၊ ႁႆႈၼႃးလႄႈ တီႈလိၼ်ၽုၵ်ႇသွၵ်ႈမၢၵ်ႇဢူဝ်း၊ မၢၵ်ႇၸွၵ်း၊ မၢၵ်ႇဝၢၼ်ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင် တႃႇမႄႈၼမ်ႉမိူင်းတႆး လၢတ်ႈဝႃႈ “လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢမ်ႇထုၵ်ႇလီသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၽၢႆ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသၢၼ်ၶတ်းဢမ်ႇႁၼ်လီၸွမ်းၼၼ်ႉ။ မၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၼ်ႁႃယုင်ႈယၢင်ႈထႅင်ႈၵူၺ်း” ဝႃႈၼႆ။ ၽေးသၽႃႇဝယွၼ်ႉၽၢႆၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်းတႅၵ်ႇ ၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလၢဝ်းလႆႈလုႁၢႆတၢႆလႄႈ ၶၢႆႉပၢႆႈႁိူၼ်းယေးၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်၊ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လီၵူဝ်လီၽၢၼ်ႈ တႃႇပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၸွမ်းသၢပ်ႇမႄႈၼမ်ႉတူႈ သင်ဝႃႈၽၢႆတႅၵ်ႇ။ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းတႃႇသၢင်ႈၽၢႆသေႊပဵၼ်ႊသေႊၼမ်ႉၼွႆႉၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸုမ်းသူၺ်ႊတိတ်ႉသျ်ၾိူမ်ႊ AF ၶၼ်ႊသၢဝ်ႊ (Swedish firm AF Consult) ၶဝ်ၵေႃႉၶပ်းၶိုင်လႄႈ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်ဝၢင်းဢွၵ်ႇပိူင်ႁၢင်ႈၽၢင် (Design) ၽၢႆယေးယႂႃႇၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ (ၼႂ်းတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ) ဢၼ်ယဝ်ႉၵႂႃႇၼႂ်းပီ 2011 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်ၶူင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၶိုပ်ႈၼႃႈသေပိူၼ်ႈၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ၽၢႆသီႇဢၼ်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ။ ၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႆႉ မီးယူႇဝႆႉၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမေး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇသေ ၶွမ်ႊပၼီႊမိူင်းၶႄႇ၊ သဝိတ်ႊၸိူဝ်ႊလႅၼ်ႊ၊ ၵျူဝ်ႊမၼီႊလႄႈ ၵျႃႇပၢၼ်ႊၶဝ်ႁူမ်ႈလူင်းတိုၼ်းဝႆႉ။ တွင်ႈထၢမ် ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင်   

ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ ဝၼ်းထိ 8/8/2018 ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉသၢၼ်ၶတ်းၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈႁၢဝ်ႉႁႅင်း ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း11 ၸုမ်း တူဝ်တႅၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 37 ဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်မိူဝ်ႈၼႆႉ ၼႂ်းဝဵင်းသီႇပေႃႉၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇသေ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ ယွၼ်ႉမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတၢင်းသၽႃႇဝလႄႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း။ ၼၢင်းလႅင်းလႅင်းၵေႃႉဢၼ်ပႃးၼႂ်းၸုမ်းဢွၼ်တူင်ႉၼိုင်ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ ၾိင်ႈတိုၼ်းသၽႃဝႁဝ်းၼႆႉ မီးၵၢၼ်ယႃႉလုၼမ်ၼႃႇ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသၢမ်ပီမႃးၼႆႉၵေႃႈ မီးလွင်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈပိုၼ်ႉတီႈမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇႁဝ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်းမႃးတိၵ်းတိၵ်း ၵွပ်ႈဝႃႈမီးၵၢၼ်ယႃႉၾိင်ႈတိုၼ်းသၽႃဝၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၶိုင်သၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶႅၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၽေးၶဵၼ်တေႃႇၾိင်ႈတိုၼ်းသၽႃဝလႄႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းႁဝ်းထႅင်ႈၵူၺ်း ။ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၽၢႆတင်းသဵင်ႈ တၵ်းလႆႈၵိုတ်း ပႅတ်ႈ” ဝႃႈၼႆ။ ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈၼႆႉ ပေႃးမီးၽၢႆယႄးယႂႃႇတီႈၵျွၵ်ႉသီႇ ၼႂ်းတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး) ဢၼ်ယဝ်ႉၵႂႃႇ ၼႂ်းပီ 2010 ၼၼ်ႉယဝ်ႉသေ ယင်းမီးၽႅၼ်ၵၢၼ်တႃႇသၢင်ႈၽၢႆထႅင်ႈသီႇဢၼ်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ၊ ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႂ်းတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇလႄႈတႃႇထႅင်ႈသၢမ်ဢၼ် ပဵၼ်ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄးၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆဢၼ်ၶိုပ်ႈၼႃႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈတႄႉ ပဵၼ်ၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ဢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇၼွၵ်ႈမိူင်းမိူၼ်မိူင်းၶႄႇ၊မိူင်းၵျိူဝ်ႇမၼ်ႇၼီႇ၊သဝိတ်ႉၸိူဝ်ႇလႅၼ်ႇလႄႈၵျႃႇပၢၼ်ၶဝ်ႁူမ်ႈလူင်းတိုၼ်းလၢင်း။ သင်ဝႃႈၽၢႆဢၼ်ၼႆႉ ယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉၸိုင် ၼမ်ႉတေလုပ်ႇထူမ်ႈပႅတ်ႈဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်ဢၼ်မီးႁူဝ်ၵူၼ်း 653 ၵေႃႉ၊ တီႈလိၼ်ၽုၵ်ႇမၢၵ်ႇၸွၵ်းမၢၵ်ႇဝၢၼ် 637 ဢေႇၵႃႉ၊တီႈလိၼ်ၼႃး 140 ဢေႇၵႃႉ၊ သူၼ်ႁႆႈတင်းၼမ်တင်းလၢႆပႃးၸဵမ်ဝတ်ႉ/ၵျွင်း၊ ၵွင်းမူး၊ ႁူင်းႁဵၼ်း  ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းမူတ်း။ မိူဝ်ႈလိူၼ်ၾေႇၾေႃႇဝႃႇရီႇပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈမၼ်းဢမ်ႇၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလိၼ်ၵူၼ်ႇလူင်းတီႈၾင်ႇၵေႃႇသၢင်ႈၼၼ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉလႄႈတင်းလွင်ႈၽေးသၽႃႇဝၽၢႆတႅၵ်ႇဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်း ၼႂ်းလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈလီၽၢၼ်ႈလီၵူဝ်သင်ဝႃႈၽၢႆၼမ်ႉတူႈတႅၵ်ႇ။ ၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆၼမ်ႉတူႈဢၼ်ၼိုင်ႈတီႈယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၵၢင် ဢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇၼေႃႇဝူၺ်းၶဝ်လူင်းတိုၼ်းၼၼ်ႉ မီးယူႇၼိူဝ်သဵၼ်ႈသၢႆဢိင်ႇသၼ်ႇ (ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ႁူမ်ႈၸတ်းပၢင်ပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉၼၼ်ႉ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးမိူင်းတႆး(Shan State Farmers’ Network) ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး(Tai Youth Network (TYN) ၸုမ်းဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (Tai Youth Power

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 19/07/2018 သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉပေႃႉထုပ်ႉလုင်းၵၢင်ႉဝၢၼ်ႈ ႁၢဝ်ႉႁႅင်းၼႄးဝႃႈပဵၼ်ၸၢႆးႁၢၼ်ဝၢၼ်ႈ RCSS ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လုင်းၵၢင်ႉဝၢၼ်ႈ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယ 430 လႄႈၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈပေႃႉထုပ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းမိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ 27/06/2018 ၼႂ်းဝၢၼ်ႈမူးသိူဝ်းဢိူင်ႇၼွင်လႅင်ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။လုင်း ၵၢင်ႉ ၺႃးမၢပ်ႇၼႄးသႂ်ႇဝႃႈမီးလွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇၸွမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး(RCSS/SSA)။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 26/06/2018 ၶၢဝ်းယၢမ်း 7 မူင်းၵၢင်ၼႂ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယ 430 ဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉတီႈၵွင်းသၢႆး/ ဝေႃးလၶႄး(မိူင်းယၢင်းလႅင်) ပႃႈတႂ်ႈတိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ (တူၼ်ႈတီး)မွၵ်ႈ 25 ၵေႃႉဢၼ်ၶုၼ် သိုၵ်းလူင် တွင်းလိၼ်းထုတ်ႉဢွၼ်ႁူဝ်လႄႈၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ 13 ၵေႃႉလုၵ်ႉဝၢၼ်ႈၼွင်ပႃတႅပ်း ၵႂႃႇၼွၼ်း တီႈ ဝၢၼ်ႈ မူးသိူဝ်းဝၢၼ်ႈတႆးဢၼ် မီးလင်ႁိူၼ်း30 လင်လႄႈမီးႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ 100။ ထိုင်မႃးဝၼ်းထိ 27/06/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းၶုၼ်သိုၵ်းလူင်တွင်းလိၼ်းထုတ်ႉလႆႈၸတ်းၵူၼ်းသိုၵ်းႁူၵ်း ၵေႃႉ (သိုၵ်းမၢၼ်ႈ 2 လႄႈသိုၵ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ 4 ၵေႃႉ) ၵႂႃႇၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတဝ်တီႈႁိူၼ်းၼၢင်းၸၢမ်သေတွင်ႈထၢမ်မၼ်းၼၢင်းယဝ်ႉမၢပ်ႇၼႄးဝႃႈၽူဝ်မၼ်းၼၢင်းၵႂႃႇႁဵတ်းသိုၵ်းလွႆတႆးလႅင်း။ ၶိုၼ်းၼၼ်ႉယၢမ်း 11:30 ၸမ်တဵင်ႈၶိုၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းၵႂႃႇၸႅတ်ႈထၢမ်သွၵ်ႈတဝ်ႁိူၼ်းလုင်းၵၢင်ႉတွင်း သေထူပ်းႁၼ်ၵႅတ်ႉသ်မၢၵ်ႇပွႆႇပႃယဝ်ႉမၢပ်ႇၼႄးဝႃႈလုင်းၵၢင်ႉတွင်းပဵၼ်ၸၢႆးငၢၼ်ဝၢၼ်ႈ။လုင်းၵၢင်ႉ တွပ်ႇဝႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၸၢႆးငၢၼ်ဝၢၼ်ႈ၊ပဵၼ်လုင်းၵၢင်ႉၵူၺ်းၼႆၵေႃႈဢမ်ႇထွမ်ႇသေပေႃႉထုပ်ႉဢဝ်တိၼ် ပိတ်ႉလုင်းၵၢင်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းယဝ်ႉလၢၵ်ႈလုင်းၵၢင်ႉလူင်းႁိူၼ်းၵႂႃႇဝႃႈတေဢဝ်ၵႂႃႇႁႅမ်တၢႆၼႆ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်လုင်းၵၢင်ႉဢွၵ်ႇၵႂႃႇၾၢႆႇတူၵ်းဝၢၼ်ႈ ယၢၼ်ၵႆဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 10

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 11/5/2018 ၵၢၼ်ယိုဝ်းၵူၼ်းၶီႇႁိူဝ်းၺႃးယိုဝ်းတၢႆ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ၸီႈၸႅင်ႈဢွၵ်ႇၼႄဝႃႈႁၢမ်းလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ တႃႇၽႅၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆ ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်း မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 10/4/2018 ၼၼ်ႉႁိူဝ်းဢွၼ်ႇလမ်းၼိုင်ႈလေႇလဵပ်ႈထွင်ၶိုၼ်ႈၸွမ်းမႄႈၼမ်ႉၶူင်းသေၺႃးၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၸိုဝ်ႈယိုဝ်း၊ၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈၸဵပ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်းထိုင်တၢႆသေဢွၼ်ႇၸၢႆးဢႃယု 9 ၶူပ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်း၊လွင်ႈၼႆႉပဵၼ်ႁိမ်းႁွမ်းဢွင်ႈတီႈၸုမ်းၾၢႆႇၵေႃႇသၢင်ႈၶႄႇၶဝ်တိုၵ်ႉလူင်းၵူတ်ႇထတ်းပိုၼ်ႉတီႈတႃႇသၢင်ႈၽၢႆလူင်မိူင်းတူၼ်ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 9/4/2018 ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသႃလႃးၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ်ၵဝ်ႈၵေႃႉ (ၸၢႆးသီႇၵေႃႉ၊ယိင်းသီႇၵေႃႉလႄႈဢွၼ်ႇၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ) ဢဝ်တင်းႁိူဝ်းၸၢၵ်ႈဢွၼ်ႇသေလေႇၵႂႃႇတီႈဢွင်ႈတႅပ်းမႆႉဢၼ် မီး တွၼ်ႈၼိူဝ်ၸွမ်းၾင်ႇမႄႈၼမ်ႉၶူင်းယဝ်ႉယင်ႉလိုဝ်ႈၼွၼ်းတီႈၼၼ်ႈၶိုၼ်းၼိုင်ႈ။ထိုင်ၵၢင်ၼႂ်မိူင်း လႅင်းမႃးၸုမ်းၶဝ်ၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ်ၶီႇႁိူဝ်းလွင်ႈၸွမ်းၼမ်ႉမႃး။ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်းယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 2 မူင်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းၶဝ်ၺႃး ၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇယိုဝ်းသႂ်ႇတီႈၾင်ႇၶူင်းၾၢႆႇတၢင်းတူၵ်း တွၼ်ႈတၢင်းၼိူဝ်ဝၢၼ်ႈသႃလႃး ယၢၼ်ဝၢၼ်ႈသႃလႃးမွၵ်ႈ 6 လၵ်း။ၸၢႆးပေႇတိဢႃယု 42 ၺႃးယိုဝ်းတီႈႁူဝ်ၼဝ်ႇပွင်ႇၽၢတ်ႇတၢင်းလင်၊ဢွၼ်ႇၸၢႆး ၸၢႆးႁူဝ်လူင် ဢႃယု 9 ၶူပ်ႇၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးၸၢႆးထုၼ်းငူၺ်ႇၵူၼ်းႁေႃႈႁိူဝ်းၼၼ်ႉၺႃးတီႈမၢၵ်ႇ ၵၢဝ်ႈၾၢႆႇၶႂႃ။ ၵူၼ်းႁေႃႈႁိူဝ်းၵေႃႈၵိုတ်းၸၢၵ်ႈမၼ်းသေပွႆႇႁိူဝ်း လွင်ႈ ၼမ်ႉတေႃႇထိုင်ဝၢၼ်ႈသႃလႃးသေၸင်ႇႁႃ ၵႃးမႃးဢဝ်ၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းၵႂႃႇတီႈႁူင်း ယႃမိူင်း တူၼ်။ၸၢႆးပေႇတိတႄႉယွၼ်ႉၸဵပ်းႁၢဝ်ႉ ႁႅင်း လႄႈ လႆႈလု တၢႆၵွၼ်ႇၼႃႈ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 23/04/2018 သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၵၼ်ႉၸၼ်ထဝ်ႈယိင်းဢႃယု 73 ၼႂ်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈပဵၼ်လွင်ႈထၢင်ႇၸႅင်ႈဝႃႈၼၢင်းယိင်းမီး ၽေး ၶဵၼ်ၼမ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶႂၢၵ်ႈသိုၵ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ လွင်ႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈတဵၵ်းၵၼ်ႉၸၼ်ထဝ်ႈယိင်းဢႃယု 73 သေဢဝ်မိတ်ႈပၢတ်ႇႁူၼႂ်းမိူင်း ၽျၢၵ်ႈၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 02/04/2018 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉပဵၼ်လွင်ႈထၢင်ႇၸႅင်ႈၼႄဝႃႈၼၢင်း ယိင်း မီးၽေးၶဵၼ်ၼမ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈသိုပ်ႇၽိူမ်ႉထႅမ်ႁႅင်းၶႂၢၵ်ႈသိုၵ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈဢၼ်ယူႇၼႂ်းၵႄႈၵၢင်တႃႈၶီႈလဵၵ်းလႄႈၵဵင်းတုင်ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈပၵ်းတပ်ႉၶဝ်လွမ်ႉ ႁွပ်ႈဝႆႉမီးပႃးၸဵမ်တပ်ႉငဝ်ႈငုၼ်းၵုမ်းၵမ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 18၊ၶလရ 329၊ၶလရ 330၊တပ်ႉၵႃး ၵၢပ်ႇလဵၵ်း၊တပ်ႉၵမ်ႉထႅမ်လႄႈတပ်ႉႁူင်းယႃသိုၵ်းမၢႆ 1 ၸိူဝ်းၼႆႉ။ပဵၵ်ႉသမ်ႉမီးၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းၸွမ်း ၸုမ်း မႅၵ်ႇၵွင်ႈၵၢင်ႇၶဝ်မႃးတင်ႈတႄႇပီ 2012 ယဝ်ႉသေတႃႉယင်းပႆႇမီးၵၢၼ်လူတ်းထွၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းဢွၵ်ႇၼႂ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇသင်။ ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈၼႆႉမီးႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ6,000၊မီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁႅင်းသိုၵ်းမွၵ်ႈ 1,000 ပၵ်းတပ်ႉဝႆႉႁွပ်ႈဝဵင်းဝႆႉ။ၵွပ်ႈမီးသိုၵ်းတင်းၼမ်ယူႇဢိူမ်ႈသဝ်းၸမ်ဝႆႉလႄႈၵႆႉၵႆႉပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း၊ပိူင်လူင် မၼ်း ၼၢင်းယိင်းလႆႈလွမ်ၵူဝ်ၵွပ်ႈမီးလွင်ႈၶႂၢင်းပၼ်တၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်းတေႃႇသိုၵ်းဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်လူလၢႆၼၢင်းယိင်း။မိူဝ်ႈပီ 2015 ၼၼ်ႉၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးလႆႈၵဵပ်းႁွမ်ၶေႃႈမုၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိူင်းၽျၢၵ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ၼၢင်းယိင်းႁိမ်းႁွမ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႉၵၼ်ႉၸၼ် ၼၼ်ႉထုၵ်ႇဢဝ်သူင်ႇပွၵ်ႈၶိုၼ်းတီႈတပ်ႉၶဝ်ၼႂ်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈသေဢမ်ႇလႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႃႈပၼ်တၢမ်ႇတၢင်း ၽိတ်းသင်မၼ်းထႅင်ႈ။ လွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 02/04/2018 ၼႆႉၵေႃႈမီးလွင်ႈတၢင်းလၢႆလၢႆလွင်ႈဢၼ်တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵေႃႉၵၼ်ႉၸၼ်ၼၼ်ႉႁၢမ်းတၢင်းၽိတ်းထႅင်ႈယူႇ။လွင်ႈတၢင်းမၼ်းပဵၼ်ၶၢဝ်းၵၢင်ဝၼ်းသေပဵၼ်တီႈႁိမ်းၸမ်ပၢင်မၢၵ်ႇၵွပ်ႊၾ် လႄႈၸမ်တပ်ႉဢၼ်လုၵ်ႈသိုၵ်းၼႂ်းတပ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႉၵၼ်ႉၸၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ဝၢႆးပဵၼ်လိူင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်လၢႆၸူဝ်ႈမူင်းယဝ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ/ယႄးၶဝ်တိမတ်ႉမၼ်း ႁိမ်းဢွင်ႈ တီႈပဵၼ်ၼၼ်ႉသေမိုဝ်းမၼ်းလႄႈသိူဝ်ႈၶူဝ်းမၼ်းၵေႃႈတိုၵ်ႉၼုၵ်းလိူတ်ႈဝႆႉပႃးတင်းပီႇႁူၵေႃႉၺႃးၵၼ်ႉ ၸၼ်သေတိုၼ်းပဵၼ်လၵ်းထၢၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈယႃႉလုပႅတ်ႈလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႂၢင်းပၼ်တၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်းၵူၼ်းသိုၵ်းဢၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆၼၢင်းယိင်းၼၼ်ႉတိုၼ်း ပဵၼ်လွင်ႈလွၵ်ႇငိုတ်ႈတႃႇၼၢင်းယိင်းတင်းမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉသေလွင်ႈၼႆႉတၵ်းတေလႆႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၵွပ်ႈၼၼ်ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁၼ်လီၸွမ်းၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းၽူႈပွင်ၵၢၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈယုင်ႈယၢင်ႈပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ဢၼ်လူင်း

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 26/03/2018 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပေႃႉထုပ်ႉၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးလႄႈၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် 1.ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 23 ယိုဝ်းတၢႆႁိမ်းႁွမ်းၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 18/03/2018 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 23 ယိုဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉၽွင်းၶီႇ ရူတ်ႉၶိူင်ႈ တၢႆ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵျွင်းၶမ်း (ဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇၵျွင်း) ဢိူင်ႇလွႆၸွင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ဢၼ်ႁၢင်ႇၵႆဢွင်ႈတီႈၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇမွၵ်ႈ 5 လၵ်း။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉၼၼ်ႉပဵၼ်ၸၢႆးပႃႉ ဢႃယု 43 လႄႈၸၢႆးတေႃးၼဢႃယု 29 ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇၵျွင်း ၽွင်းတိုၵ်ႉၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈသေတေၵႂႃႇတီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ပိင်။ ၸၢႆးပႃႉပဵၼ်ၵူၼ်းၶပ်းရူတ်ႉၶိူင်ႈသေၸၢႆးတေႃးၼႃႉ သွၼ်ႉတၢင်းလင်။ ဢူၺ်းၵေႃႉၶဝ်ထႅင်ႈသွင်ၵေႃႉၵေႃႈ ၶီႇ ရူတ်ႉၶိူင်ႈၵႂႃႇၸွမ်းတၢင်းလင်။ မိူဝ်ႈၽွင်း 5:30 ၵၢင်ၼႂ်ၽွင်းၶဝ်ႁၢင်ႇယၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵျွင်းၶမ်း (သူၺ်ႇၵျွင်း) မွၵ်ႈၶိုင်ႈလၵ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ ႁူပ်ႉၺႃးသႂ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸွမ်းတၢင်း ဢၼ်ဢဝ်ၵႃးၶဝ်ၵိုတ်းသေ ပႂ်ႉဝႆႉတီႈၶၢင်ႈတၢင်းယဝ်ႉ ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းသႂ်ႇၶဝ်။ ၸၢႆးပႃႉလႄႈၸၢႆးတေႃးၼႃႉ ၺႃးမၢၵ်ႇၵွင်ႈသေပိၼ်ႈတူၵ်းရူတ်ႉၶိူင်ႈတၢႆထင်တီႈ။ တႃႇထႅင်ႈသွင် ၵေႃႉ ဢၼ်ၶီႇရူတ်ႉ

ၸႅင်ႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ပၢင်ယွၼ်းသူးပၼ်မႄႈၼမ်ႉတူႈႁႂ်ႈလႆလွတ်ႈလႅဝ်း ပွၵ်ႈထူၼ်ႈ 4 ပီႈၼွင်ႉဝၢၼ်ႈတႃႈလူင် ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉၸိုင်ႈတႆးပွတ်း ႁွင်ႇ ယွၼ်းၽိတ်ႈမွၵ်ႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်းဝၼ်းတူင်ႉၼိုင်တႃႇ မႄႈၼမ်ႉတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လိူၼ်မၢတ်ႉ ဝၼ်းထိ 14၊ တေမီးၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၵူၼ်းၼုမ်ႇလၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်း လႄႈၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး မွၵ်ႈ 500 ႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းပၢင်ယွၼ်းသူးပၼ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ ႁႂ်ႈလႆႈလႆလွတ်ႈလႅဝ်းတႃႇသေႇယႃႇႁႂ်ႈလႆႈ မီးၶူင်းၵၢၼ်သင်မႃးႁႄႉတတ်း။ ဝၼ်းထိ                        14/03/2018 ဝၼ်းပုတ်ႉ ၶၢဝ်းယၢမ်း                    09:00 ဝၢႆးဝၼ်းထိုင် 11:00 တွၼ်ႈၼႂ် ဢွင်ႈတီႈ                      ၾင်ႇမႄႈၼမ်ႉတူႈဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်ဢိူင်ႇၼႃးမၢၵ်ႇၶေႃၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်  ၸၢႆးထမ်းဢၢႆး             +95 (0) 9-971-8799-82 ၼၢင်းလၢဝ်ၶမ်း            +95 (0)

ၶေႃႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင် ဝၼ်းထိ 08/03/2018 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်သၢၼ်ၶတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်းတႃႇသၢင်ႈၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇသၢၼ်ၶတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ၸုမ်းသၽႃဝမၢၼ်ႈ (Myanmar Environment Institute) ၶဝ်ၸတ်းတႃႇၶိုင်သၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈဢၼ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈပႅတ်ႈဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်တင်းမူတ်း။ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉၸုမ်း MEI ၶဝ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈလုမ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉမိူဝ်ႈၼႆႉ။ပဵၵ်ႉသမ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢၼ်ၶတ်းမႃးႁၢဝ်ႉႁႅင်းလၢႆပွၵ်ႈလၢႆၽဝ်ႇ သေတႃႉၸုမ်း MEI ၼႆႉႁႃသူၼ်းတုမ်ပၼ်ႁႅင်းတႃႇၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ယူႇ။သင် ဝႃႈၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်သၢင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၸိုင်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈပႅတ်ႈဝၢၼ်ႈ တႃႈ လူင်ဢၼ်မီးႁူဝ်ၵူၼ်း 653 ၵေႃႉတင်းမူတ်း။ပိုၼ်ႉတီႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈမၢၵ်ႇဢူဝ်း၊မၢၵ်ႇဝၢၼ် 637 ဢေႇၵႃႉ၊ပိုၼ်ႉတီႈႁႆႈၼႃး 140 ဢေႇၵႃႉလႄႈသူၼ်ႁႆႈတင်းၼမ်ပႃးၸဵမ်ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ၊ႁူင်း ႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉတေတူၵ်းယူႇတႂ်ႈၼမ်ႉတင်းသဵင်ႈ။ ၼၢင်းလၢဝ်ၶမ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်ၵွပ်ႈသင်လူင် ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉဢမ်ႇဝႆႉၼၵ်းသဵင်ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း။ႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၶူင်းၵၢၼ် ဢၼ် ၼႆႉ ၵိုတ်းပႅတ်ႈမႃးလၢႆလၢႆပွၵ်ႈယဝ်ႉ။ပေႃးသိုပ်ႇႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆၼႆႉယူႇၵေႃႈမိူၼ်တင်းဢဝ် ႁဝ်းၶႃႈ ထိမ်ႈသႂ်ႇၼႂ်းၽေးႁုၵ်းႁၢႆႉလူင်ၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထုၵ်ႇလႆႈ ထွမ်ႇသဵင် ႁဝ်း ၶႃႈသေၵႅတ်ႇၶႄပၼ်မူႇဝၢၼ်ႈႁဝ်းၶႃႈၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇလႆႈလုၵွႆ။ႁဝ်းၶႃႈတိုၼ်းသၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈ ပၼ်ႁႅင်းတိုၵ်းသူၼ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၽၢႆၼႆႉယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။ ၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆၼႆႉဢမ်ႇမီးလွင်ႈၸႅင်ႈလႅင်းတင်ႈတႄႇႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးမိူဝ်ႈပီ 2008 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။မိူဝ်ႈ ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႉလႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉၸွမ်းလႄႈမိူဝ်ႈလဵဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ၵူဝ်ယွၼ်ႉၽၢႆၸၢင်ႈတႅၵ်ႇၵွပ်ႈ ဝႃႈၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈမၼ်းဢမ်ႇၶႅမ်ႉ။မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးပႆႇႁိုင်ၼႆႉလိၼ်ၵူၼ်ႇတီႈၾင်ႇ ၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႆႉပဵၼ်ၶူင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႂ်းသီႇၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆ ၼိူဝ်

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးမၢႆ 02/2018 ဝၼ်းထိ01/03/2018 ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးသၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႈဢမ်ႇပဵၼ်ထမ်း (တြႃး) တေႃႇၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းထုင်ႉႁူဝ်ပူင်းထိုင်သိပ်းပီ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးသၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပႅတ်ႇၵေႃႉၼႂ်းထုင်ႉပူင်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 26/02/2018 တင်ႈတႄႇသီႇပီထိုင်သိပ်းပီ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းၼႃးၺႃးတိမတ်ႉတင်ႈတႄႇလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ 2017 သေလႆႈထုၵ်ႇၵုမ်းၶင်ဝႆႉၼႂ်းၶွၵ်ႈႁူဝ်ပူင်းယွၼ်ႉထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈမီးလွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇၸွမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/ SSA ဝၢႆးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ၸွမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 14/07/2017။ဝၢႆးပၢင်တိုၵ်းယဝ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၽိူမ်ႉထႅမ်ဢဵၼ်ႁႅင်းၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေၶဝ်ႈဝႅတ်ႉလွမ်ႉလႄႈပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇလိူၵ်ႈၼႃႈသင်ယဝ်ႉမၢပ်ႇၼႄးဝႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵမ်ႉထႅမ်ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၺႃးတိမတ်ႉယွၼ်ႉမီးၶူဝ်းၶွင်ၸၢၵ်ႈလၢတ်ႈ၊ၵွင်ႈသတ်ႉယၢမ်း၊မၢၵ်ႇၵွင်ႈပဵၵ်ႉသမ်ႉၶူဝ်းၶွင်ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ၵူႈဝၼ်းတၢမ်ၾိင်ႈထုင်းပႂ်ႉႁႆႈလႄႇထိူၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၺႃးတိၵုမ်းၶင်ဝႆႉတီႈၼႂ်းၶွၵ်ႈႁူဝ်ပူင်းလႄႈလႆႈၶဝ်ႈလုမ်းတြႃးလၢႆလၢႆပွၵ်ႈသေၸၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းထိုင်ႁူၵ်းလိူၼ်ပၢႆၵွပ်ႈဝႃႈၽူႈမၢပ်ႇၼႄးတၢင်းၽိတ်း (သိုၵ်းမၢၼ်ႈ) ဢမ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းၼႄလၵ်းထၢၼ် (သၢၵ်ႈသေႇ) လႆႈတႅတ်ႈတေႃးဢမ်ႇၼၼ်ဢမ်ႇတွပ်ႇလၢတ်ႈသင်ၼႂ်းလုမ်းတြႃး။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 26/02/2018 ၼၼ်ႉပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၺႃးတိမတ်ႉၵုမ်းၶင်ဝႆႉၼႂ်းၶွၵ်ႈလႄႈၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ (ဢုၵ်ႉၵထ) ႁွတ်ႈၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈၶွၵ်ႈႁူဝ်ပူင်းမိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း 8 ၵၢင်ၼႂ်သေၽူႈၵႄႈတၢင် (lawyer) ၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈတေပူတ်းထွၼ်ပႅတ်ႈၶေႃႈၼႄး/ၶေႃႈႁႃတင်းမူတ်းယဝ်ႉၼႆ။ၵူၺ်းၵႃႈသမ်ႉၵိုင်ႉၵၢင်ႉပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႈသေဢဝ်လၢႆႈသူင်ႇၸူးၶွၵ်ႈတွင်ႇလေးလူင်းတီႈၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ (ၺွင်ႇသူၺ်ႇ) လႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၶဝ်ၽိုၵ်ႉၽၢၵ်ႉတူၵ်းၸႂ်ၸွမ်းတႄႉ။ၽွင်းဢဝ်တူဝ်ၶဝ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၶဝ်ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈႁၼ်။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၺႃးၶေႃႈၼႄး/ၶေႃႈႁႃၶေႃႈ 67 ပၵ်းပိူင်လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇသၢၼ် (ယွၼ်ႉမီးၸၢၵ်ႈလၢတ်ႈ)၊ပၵ်းပိူင်မၢႆ 3/3 လႄႈ 5/4 ပီ1956 ပၵ်းပိူင်ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်- ၵၢၼ်ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း (ယွၼ်ႉမီးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသိုၵ်းသိူဝ်ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈၶႂၢင်ႉ) လႄႈပၵ်းပိူင်ၶေႃႈ 12 ပၵ်းပိူင်ၵွင်ႈၵၢင်ႇ (ယွၼ်ႉမီး ၵွင်ႈ ဢၼ်ထၢင်ႇထိူမ်သေလွင်ႈလွင်ႈ) လႄႈၶေႃႈ 8 ပၵ်းပိူင်ၾၢႆႇတေႃႉသူင်ႇ(ယွၼ်ႉမီးရူတ်ႉ/ၵႃးဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဢမ်ႇမီးၶွၼ်ႇ) ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မၢႆၶပ်ႉ ၸိုဝ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢႃယု ဝၢၼ်ႈတီႈၺႃး တပ်ႉၵွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်တိမတ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၶေႃႈၼႄး/ၶေႃႈႁႃဢၼ်ၼႄးသႂ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တၢမ်ႇၶွၵ်ႈ 1 ၸၢႆးၵူဝ်ႇ 37 ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၶူၵ်ႉ ၶလရ 225 လႄႈ ၶလရ 249 ပၵ်းပိူင်လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇသၢၼ် – 1 ပီ ပၵ်းပိူင်ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ -3 ပီ 4 ပီ 2 ၸၢႆးလႃႉထုၼ်း 24

ဝၼ်းထိ 26/01/2018 သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းပၢႆပီလႄႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးၵူႈပွတ်းတွၼ်ႈ တင်ႈတႄႇဝၼ်းထိ 31/12/2017 ထိုင်ဝၼ်းထိ 07/01/2018 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁူၵ်းတပ်ႉၵွင်ဢၼ်ယူႇပႃႈတႂ်ႈ တိူင်း သိုၵ်း သီႇတိူင်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးၼၼ်ႉ ပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းတေႃႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး၊ တိုၼ်းဢမ်ႇၼပ်ႉသွၼ်ႇ သႂၢင်းၵိၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA သေသိုပ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်း ႁွင်ႇ၊ ပွတ်းၸၢၼ်း လႄႈပွတ်းဢွၵ်ႇ။ လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇ လႆႈၵူၼ်း ပႃးၸွမ်းလွင်ႈ ပေႃႉထုပ်ႉ၊ တိမတ်ႉ၊ တဵၵ်းၸႂ်ႉႁႅင်းလၢႆ၊ တဵၵ်းၶၢၼ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈၶွင် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လႄႈ တဵၵ်းၶၢၼ်း

ၶေႃႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉမိူင်းတႆး (ASSR) ဝၼ်းထိ 15/01/2018 ၵူၼ်းမိူင်းတႆးဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်ပၢင်ၵုမ် IFC တူၼ်ႈတီးယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းၽေးသိုၵ်းသိူဝ်ဢမ်ႇယဵၼ်လႄႈမီးလွင်ႈႁၢမ်ႈတၢပ်ႈ ၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉမိူင်းတႆး(ASSR) သၢၼ်ၶတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၽူႈႁူမ်ႈပုၼ်ႈၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆႁႅင်းၼမ်ႉဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးမိူဝ်ႈၼႆႉႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းႁႅင်း၊ပၢင်ၵုမ်ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇ “ႁုပ်ႈတုမ်” ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၶေႃႈမုၼ်းလွင်ႈလူင်းၵူတ်ႇထတ်းလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉသၽႃဝၾိင်ႈတိုၼ်းstrategic environmental assessment (SEA) ပိူဝ်ႈတႃႇၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆ။ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၼႆႉၶွမ်ႊပၼီႊငိုၼ်း ၵွင်တိုၼ်းၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းInternational Finance Corporation (IFC) ၶပ်းၶိုင်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းမႃးတင်ႈတႄႇပီ 2016။ တင်ႈတႄႇၸဵမ်လႂ်မႃးၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉမိူင်းတႆးႁဝ်းလႆႈသၢၼ်ၶတ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်လွင်ႈ လူင်း ၵူတ်ႇထတ်းလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉသၽႃဝၾိင်ႈတိုၼ်း(SEA) ဢၼ်တိုၼ်းပဵၼ်ၼႃႈတိူဝ်ႈ တႃႇပၼ်ႁႅင်း ၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆယႂ်ႇလူင်ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽွၼ်းလီတႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၼေႇပျီႇတေႃႇလႄႈၶွမ်ႊပၼီႊ သၢင်ႈ ၽၢႆသေပဵၼ်ဢၼ်သၢၼ်ၶတ်းၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 23/12/2017 ၼၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးမွၵ်ႈ 1,000 ပႃးၸဵမ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးမိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းၶူင်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းပႃးတင်းၽၢႆၼွင်ၾႃတီႈ ၸႄႈ ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်းယွၼ်ႉႁႅင်းၾႆးမၼ်းတေဢဝ်သူင်ႇၸူးမိူင်းၶႄႇၵူၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆၼွင်ၾႃၼႆႉငဝ်းလၢႆးမၼ်းမိူၼ်ၵၼ်တင်းၽၢႆတၢင်ႇဢၼ်ၼႂ်းမိူင်းတႆး၊မီးယူႇဝႆႉၼႂ်းၵႄႈၽေးသိုၵ်းသိူဝ်တီႈဢၼ်မီးၸုမ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်တေႃႇသူႈတွၼ်ႈတႃႇသုၼ်ႇလႆႈလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း ၼပ်ႉ ႁူဝ်သိပ်းပီ။လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ယူႇၾၢႆႇလဵဝ်သေႁႃတၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈၽၢႆၼႂ်းပိုၼ်ႉ တီႈ ဢၼ်မီးပၼ်ႁႃသိုၵ်းသိူဝ်ယုင်ႈယၢင်ႈၽွင်းလၢႆၾၢႆႇႁႃတၢင်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ၵုမ်းၵမ်ၶူဝ်း တိုၼ်း သၽႃဝၼၼ်ႉယူႇသေၸၢင်ႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃလႄႈသေႇယူင်းပူင်းယႃႉႁႂ်ႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ IFC ထုၵ်ႇလီၵိုတ်းယိုတ်းပႅတ်ႈၵၢၼ်ထတ်းသၢင်ႈ(တႃႇသၢင်ႈၽၢႆ)မၼ်းၼၼ်ႉမႃးၸဵမ်လႂ်ယဝ်ႉ။မိူဝ်ႈလဵဝ်ပၼ်ႁႃယုင်ႈယၢင်ႈသိုၵ်းသိူဝ်ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈၶႂ်ႈဝႃႈႁၢဝ်ႉႁႅင်းမႃးၵူႈၾၢႆႇသေပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းထႅင်ႈၼႆႉၵေႃႈပဵၼ်လွင်ႈထၢင်ႇထိူမ်လၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆလွင်ႈမႃးဝၢႆးၵၢၼ်လူင်းႁူပ်ႉထူပ်း

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးမၢႆ12/2017 ဝၼ်းထိ 21/12/2017 သိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅမ်ႁႅင်းတူင်ႉၼိုင်၊တဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတေႃႉၶွင်သူင်ႇတၢင်းလႄႈႁၢင်ႈမၢၵ်ႇၾင်လိၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ၽွင်းၼႂ်းလိူၼ်ၻီႊသိမ်ႊပိူဝ်ႊ 2017 ၼႆႉပဵၵ်ႉသမ်ႉမီးလွင်ႈၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉၼႆသေတႃႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းတူင်ႉၼိုင်ႁႃတၢင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇယူႇ။လွင်ႈၼႆႉႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 04/12/2017 သေဝၢႆးၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 519 လႄႈၶလရ 278 တဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ဝၢၼ်ႈတေႃႉၶွင်လႄႈသူင်ႇတၢင်းပၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 12/12/2017 ၼၼ်ႉသမ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈမႆႈၸႂ်ၵူဝ်ႁႄသေႁႃတၢင်းတေႃႉၶူဝ်းပၢႆႈၵူၺ်းၵႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 278 ၶိုၼ်းၸိသင်ႇႁႂ်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်းၶိုၼ်း၊သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်မၢၵ်ႇၾင်ဝႆႉၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈသေၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇသူၼ်ႁႆႈၼႃး။ ႁူဝ်ယွႆႈလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်မီးၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸဵတ်းၵေႃႉသၢမ်ဝၢၼ်ႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈၶမရ 519 လႄႈၶလရ 278 မွၵ်ႈ 100 တဵၵ်းၸႂ်ႉတေႃႉၶွင်သူင်ႇတၢင်းပၼ်ၶဝ် မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 29/11/2017 ဝၢႆးမီးပၢင်ၵုမ်ၸွမ်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၼႂ်းပိုၼ်ႉပိူဝ်ႈတႃႇလိူၵ်ႈႁႃၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇၼႂ်းမိူင်းပဵင်းယဝ်ႉၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းႁွင်ႉၵူၼ်းၶိုၼ်ႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းတီႈတပ်ႉၶလရ 43 (ယူႇပႃႈတႂ်ႈတိူင်းသိုၵ်းသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်းပၵ်းငဝ်ႈတပ်ႉဝႆႉတီႈၵဵင်းတုင်) ၶဝ်။ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႈတပ်ႉၼၼ်ႉလၢတ်ႈတီႈၵူၼ်းၶဝ်ႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉဝႃႈၽႂ်ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ (ဢုၵ်ႉၵထ) ၵေႃႈယဝ်ႉတေလႆႈသူင်ႇၶၢဝ်ႇငၢဝ်းလွင်ႈသိုၵ်းတႆးတူင်ႉၼိုင်ၸွမ်းဝၢၼ်ႈပၼ်ၶဝ်ၶိုတ်းတၼ်းၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 04/12/2017 ၶၢဝ်းယၢမ်း 2:30 ၶိုင်ႈသိုၵ်းတႆးလႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 519 မိူင်းတူၼ်မွၵ်ႈ 50 လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တီႈၾၢႆႇႁွင်ႇႁူၺ်ႈၼွတ်ႈယၢၼ်ႁူၺ်ႈၼွတ်ႈမွၵ်ႈၶိုင်ႈလၵ်းၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းပူးဢွၼ်ႇၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း။ပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉႁိုင်မွၵ်ႈ 30 ၼႃးထီး။ ဝၢႆးၼၼ်ႉဝၼ်းထိ 05/12/2017 သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၶၢၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၼွတ်ႈႁႃႈၵေႃႉသူင်ႇတၢင်းလႄႈတေႃႉၶူဝ်းၶွင်ပၼ်ၶဝ်ၵႂႃႇ ၶၢဝ်းတၢင်း 5 လၵ်း တီႈဝၢၼ်ႈၼႃးယၢင်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းဢိူင်ႇယၢင်းၶမ်းမီးၼႂ်းၵႄႈမိူင်းပဵင်းလႄႈမိူင်းပူးဢွၼ်ႇ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁႃႈၵေႃႉၼၼ်ႉ- လုင်းၼၢမ်းသႅင်ဢႃယု 48၊လုင်းၶမ်းႁိူင်းဢႃယု 55၊လုင်းၽူမ်းမဢႃယု 45၊လုင်းၵျွင်းငိုၼ်းဢႃယု 47 လႄႈလုင်းဢၢႆႈၵမ်ႇဢႃယု 45။လုင်းဢၢႆႈၵမ်ႇလႄႈလုင်းၵျွင်းငိုၼ်းလႆႈတေႃႉၶူဝ်းၶွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ။ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၼွတ်ႈၼႆႉပဵၼ်ဝၢၼ်ႈပလွင်ႈမီးႁူဝ်ႁိူၼ်းမွၵ်ႈ 30 လင်သေမီးႁူဝ်ၵူၼ်းပၢၵ်ႇပၢႆ။ ၼႂ်းဝၼ်းထိ 05/12/2017 ၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 278 မိူင်းသၢတ်ႇၸိသင်ႇႁႂ်ႈလုင်းၼၼ်ႇတႃႇဢႃယု 40 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးၵွၵ်ႇ (ၼႃးၵွၵ်ႇယူႇၾၢႆႇၸၢၼ်းဝၢၼ်ႈယၢဝ်မွၵ်ႈၼိုင်ႈလၵ်း) တေႃႉၶူဝ်းသူင်ႇတၢင်းပၼ်ၶဝ်ထိုင်တူင်ႈ လႅင်ႉဢိူင်ႇတႃႈၶႅၵ်း ၶၢဝ်းတၢင်း 5 လၵ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း။လုင်းၼၼ်ႇတႃႇလႆႈတေႃႉၶူဝ်းၶွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၵ်း 10 ၸွႆႉ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းပွႆႇလုင်းၼၼ်ႇတႃႇတီႈတူင်ႉလႅင်ႉ။ ဝၼ်းထိ 06/12/2017 သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 278 ၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇတဵၵ်းႁွင်ႉလုင်းၼေႃႇဢႃယု 40 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယၢဝ်ၵႂႃႇတေႃႉၶွင်သူင်ႇတၢင်းပၼ်ၶဝ်လုၵ်ႉဢဝ်တီႈဝၢၼ်ႈယၢဝ်ၵႂႃႇတီႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၶႅၵ်ႇဢိူင်ႇပၢင်ဝၢႆၶၢဝ်းတၢင်း 10 လၵ်းၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈယၢဝ်။မၼ်းလႆႈၼွၼ်းတၢင်းၸွမ်းၶဝ်ၶိုၼ်းၼိုင်ႈသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈပွႆႇ ပွၵ်ႈ ႁိူၼ်းၶိုၼ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 278 လွၵ်ႇငိုတ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ႁၢမ်ႈတၢပ်ႈဢမ်ႇပၼ်ပၢႆႈသေၾင်မၢၵ်ႇဝႆႉၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 12/12/2017 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 278 လုၵ်ႉတၢင်းဝၢၼ်ႈၼႃးၵွၵ်ႇသေၵႂႃႇတီႈဝၢၼ်ႈယၢဝ်။ၽွင်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉမွၵ်ႈ 4 မူင်းၶိုင်ႈထိုင် 5 မူင်းၶိုင်ႈၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတဝ်ႁႃသိုၵ်းတႆးၵူႈႁိူၼ်း။ၶဝ်ႁၼ်ၺႃးၵွင်ႈသတ်ႉယၢမ်းၵဝ်ႇတီႈႁိူၼ်းလုင်းငိုၼ်းၽူႈၵွၼ်းဝၢၼ်ႈယၢဝ်သေၼေးဝႃႈၵွင်ႈၼၼ်ႉပဵၼ်ၵွင်ႈသိုၵ်းတႆး။ၵူၺ်းၵႃႈမၼ်းၶိုၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈၵွင်ႈၼၼ်ႉပဵၼ်ၵွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ဢၢပ်ႈပၼ်ဝႆႉတႃႇပျီႇတုၸိတ်ႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႆသေၸင်ႇယဵၼ်ၵႂႃႇ။ ထိုင်ၵၢင်ၼႂ်မိူင်းလႅင်းမႃးမွၵ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း 8 မူင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႃးပၢင်ၵုမ်ၼိုင်ႈႁိူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉတီႈႁိူၼ်းလုင်းငိုၼ်း။ တီႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈထၢမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝႃႈ “ၸွင်ႇႁၼ်သိုၵ်းတႆး? ၶဝ်ယူႇတီႈလႂ်? ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတွပ်ႇဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇႁၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉဝႃႈၶဝ်ယူႇၵႃႈလႂ်ၼႆသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈၵဝ်ႇဢၼ်မီးသိုၵ်းတႆးၼၼ်ႉဢွၵ်ႇမႃးၼေၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉဢၼ်ၼၼ်ႉမၼ်းလႅပ်ႈၵႆႁဝ်းၼႃႇၼႆယဝ်ႉ။ၵမ်းၼၼ်ႉၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၶိုၼ်းလၢတ်ႈတီႈလုင်းငိုၼ်းဝႃႈပေႃးလႆႈငိၼ်းသဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇႁိမ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈမႂ်းတေလႆႈၺႃးမတ်ႉ။ ယွၼ်ႉလႆႈငိၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလွၵ်ႇငိုတ်ႇလုင်းငိုၼ်းၼၼ်ႉလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၵူဝ်သေၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း 1 မူင်းၶိုင်ႈဝၢႆးဝၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်တေႃႉၶူဝ်းလဵင်းၽႂ်မၼ်းသေပၢႆႈၵႂႃႇၸွမ်းၵႃးသီႇလမ်းထိုင်ဝၢၼ်ႈၽိတ်ႉဢၼ်ၵႆမွၵ်ႈ 7 လၵ်းၼႃႈတၢင်းၸၢၼ်းလႄႈတီႈဝၢၼ်ႈလွၼ်သႆးဢၼ်ၵႆထႅင်ႈမွၵ်ႈ 3 လၵ်းလုၵ်ႉဢဝ်ဝၢၼ်ႈၽိတ်ႉၵႂႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ဝၢၼ်ႈယၢဝ်ၼႆႉယူႇၼႂ်းဢိူင်ႇတႃႈၶႅၵ်းမီးလင်ႁိူၼ်း 17 မီးႁူဝ်ၵူၼ်း 50 ပၢႆ။ ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 4 မူင်းဝၢႆးဝၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတိုၼ်ႇသၢၼ်ႈၵၼ်ပၢႆႈလႄႈၸင်ႇႁွင်ႉၸၢႆးဝႃႇလိင်ႇတင်းၸၢႆးသုၼၼ်ႇတႃႇသေထၢမ်ဝႃႈ “ၽႂ်ၸႂ်ႉသူပၢႆႈ? သိုၵ်းတႆးႁႃႉဢမ်ႇၼၼ်ႁဝ်းႁႃႉ?” ၼႆ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶိုၼ်းတွပ်ႇဝႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၶႃႈႁဝ်းပၢႆႈႁင်းၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းၸိသင်ႇႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်း။သိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈပေႃးႁဝ်းႁၼ်ၵႃးသူတေႃႉၶွင်ပၢႆႈထႅင်ႈႁဝ်းတေၺွပ်းတေမတ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ဝၢႆးၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်းၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယၢဝ်ႁၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်မၢၵ်ႇၾင်ဝႆႉၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၾင်မၢၵ်ႇဝႆႉတၢင်းဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ 1 လုၵ်ႈယၢၼ်ဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈၼိုင်ႈလၵ်းလႄႈၾင်ဝႆႉတၢင်းဢွၵ်ႇ ဝၢၼ်ႈၼႃး ၵွၵ်ႇ 12 လုၵ်ႈ။ယွၼ်ႉၵူဝ်မၢၵ်ႇၾင်လိၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉသေၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇႁႆႈၵႂႃႇသူၼ်၊ၶဝ်ယိုၼ်ႈယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈႁႂ်ႈမႃးဢဝ်မၢၵ်ႇၾင်လိၼ်ၼၼ်ႉဢွၵ်ႇပၼ်ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းထုင်ႉမိူင်းပဵင်း

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး မၢႆ 11/2017 ဝၼ်းထိ 04/12/2017 သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 147 တဵၵ်းၸႂ်ႉႁႅင်းလၢႆ၊ဢဝ်ၵိၼ်ၶွင်လၢႆလႄႈတဵၵ်းၶၢၼ်းထူဝ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၽွင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၽွင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 147 တဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ဢဝ်ၵိၼ်ၶွင်လၢႆလႄႈတဵၵ်းၶၢၼ်းထူဝ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 28/11/2017 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 147 ဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉတီႈၼွင်ၵေႃႈမွၵ်ႈ 60 ၵႃးသွင်လမ်းႁွတ်ႈ ၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈပႃႇၵၢင်းသေသိုပ်ႇပႆၵႂႃႇတၢင်းဝၢၼ်ႈၶႃးၶဵဝ်၊ၵႂႃႇတဵၵ်းၸႂ်ႉထဝ်ႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈၸိုဝ်ႈႁွင်ႉလုင်းသုဢႃ ယု 50 ၵႂႃႇသူင်ႇတၢင်းပၼ်ၶဝ်ထိုင်ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်း (ဝၢၼ်ႈပလွင်ႈ မီးႁူဝ်လင်ႁိူၼ်းမွၵ်ႈ 30)။ၽွင်းၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉ လိၼ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉသိုၵ်း မၢၼ်ႈၶိုၼ်းပွႆႇလုင်းသုပွၵ်ႈႁိူၼ်းသေၶဝ်သိုပ်ႇၼွၼ်းတီႈၼၼ်ႉၶိုၼ်းၼိုင်ႈ။ ဝၼ်းထိ 29/11/2017 ၶၢဝ်းယၢမ်း 8:30 ၵၢင်ၼႂ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်းသေသိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းမုင်ႈၸူးၼႃႈ တၢင်းၸၢၼ်းဢၼ်မီးလွႆၵႂႃႇႁူပ်ႉသႂ်ႇပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးတီႈ ၵွင်းမႆႉႁုင်း။လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၵၼ်ႁိုင်မွၵ်ႈ 35 ၼႃးထီး၊ဝၢႆးၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းထွႆပွၵ်ႈၸူးဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်း။ ဝၼ်းၼၼ်ႉဝၢႆးဝၼ်းလုင်းပုၼ်ႉတင်းၵူၼ်းႁိူၼ်းမၼ်းတိုၵ်ႉႁေႃႈထူဝ်ႈလူင်ၵႂႃႇၶၢႆၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ/ၶဝ်ႈၶႄႇၶဝ်တီႈ သီႇ ပေႃႉ သေၶိုၼ်းပွၵ်ႈႁိူၼ်းတီႈဝၢၼ်ႈၼွင်လႄႈႁူပ်ႉသႂ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 147 ဢၼ်တိုၵ်ႉထွႆပွၵ်ႈၸူးဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်း ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉၶဝ်ၵိုတ်းထူဝ်ႈသေသွၵ်ႈတဝ်ၼႂ်းထူဝ်ႈယဝ်ႉဢဝ်တႅင်တဝ်ႈ/ ၸမ်ႇပူႇ 10 လုၵ်ႈဢမ်ႇပၼ်ၵႃႈမၼ်း။ဝၢႆးၼၼ်ႉၶိုၼ်းဢိုတ်းတၢင်းထူဝ်ႈဢမ်ႇပၼ်သိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းထႅင်ႈ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼွၼ်းတီႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်းၶိုၼ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉၶိုၼ်းသိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇတၢင်းဝၢၼ်ႈပႃႇၵၢင်း။မိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ 30/11/2017 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉပူႇၵႄႇၵႂႃႇႁႃၵႃးပၼ်ၶဝ်သၢမ်လမ်းသေ တဵၵ်းၸႂ်ႉ ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈပႃႇၵၢင်း သၢမ်ၵေႃႉလုင်းၸၢႆးလူင်၊ၼၢင်းဢေးမျႅၼ်ႉလႄႈလုင်းၸၼ်ႇတေႃးႁေႃႈသူင်ႇၶဝ်လုၵ်ႉဢဝ်

ၽိုၼ်တုၵ်းယွၼ်းၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 28/11/2017 တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈပူတ်းထွၼ်ၶေႃႈမၢပ်ႇၽၢမ်းႁႃလိူင်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁူဝ်ပူင်းၼႂ်းလုမ်းတြႃးၸိူဝ်းၺႃးၺွပ်းလူၺ်ႈဢမ်ႇတြႃးၽွင်းပူၼ်ႉမႃးသီႇလိူၼ် ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈပူတ်းထွၼ်ပႅတ်ႈၶေႃႈမၢပ်ႇၽၢမ်း/ၵၢဝ်ႇႁႃလိူင်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵဝ်ႈၵေႃႉပႃးတင်းဢွၼ်ႇၸၢႆးဢႃယု 12 ပီၵေႃႉၼိုင်ႈၼႂ်းႁူဝ်ပူင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ၸိူဝ်းၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိမတ်ႉမၢပ်ႇၽၢမ်းၼေးတၢင်းၽိတ်းသႂ်ႇလူၺ်ႈဢမ်ႇတြႃးၽွင်းပူၼ်ႉမႃးၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ 15 ထိုင်လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ 4 ယွၼ်ႉထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈၵပ်းၵၢႆႇၸွမ်းသိုၵ်းတႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပႅတ်ႇၵေႃႉၺႃးၺွပ်းၵုမ်းၶင်ဝႆႉၼႂ်းႁူင်းပလိၵ်ႊ/ယႄးတီႈႁူဝ်ပူင်း၊ၼႂ်းၼၼ်ႉႁူၵ်းၵေႃႉၵူၺ်းဢၼ်လႆႈၶဝ်ႈလုမ်းတြႃးတီႈႁူဝ်ပူင်းသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းမၢပ်ႇၽၢမ်းႁႃတၢင်းၽိတ်းသႂ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉဢမ်ႇပေႃးႁတ်းသူႈလိူင်ႈမၼ်းလႄႈဢမ်ႇၶဝ်ႈလုမ်းတြႃးတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈသေႁႃတၢင်းဝႄႈႁူဝ် ၵႄႈတူဝ်ထူင်ႇၸၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း။ ဢွၼ်ႇၸၢႆးဢႃယု 12 ပီ (ၺႃးၺွပ်းယွၼ်ႉပႃးၸၢၵ်ႈလၢတ်ႈ) ၼၼ်ႉၺႃးၵုမ်းၶင်ဝႆႉသၢမ်ပၢတ်ႈတေႃႇထိုင်ပေႃႈမႄႈပီႈ ၼွင်ႉမႃးယိုၼ်ယၼ်ႁပ်ႉႁွင်းဢဝ်တီႈႁူင်းပလိၵ်ႊႁူဝ်ပူင်း။မၼ်းၸၢႆးလႆႈထုၵ်ႇပွႆႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 05/08/2017 ၵူၺ်းၵႃႈ တိုၵ်ႉလႆႈၵႂႃႇႁၢႆးငၢၼ်းတူဝ်ပၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်သိပ်းပွၵ်ႈပၢႆ လႄႈလႆႈၵႂႃႇလုမ်းတြႃးၸွမ်းပိူၼ်ႈၵူႈမိူဝ်ႈ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၺႃးၵုမ်းၶင်ဝႆႉၼႆႉၺႃးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇငိုၼ်းတွင်းတႃႇႁႃၽူႈၵႄႈတၢင်၊ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၽွင်းယူႇၼႂ်းၶွၵ်ႈဢိၵ်ႇပႃးလွင်ႈပီႈၼွင်ႉၵႂႃႇမႃးသူႇၸႂ်းဢၼ်လုၵ်ႉဢဝ်တီႈဝၢၼ်ႈၶဝ်ၵႂႃႇၸူးႁူင်းသဝ်းတီႈၵုမ်းၶင်ၶဝ်ၼၼ်ႉတေႉတေႉၵွပ်ႈဝႃႈလႆႈၵႂႃႇမႃးၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈဝၼ်း။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၺႃးၵုမ်းၶင်ဝႆႉၼၼ်ႉၵမ်ႈၼမ်ပၢႆး ယူႇလီ ဢမ်ႇပေႃးတဵမ်ထူၼ်ႈၵွပ်ႈၺႃးပေႃႉထုပ်ႉၽွင်းၶဝ်ထုၵ်ႇၺွပ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၺႃးၺွပ်းၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်းၼပ်ႉပၢၵ်ႇသေထူဝ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတဝ်ၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈႁူဝ်ပူင်းၼႃႈတၢင်းႁွင်ႇဝၢႆးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 14/07/2017 ၸွမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း NCA ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်သေသွၵ်ႈႁႃပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇလိူၵ်ႈၼႃႈသင်၊ မၢပ်ႇၽၢမ်းၼေးဝႃႈၸွႆႈထႅမ်သိုၵ်းတႆးၼႆ ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵဝ်ႈၵေႃႉၼႆႉၺႃးၺွပ်းယွၼ်ႉပႃးၶူဝ်းၶွင်မိူၼ်ၸၢၵ်ႈလၢတ်ႈ၊ၾူၼ်း၊ၵွင်ႈသတ်ႉယၢမ်းလႄႈမၢၵ်ႇၵွင်ႈပဵၵ်ႉ သမ်ႉၶူဝ်းၶွင်ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ၶိူင်ႈၸႂ်ႉဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ၵူႈဝၼ်းယူႇၼၼ်ႉၵူၺ်းၵေႃႈယဝ်ႉ။လွင်ႈသိုၵ်း မၢၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးလၵ်းထၢၼ်(သၢၵ်ႈသေႇ)သေႁႃလိူင်ႈမၢပ်ႇၽၢမ်းသႂ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇပေႃး ႁတ်းသူႈလိူင်ႈတွပ်ႇထၢမ်ၼႂ်းလုမ်းတြႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၶေႃႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇၵေႃႇမတီႇၵူၼ်းမိူင်းတႆးပၢႆႈၽေးၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆးၵဵဝ်ႇၵပ်းဢူးၸေႃႇထေးလၢတ်ႈဝႃႈယိုၼ်ႈမိုဝ်းၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းတႆးပၢႆႈၽေး ဝၼ်းထိ 31/10/2017 ဢူးၸေႃႇထေးၽူႈၸတ်းၵၢၼ်လူင်လုမ်းၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းလၢတ်ႈၼႂ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇလၢႆဢၼ်ဝႃႈသုၼ် ၵၢင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်လႄႈလွင်ႈၶိုၼ်းမႄးလီၵၼ်ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမီးၽႅၼ်ၵၢၼ်တေၸွႆႈ ထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပၢႆႈၽေးဢၼ်ၺႃးၸဝ်ႈတႃႇၼႃႉၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ်တတ်းပႅတ်ႈၼၼ်ႉသင်ဝႃႈယိုၼ်ႈ ယွၼ်း တၢင်းၸွႆႈထႅမ်မႃးၼႆ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလိူင်ႈၼႆႉၵေႃႇမတီႇၵူၼ်းမိူင်းတႆးပၢႆႈၽေး Shan State Refugee Committee (Thai Border) ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉလွင်ႈဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၵပ်းသိုပ်ႇမႃးၵမ်းသိုဝ်ႈလႄႈႁဝ်းၶႃႈမီးလွင်ႈ ထၢင်ႇထိူမ်/ ငမ်းငဝ်းၼႂ်းၸႂ်ဝႆႉယူႇဝႃႈၸွင်ႇၸႂ်ႈၵၢၼ်ယိုၼ်ႈမိုဝ်းၸွႆႈထႅမ်ဢၼ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ/သိုဝ်ႈယူဝ်း-ယူဝ်ၶႄး ၸၢင်ႈပဵၼ်လွင်ႈၶႂ်ႈဢဝ်ၼႃႈဢဝ်တႃတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်းသေဢဝ်ႁူမ်ႇငမ်း ႁႄႉပႅတ်ႈလွင်ႈ သိုၵ်း မၢၼ်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈၼႃႈသိုၵ်းလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈယႆၢႉၶၢႆႉပၢႆႈယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸႄႈမိူင်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်လႄႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၼႂ်းမိူင်း (IDPs) ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈပၢႆႈ ယွၼ်ႉၽေး သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းလိုပ်ႈၶၢႆႉပၢႆႈယႂ်ႇလူင်ၽွင်းပီ 1996-1998 ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူဝ်ၵူၼ်း 300,000 ပၢႆၼႂ်းမိူင်းတႆး လႆႈပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈႁိူၼ်းယေးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇၺႃးပေႃႉထုပ်ႉ၊ၶႃႈႁႅမ်လႄႈၺႃးၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆ။ဝၢၼ်ႈၵူၼ်း 1,400 ဝၢၼ်ႈပၢႆၽွင်း ပူၼ်ႉမႃးသၢဝ်းပီၼၼ်ႉ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ယင်းတိုၵ်ႉလႆႈထုၵ်ႇပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈဝႆႉထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်၊ တီႈလိၼ်ႁႆႈၼႃး တီႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈႁဵတ်းႁႃၵိၼ်ၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ႁုပ်ႈယိုတ်းၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ။ ၽွင်းယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ငဝ်းလၢႆးလွင်ႈလီၵူဝ်လီၵၢၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းရၶႅင်ႇၵေႃႈယင်းတိုၵ်ႉပဵၼ်ၶၢဝ်ႇလိုဝ်းယွၼ်ႉလွင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်းတင်းၼမ်တင်းလၢႆၶဝ်ႈၵုမ်းၵမ်ပႃးၸဵမ်ၼႂ်းမိူင်းတႆးလႄႈမိူင်းၶၢင်။လွင်ႈဢၼ်

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးမၢႆ 10/2017 ဝၼ်းထိ 21/09/2017 သိုၵ်းမၢၼ်ႈသိုပ်ႇပေႃႉထုပ်ႉ၊ၶႃႈႁႅမ်၊တိၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်းၽွင်းၶဝ်ႈၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတဝ်ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ႁူဝ်ပူင်း တင်ႈတႄႇႁၢင်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ 2017 မႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈသိုပ်ႇၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတဝ်ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းၾၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်း ႁူဝ်ပူင်း၊ ပေႃႉထုပ်ႉ၊ ၶႃႈႁႅမ်လႄႈတိၺွပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၽွင်းၶၢဝ်းတၢင်းဝၼ်းထိ 31/07/2017 တေႃႇထိုင်ဝၼ်းထိ 05/08/2017 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 249 လႄႈ ၶမရ 425 ၶဝ်ႈၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတဝ်ဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသၢမ်ဝၢၼ်ႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း၊တႃႇသွင်ဝၢၼ်ႈ မႅၼ်ႈၽွင်းတဵင်ႈၶိုၼ်း။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ5 ၵေႃႉၺႃးပေႃႉထုပ်ႉ၊တႃႇ 11 ၵေႃႉႁူမ်ႈပႃးဢွၼ်ႇၸၢႆးဢႃယု 16 လုၵ်ႈႁဵၼ်းၺႃးတိမတ်ႉ။မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 31/07/2017 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၺႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမရ 421 ယိုဝ်းတၢႆ။မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 09/09/2017 ၼၼ်ႉထႅင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 514 တိမတ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇမီး တၢင်းၽိတ်းသင်သေပေႃႉထုပ်ႉၽူႈမၢႆဝၢၼ်ႈႁၢဝ်ႉႁႅင်း။ ႁူဝ်ႁုပ်ႈလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၼႂ်းထုင်ႉႁူဝ်ပူင်းဢၼ်ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးလႆႈၵဵပ်း ႁွမ်တွမ်ဝႆႉၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းဝၼ်းထိ 31/07/2017 ထိုင်ဝၼ်းထိ11/09/2017 ၼၼ်ႉမီးၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထိ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ၺႃးပူၼ်ႉပႅၼ် ၸဵပ်းယွၼ်ႉၺႃး ပူၼ်ႉပႅၼ် ဢွင်ႈတီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ် ႁႅင်းသိုၵ်း မၢႆတပ်ႉ ပႃႈတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် 31/07/2017 ၸၢႆး 1 ၵေႃႉ ၺႃးယိုဝ်းတၢႆ ၾၢႆႇႁွင်ႇဝၢၼ်ႈၶူဝ်တွင်း၊ဢိူင်ႇပႃၶီး

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးမၢႆ 09/2017 ဝၼ်းထိ 14/09/2017 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်မၢၵ်ႇလူင်၊ ၵွင်ႈယိုဝ်းၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 300 တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈၵူဝ်ႁႄပၢႆႈ ၽေးၼႂ်းမိူင်းယႆၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉၺႃးၺွပ်းၵေႃႉၼိုင်ႈၺႃးပေႃႉထုပ်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိႉ 10/09/2017 ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 8 မူင်းၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမရ တပ်ႉ(325) ဢၼ် ပၵ်းတပ်ႉဝႆႉတီႈ မိူင်းယႆ တင်းၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉၼမ်ႉပွင်ႈ (18) ၵေႃႉႁူမ်ႈၵၼ်မွၵ်ႈ (57) ၵေႃႉဢွၼ် ၵၼ်ဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈလွႆယွႆး ဢိူင်ႇပႃႇၵၢင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆၵႂႃႇတၢင်းႁွင်ႇဝၢၼ်ႈသေ ၵႂႃႇၾႃႇၺႃးမၢၵ်ႇၾၢႆႇ ႁွင်ႇဝၢၼ်ႈလွႆယွႆး ၼၼ်ႉယဝ်ႉယိုဝ်းၵွင်ႈၵႂႃႇၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း။ ၽွင်းလႆႈယိၼ်းသဵင်မၢၵ်ႇၵွင်ႈတႅၵ်ႇၸွမ်းလွႆၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွႆယွႆး ဢၼ်မီး (50)လင်ႁိူၼ်း ႁူဝ် ၵူၼ်း (300) ၼၼ်ႉတိုၼ်ႇသၢၼ်ႈ ၵူဝ်ႁႄသေပၢႆႈၽေး ၵႂႃႇၸွမ်းၵႃး (ရူတ်ႊ) 3 လမ်း ပႃးတင်းထေႃႈ (ထေႃႇ လႃႇၵျီႇ)။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႇမွၵ်ႈ (100) ပၢႆႈၵႂႃႇယင်ႉဝႆႉတီႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉပူၵ်ႇ (ဝၢၼ်ႈတႆး ဢၼ်လင်ႁိူၼ်း မီးမွၵ်ႈ 40 ႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးမၢႆ 08/2017 ဝၼ်းထိ 30/08/2017 ၽွင်းပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးပႆႇယဵၼ်တေတတ်းပႅတ်ႈလွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပၢႆႈၽေးယူႇၸွမ်းလႅၼ် လိၼ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ် ႁူဝ်ႁုပ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပၢႆႈၽေး ပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်းၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်မီးပၢင်သဝ်းၸူဝ်ႈၶၢဝ်း 6 တီႈၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် တႆး-ထႆးသေမီးႁူဝ်ၵူၼ်း 6,200 ပၢႆ (ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ဝႆႉသႅၼ်းၸုမ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၼႂ်းမိူင်း Internally displaced persons or IDPs) ၵွပ်ႈဝႃႈလႆႈ ပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်းဝႆႉၼႂ်းလႅၼ်လိၼ်ၾၢႆႇမိူင်းတႆး) ၼႂ်းၵူၼ်း ပၢႆႈၽေးၼႆႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇလႂ် 70% ပဵၼ်ၼၢင်းယိင်းလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ။ ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၼႆႉမီးမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 18 ပီယဝ်ႉ။ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး သိုၵ်း သိူဝ်ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၼႂ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၵၢင်ၽွင်း 1996-1998 ဢၼ်ႁဵတ်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း 300,000 ပၢႆလႆႈၺႃးပၢႆၵွင်ႈၸိ ၸမ်ႈ ပႃႈၼႃႈႁိူၼ်းၶဝ်သေတဵၵ်းလိုပ်ႈၶၢႆႉပၢႆႈ၊ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇၺႃးသိုၵ်း မၢၼ်ႈပေႃႉထုပ်ႉ၊ၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆၶႃႈတၢႆၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပၢႆႈၽေးပၢႆႈၽေးၼႆႉဢမ်ႇလႆႈထုၵ်ႇႁပ်ႉႁွင်း/မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးလႄႈဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉ တၢင်းၸွႆႈ ထႅမ်မိူၼ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ယၢင်း၊ယၢင်းလႅင်၊လႄႈမွၼ်း၊ၵွပ်ႈၼၼ်ၵႃႈလႆႈပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်း ၸွမ်း လႅၼ် လိၼ်တႆးသေႁႃလဵင်ႉ တူဝ်ၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလူၺ်ႈ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး မၢႆ 7/2017 ဝၼ်းထိ 04/08/2017 သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိၺွပ်းလၢႆတီႈ၊ ပေႃႉထုပ်ႉ၊ ဢဝ်ႁၢႆလၢႆ ယွၼ်ႉၵႂၢမ်းသင်ႇပႃႈၼိူဝ် ၼႂ်းႁူဝ်ပူင်းဝၢႆးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၸွမ်း RCSS/SSA ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ယဝ်ႉ ၽွင်းၵၢင်လိူၼ် ၵျူႊလၢႆႊ 16-30/07/2017 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ တီႈဢေႇသုတ်းဢမ်ႇယွမ်း ပႅတ်ႇ တပ်ႉၵွင် သွၵ်ႈတဝ်လတ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသၢမ်ဢိူင်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းသေ တိမတ်ႉလႄႈ ပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတင်းၼမ် ပိူဝ်ႈပၼ်တၢမ်ႇယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈ တႆး RCSS/SSA ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 14/07/2017။ ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ယင်းပႆႇႁူႉထိုင်ငဝ်းလၢႆး ၵူၼ်းမိူင်းၸဵတ်း ၵေႃႉပႃးတင်းဢွၼ်ႇၸၢႆးဢႃယု 12

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး မၢႆ 6/2017ဝၼ်းထိ 11/07/2017လွင်ႈတၢင်းပဵၼ်ပွတ်ႇမႅင်း (TB) ပူၼ်ႉမႃးပႆႇႁိုင်ၼႆႉႁဵတ်းႁႂ်ႈလႆႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်းပၢႆးယူႇလီယွၼ်ႉလူမ်းဢမ်ႇၸိုၼ်ႈသႂ်ၽိူမ်ႉ ၶိုၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼမ်ႉမ တၢင်းပဵၼ်ပွတ်ႇမႅင်း (TB) ဢၼ်ၵိူတ်ႇပဵၼ်ၼႂ်းပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းထုင်ႉၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼမ်ႉမသီႇပေႃႉၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလႆႈမႆႈၸႂ်လႅပ်ႈတေလၢမ်းၽေႈ၊ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈငဝ်းလၢႆးဢၼ်တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးယူႇလီၵူၼ်း မိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇၼၼ်ႉတေႁိုင်တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလႂ်။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသိပ်းၵေႃႉ (ၸၢႆးပႅတ်ႇယိင်းသွင်) ၼႂ်းဝၢၼ်ႈႁႃႈဝၢၼ်ႈလႆႈၵူတ်ႇၸႅတ်ႈထတ်းႁၼ်ၺႃးတၢင်းပဵၼ်ပွတ်ႇမႅင်း (TB) တီႈႁူင်းယႃသီႇပေႃႉ၊ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၼႂ်းပီ 2015။ၼႂ်းၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉၶိုင်ႈၼိုင်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႃး ၵုၼ်ဢၼ်ယူႇႁိမ်းၸမ်ထၢင်ထၢၼ်ႇႁိၼ်တီႈဢၼ်ၶုတ်းမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 2004 သေၵိုင်ႉၵၢင်ႉၶႂၢၵ်ႈၶုတ်းမႃး ႁၢဝ်ႉႁႅင်း ၼႂ်းပီ 2014။ လွင်ႈလူမ်းဢမ်ႇၸိုၼ်ႈသႂ်ၼႆႉၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈယွၼ်ႉၶီႈၽုၼ်ႇမုၵ်ႉဢၼ်ၶုတ်း၊တီႈၵဵပ်းသိမ်းလႄႈတေႃႉတၢင်ႇထၢၼ်ႇႁိၼ် ပႃးၸဵမ်ဢၢႆၵႂၢၼ်းတီႈၵွင်ထၢၼ်ႇႁိၼ်ဝႆႉႁိမ်းဢွင်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးၵုၼ်လၢတ်ႈဝႃႈလႆႈ သုတ်ႇ“ဢၢႆမဵၼ်လိပ်းမဵၼ်ၶဵဝ်”ဢၼ်လုၵ်ႉမႃးတီႈၵွင်ထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼၼ်ႉၵူႈၶိုၼ်းဝၼ်းၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းလႆႈၵူတ်ႇထတ်းမႅၼ်ႈၺႃးတၢင်းပဵၼ်ပွတ်ႇမႅင်းၼၼ်ႉတၢမ်ၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ- ၶပ်ႉမၢႆ ဢႃယု ၸၢႆး/ယိင်း ဝၢၼ်ႈ ပီၵူတ်ႇၸႅတ်ႈ ႁူဝ်ယွႆႈ 1 45 ၸၢႆး ၼႃးၵုၼ်ၼွႆႉ 2017 2 30 ယိင်း ၼႃးၵုၼ်

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး မၢႆ 5/2017 ဝၼ်းထိ 07/07/2017 သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်းယိုဝ်း RCSS/SSA လႄႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်းႁဵတ်းႁႂ်ႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇပဵၵ်ႉသမ်ႉပဵၼ်ၽွင်းယၢမ်းသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်သေတႃႉ   ပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းၵႄႈၵၢင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸို င်ႈတႆး RCSS/SSA မိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ 17/06/2017 ႁိမ်းႁွမ်းမိူင်းပူးလူင် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵမ်း လိုၼ်းၼႂ်း ၵႄႈတင်း သွင်ၾၢႆႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ ၽွင်းၵၢင်ပီ ပီၼႆႉယဝ်ႉ။ ပဵၵ်ႉသမ်ႉၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႆႉပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်း ယိုဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း NCA သေၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶိုင်ပွင်ႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မၢၼ်ႈသေတႃႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈယင်းႁႃလၢႆးယုင်ႈၵဝ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ယူႇသေလွင်ႈသွၵ်ႈတဝ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမိူင်းပဵင်း၊တိမတ်ႉလႄႈပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်း ဢၼ်ၶဝ်ထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈၵပ်းသိုပ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းသိုၵ်းတႆးၼႆၼၼ်ႉယူႇ။ ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးဢၼ်ၼႆႉလႆႈၵဵပ်းႁွမ်တွမ်ၶေႃႈမုၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ277၊ 527 လႄႈပျီႇတု ၸိတ်ႉတိၺွပ်းၵုမ်းၶင်၊ပေႃႉထုပ်ႉသွၵ်ႈတဝ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်လၢႆၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း ၼႂ်းၵႄႈလိူၼ် ၾႅပ်ႊပ ရူႊဢႃႊရီႊလႄႈလိူၼ် ဢေႊပရိူဝ်ႊ 2017

ႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၸိုင်ႈတႆး (ၼမ်ႉမ) ဝၼ်းထိ 29/06/2017 ၵူၼ်းမိူင်း 600 ၸတ်းပၢင်သိုပ်ႇၸႃႇတႃႇပႃႇမႆႉသၢၼ်ၶတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႂ်းၼမ်ႉမ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 23/06/2017 ၼၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်း 30 ဝၢၼ်ႈပၢႆမွၵ်ႈ 600 ၵေႃႉဢၼ်လႆႈၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်ၼႂ်းထုင်ႉဢိူင်ႇၼမ်ႉမၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇသေၸတ်းပၢင်သိုပ်ႇၸႃႇတႃႇပႃႇမႆႉလႄႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းပႅတ်ႈၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႂ်းထုင်ႉဢိူင်ႇၼမ်ႉမ။ ပၢင်ယွၼ်းသူးလႄႈသိုပ်ႇၸႃႇတႃႇပႃႇမႆႉၼႆႉမီးသင်ၶႃႇၸဝ်ႈ 15 တူၼ်ဢွၼ်ၼမ်းၼႃႈသေလႆႈၸတ်းၵႂႃႇ တီႈဢွင်ႈတီႈႁူဝ်ၼႃးၾႃႉဢၼ်ပဵၼ်လႅင်ႇၼမ်ႉတႃႇၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈထုင်ႉၼမ်ႉမ။ ပၢင်သိုပ်ႇၸႃႇတႃႇ ပႃႇမႆႉၼႆႉတႄႇၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း 9 မူင်း၊သင်ၶႃႇၸဝ်ႈဢွၼ်ႁူဝ်သေႁေႃးလွတ်ႈၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းပႃႇမႆႉလႄႈၵူၼ်းမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ်ယွၼ်းသူးႁႂ်ႈပႃႇမႆႉသိုပ်ႇမီးၵႂႃႇယိုၼ်းယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်။ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၸိူဝ်းလုၵ်ႉမႃးတၢင်းပွတ်းဢွၵ်ႇ၊ပွတ်းၸၢၼ်းၵေႃႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း။ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈထုင်ႉဢိူင်ႇၼမ်ႉမလႄႈႁိမ်းႁွမ်း3,000 ပၢႆလႆႈၺႃးၽွၼ်းၸႃႉလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်မႃးၶၢဝ်းတၢင်းသိပ်းပီပၢႆ။ႁႆႈၼႃးလႆႈလုၵွႆ၊သၢႆၼမ်ႉၸိူဝ်းလေႃႇလဵင်ႉၼႃးၵေႃႈလုၵွႆလႄႈမီးၶီႈ ၽုၼ်ႇမုၵ်ႉၽုၵ်းသႂ်ႇဝၢၼ်ႈပႃး။ ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇၼႆႉၵမ်ႈၼမ်ၶုတ်းတီႈႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈၼႃးၵုၼ်၊ၸူင်ၶုတ်းတႂ်ႈလိၼ်။လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈလႆႈထူပ်းႁၼ်ၺႃးလိၼ်တႅၵ်ႇဢႃႈလူင်းၼႂ်းလိၼ်ဢၼ်ယူႇႁိမ်းႁွမ်းထၢင်ထၢၼ်ႇ။မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 24/06/2017 ၼႆႉၵေႃႈၵိုင်ႉၵၢင်ႉဢဝ်လိၼ်ယူၼ်ႇလူင်းတၢင်းလိုၵ်ႉ 25 ထတ်းတီႈသူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်မီးတၢင်းတူၵ်း ထၢင်ထၢၼ်ႇၼႃးၵုၼ်ထႅင်ႈ။ဝၢႆးၼၼ်ႉထႅင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈၾႆးၵိုင်ႉၵၢင်ႉမႆႈလႄႈမီးၵႂၼ်းၾႆးဢွၵ်ႇမႃးၼႂ်းႁူးလုၵ်း ပိုင်ႈလိၼ်ထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႃးၵုၼ်ၼၼ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်း။ ဢွင်ႈတီႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်တီႈၼိုင်ႈ၊တီႈဝၢၼ်ႈပဵင်းသၢႆးၼၼ်ႉတႄႉလႆႈၵိုတ်းယင်ႉၵႂႃႇမိူဝ်ႈပီ 2015၊ၵူၺ်းၵႃႈၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ်ဢမ်ႇၶိုၼ်းၶုတ်းထူမ်ပၼ်လုၵ်းထၢင်ထၢၼ်ႇလႄႈဢမ်ႇမေးပၼ်ႁႂ်ႈၼႃႈလိၼ်လီၶိုၼ်း။လုၵ်းထၢင် ထၢၼ်ႇၼၼ်ႉဢဝ်ယဵၼ်းပဵၼ်ၼွင်လူင်သေႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႃႈလိၼ်ႁိမ်းႁွမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵႆႉၵႆႉယၢတ်ႇလူင်းယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၸိုင်ႈတႆး (ၼမ်ႉမ) ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းပႅတ်ႈၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်တင်းပိုၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပပ်ႉဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ” ၵိုတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇၼႂ်းၼမ်ႉမ” ဢၼ်ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးထုင်ႉၼမ်ႉမၶဝ်ၶပ်းၶိုင်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉၶဝ်ႈတူၺ်းလႆႈတီႈဝႅပ်ႉသၢႆႉၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး(တီႈၼႆႈ) လႆႈယူႇ။ ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်     ၼၢင်းလၢဝ် မၢႆၾူၼ်း     +95 (0) 94-482-088-58 PDF file >>>>>  

ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၸိုင်ႈတႆး လွင်ႈၸုမ်းၽၢႆႇသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ(သၽႃဝ)မၢၼ်ႈဢၼ်ပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်တႃႇၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ်လူင်းႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼမ်ႉမၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလွမ်မႆႈၸႂ်လွင်ႈတေသိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ထႅင်ႈ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ28/05/2017ၼၼ်ႉၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းၸုမ်းၶူဝ်းတိုၼ်းလႄႈသၽႃဝမၢၼ်ႈ/ထတ်းသၢင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈပၢႆႈမၢၵ်ႈမီးResource&EnvironmentMyanmar/SocialEconomicSurvey(REM)ၻွၵ်ႊၻိူဝ်ႊၻီႇႁၸူဝ်းလႄႈၻွၵ်ႊၻိူဝ်ႊၸၼ်ႇတႃႇလၢႆႇၶဝ်ဢွၼ်ႁူဝ်10ၵေႃႉႁွတ်ႈၽႅဝ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼမ်ႉမဢွင်ႈတီႈ ၶွမ်ႇပၼီႇငူၺ်ႇယီႇပရႄးၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်တင်ႈတႄႇပီ 2004 မႃး။ၽွင်းၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉၸုမ်းၶဝ်ၵႂႃႇထူပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ငႃး၊ႁူးမီ၊တိုင်းႁႆးလႄႈၶူဝ်ၼႃးၾႃႉဢၼ်ယူႇ ၸမ်ဢွင်ႈတီႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ပၢင်ငႃး။ ဝၼ်းၼၼ်ႉၵၢင်ဝၼ်းၸုမ်းၶဝ်ၶိုၼ်းၵႂႃႇတီႈဝတ်ႉ/ၵျွင်းၼမ်ႉမသေႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ79ၵေႃႉဢၼ်လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈလူင်၊ပဵင်းသၢႆး၊ၵုင်းပဝ်းလႄႈၼႃးၵုၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းယူႇၸမ်ဢွင်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႃးၵုၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ၸုမ်းၶဝ်တွင်ႈထၢမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတင်ႈတႄႇ 1:00-မူင်းထိုင် 4:00 မူင်းဝၢႆးဝၼ်း 36 ၵေႃႉ၊ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ ၼႃးၵုၼ်လႄႈၵုင်းပဝ်း။ ၸုမ်းၶဝ်ဢဝ်ၽိုၼ်လိၵ်ႈသေတွင်ႈထၢမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႃႈႁိူၼ်းတႃယေးလွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ်လႄႈလွင်ႈႁဵတ်းၼႃးၼိုင်ႈပီလႆႈၵႃႈႁိုဝ်။ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉထၢမ်ထိုင်လွင်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇၼႆႉ တုမ်ႉတိူဝ်ႉသင် လၢႆလၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵမ်ႈၼမ် တွပ်ႇၵႂႃႇလွင်ႈဢမ်ႇလႆႈၸႂ် ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ယွၼ်ႉမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ႁၢဝ်ႉႁႅင်း။ၵၢၼ် ၶုတ်းထၢၼ်ႇၼႆႉ လွင်ႈမႆႈၸႂ်ၽွၼ်းၸႃႉမၼ်းမီးၼမ်ယွၼ်ႉလုၵ်းထၢၼ်ႇပဵၼ် ၼွင်လူင်လိုၵ်ႉ လႄႈ လိၼ်ၵုၼ်ႇပင်း ယူႇ ၶိုၼ်း ၶိုၼ်းဝၼ်းဝၼ်း၊ၼမ်ႉၼွင်သုင်မႃးလႄႈ လႆၶဝ်ႈ ၼႂ်းၼႃးသေ ၸိုမ်းၶဝ်ႈ ၼႃးဢမ်ႇႁႅင်ႈလႆႈ သေပွၵ်ႈ၊ ၼမ်ႉထၢၼ်ႇလႆၶဝ်ႈၼႂ်းႁွင်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းၸႂ်ႉ ၼမ်ႉတၢင်းတႂ်ႈ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး မၢႆ 04/2017 ဝၼ်းထိ 25/05/2017 ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ၼႂ်းမိူင်းၵိုင် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢႆမႄႈၼမ်ႉၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၺႃးၽေးဢိုတ်ႇတၼ် ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ လွင်ႈၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်သွင်ဢၼ်တႅပ်းတတ်းတေသိုပ်ႇၶုတ်းၶူၼ်ႉႁႃထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်ပဵၵ်ႉသမ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသၢၼ်ၶတ်းၵေႃႈယဝ်ႉၼၼ်ႉတေႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢႆမႄႈၼမ်ႉတဵင်းဢၼ်ပဵၼ်သၢႆၵႄးမႄႈ ၼမ်ႉၶိုၵ်ႉၶမ်ႇလမ်ႇလွင်ႈလူင်မႄႈၼိုင်ႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်ပိုင်ႈဢိင်ၼၼ်ႉၺႃး ၽေးဢိုတ်ႇတၼ်လႄႈဢမ်ႇၸိုၼ်ႈသႂ်။ ၶွမ်ႊပၼီႊပျေႉဢွင်ႇႁိူင်း တင်းႁိူင်းမဵတ်ႉတႃႇသွင်ဢၼ်ၼႆႉလႆႈႁပ်ႉဝႂ်ၶႂၢင်ႉ(ဢၼုယၢတ်ႈ) တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼေႇ ပျီႇ တေႃႇပိူဝ်ႈတႃႇတႄႇၶုတ်းၶူၼ်ႉႁႃထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႂ်းပီ2014 ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ဢၼ်ႁၢင်ႇၵႆမွၵ်ႈ2 လၵ်း။ဢွင်ႈတီႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆႉပဵၼ်တီႈလႅင်ႇ သၢႆၼမ်ႉဢၼ်ယူႇႁိမ်းႁွမ်းမႄႈၼမ်ႉတဵင်းဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းၵိုင်သေ လႆ လူင်းသူႇ ၸူးၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ၊ၼမ်ႉၸၢင်၊ၵဵင်းတွင်းလႄႈလၢင်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ လႆၶဝ်ႈသူႇမႄႈၼမ်ႉၶူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈႁူႉထိုင်ၽေးႁၢႆႉၸႃႉဢၼ်တေမႃးယႃႉသၢႆၵႄးမႄႈၼမ်ႉၼၼ်ႉသေၵူၼ်းမိူင်းၵိုင်ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းမႃးႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းႁႅင်းတင်ႈတႄႇ လႆႈႁူႉငိၼ်းဝႃႈမီးၽႅၼ်ၵၢၼ် တေၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆၼၼ်ႉမႃးယဝ်ႉ။ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၸူးၶွမ်ႊပၼီႊ၊ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈ တႆးRCSS/SSA၊ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပႃႇမႆႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး၊ပလိၵ်ႊႁၢၼ်/ယႄးလႄႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ သေ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၸွႆႈၵိုတ်းယိုတ်းၽႅၼ် ၵၢၼ်ၶုတ်း ထၢၼ်ႇႁိၼ်မႃးယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈမိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ၻီႊသိမ်ႊပိူဝ်ႊ2015 ၼၼ်ႉၶွမ်ႊပၼီႊသွင်ဢၼ် ၼႆႉ လႆႈၶႂၢင်ႉတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇထႅင်ႈတႃႇၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႂ်းလွၵ်းပိုၼ်ႉ တီႈတႃႇ200 ဢေႊၵႃႊဢၼ်လႆႈၶႂၢင်ႉ။ထိုင်မႃးၼႂ်းလိူၼ်ၵျၼ်ႊၼႃႊဝႃႊရီႊ2017 ၼႆႉၶဝ်တႄႇၶုတ်းယဝ်ႉ။ ပိုၼ်ႉတီႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆႉမီးယူႇဝႆႉၼႂ်းထိူၼ်ႇလွႆဢၼ်မီးႁွင်ႈမႄႈၼမ်ႉလၢႆလၢႆသၢႆၸိူင်ႉၼင်ႇၼမ်ႉႁူၺ်ႈသိမ်ႇ၊ၼမ်ႉႁူၺ်ႈမႃလႄႈၼမ်ႉၵုင်းလူမ်းဢၼ်လႆလေႃႇလူင်းၶဝ်ႈၸူးၼမ်ႉၶီႈၸင်သေလႆၶဝ်ႈသူႇမႄႈၼမ်ႉတဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်ၼႂ်းမိူင်းယွင်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇတိၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်သွင်ၵေႃႉၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးမၢႆ 03/2017 ဝၼ်းထိ 27/03/2017 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်သွင်ၵေႃႉၺႃးတပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်မၢၼ်ႈတိၺွပ်းၼႂ်းမိူင်းယွင်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 12-18/03/2017။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 12/03/2017 ၶၢဝ်းယၢမ်း 8 မူင်းႁူဝ်ၶမ်ႈၸုမ်းတပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်မၢၼ်ႈမၢႆ 1008 ၶဝ်ႈမိူဝ်းၼႂ်းႁိူၼ်းလုင်းၼၢၼ်ဢုၼ်ႇဢႃယု54 ၼႂ်းဝၢၼ်ႈထိၼ်ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈတပ်ႉၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယွင်း။ၶဝ်ယႃႉၽၵ်းတူႁိူၼ်းလုင်းၼၢၼ်ဢုၼ်ႇသေၶဝ်ႈမိူဝ်းသွၵ်ႈတဝ်ႁႃၼႂ်းႁိူၼ်းၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇၺႃးလုင်းၼၢၼ်ဢုၼ်ႇ။ ၸုမ်းၼၼ်ႉသိုပ်ႇသွၵ်ႈႁႃလုင်းၼၢၼ်ဢုၼ်ႇသေၵႂႃႇထူပ်းႁၼ်မၼ်းၼႂ်းဝတ်ႉဝၢၼ်ႈပၢၼ်ဢၼ်ႁၢင်ႇယၢၼ်ဝၢၼ်ႈထိၼ် 2 လၵ်းယူႇၼႃႈတၢင်းၸၢၼ်းၽွင်းၵၢင်ၼႂ် 1 မူင်းၼႂ်းဝၼ်းထိ 13/03/2017။ၸုမ်းတပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်မၢၼ်ႈၼၼ်ႉဢဝ်လုင်းၼၢၼ်ဢုၼ်ႇၵႂႃႇတီႈမၢၼ်ႈ 335 ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းယွင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။တီႈၼၼ်ႈၶဝ်ၸႅတ်ႈထၢမ်လုင်းၼၢၼ်ဢုၼ်ႇလႄႈၸိၼႄးဝႃႈလုင်းၼၢၼ်ဢုၼ်ႇၵဵပ်းၶွၼ်ႇၸွႆႈသိုၵ်းတႆးၼႆယဝ်ႉ။ဝႆၢးၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်လုင်းၼၢၼ်ဢုၼ်ႇၵုမ်းၶင်ဝႆႉၼႂ်းႁွင်ႈတႃႇၶၢဝ်းတၢင်းသၢမ်ဝၼ်းသေတဵၵ်းၸႂ်ႉမၼ်းၵႂႃႇဢွၵ်ႇတၢင်းၸွမ်းၶဝ်လႄႈၸႂ်ႉပႃးၵွင်ႈၵႂႃႇၸွမ်း။ ထိုင်မႃးဝၼ်းထိ 16/03/2017 ၶၢဝ်းယၢမ်း 11 မူင်းၵၢင်ၶိုၼ်းၸုမ်းတပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်ၶဝ်ၵႂႃႇၺွပ်းၸၢႆးၼွႆႉသၢင်ႇသႅင်ဢႃယု 48 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁူဝ်ယၢင်းဢၼ်ယူႇတၢင်းတူၵ်းဝၢၼ်ႈပၢၼ်တီႈႁိူၼ်းမၼ်း။တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်မၢၼ်ႈၼၼ်ႉဢဝ်တူဝ်မၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇၸူးတပ်ႉမၢၼ်ႈ 335 ၼႂ်းမိူင်းယွင်း၊ၵူၺ်းၵႃႈၵၢမ်ႇလီလႄႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းပီႈၼွင်ႉပႃးၸဵမ်ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ဝၢၼ်ႈၸွမ်းၵႂႃႇၶႆႈတီႈတပ်ႉမၢၼ်ႈၶဝ်သေႁပ်ႉႁွင်းဝႃႈမၼ်းၸၢႆးပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထမ်းမတႃး(ယူဝ်းယူဝ်း)ၵူၺ်းဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၼ်တင်းသိုၵ်းတႆးၼႆသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၶိုၼ်းပွႆႇပၼ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 17/03/2017 ၶၢဝ်းယၢမ်း 4 ဝၢႆးဝၼ်း။ မိူဝ်ႈတပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်မၢၼ်ႈၶဝ်ၵႂႃႇၺွပ်းၸၢႆးၼွႆႉသၢင်ႇသႅင်ၼၼ်ႉၶဝ်ဢဝ်ပႃးလုင်းၼၢၼ်ဢုၼ်ႇၵႂႃႇၸွမ်းၶဝ်။ထိုင်မႃးဝၼ်းထိ 18/03/2017 ၼၼ်ႉၸုမ်းတပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်ၶဝ်ဢမ်ႇႁၼ်လၵ်းထၢၼ် (သၢၵ်ႈသေႇ) လွင်ႈဝႃႈလုင်းၼၢၼ်ဢုၼ်ႇၼႆႉၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းသိုၵ်းတႆးတေႉၼႆၼၼ်ႉသေၶိုၼ်းပွႆႇလုင်းၼၢၼ်ဢုၼ်ႇပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်း။ၽိူဝ်ႇထိုင်ႁိူၼ်းယဝ်ႉလႆႈႁူႉဝႃႈငိုၼ်းလႄႈၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ် 20 လၢၼ်ႉၵျၢပ်ႈၺႃးသွၵ်ႈတဝ်ဢဝ်ၵႂႃႇ။မိူဝ်ႈသွင်ပီပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈလုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းၼၢၼ်ဢုၼ်ႇၸၢႆးသၢမ်တိပ်ႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 573 ယိုဝ်းတၢႆတီႈႁိူၼ်းၶဝ်တေႃႇၼႃႈတေႃႇတႃပေႃႈမႄႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ် ၸၢႆးႁေႃသႅင်                          +66: (0) 62- 941-9600         (ဢင်းၵိတ်း၊ တႆး) ယိင်းလွၼ်ႉလႅင်း                +66: (0) 63-838-9029          (ဢင်းၵိတ်း၊ မၢၼ်ႈ) PDF files:

ၵူၼ်းမိူင်းထုင်ႉသၢပ်ႇမႄႈၼမ်ႉတူႈ 400 ပၢႆတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ဝၼ်းထိ 22/03/2017 မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 21/03/2017 ၼႆႉၵူၼ်းမိူင်းၸွမ်းသၢပ်ႇထုင်ႉမႄႈၼမ်ႉတူႈ 400 ပၢႆၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်တီႈၾင်ႇ မႄႈ ၼမ်ႉတူႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇသေတုၵ်းယွၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇမႅတ်ႇပႅင်းထိင်းသိမ်း၊ၵႅတ်ႇၵင်ႈမႄႈ ၼမ်ႉၶူဝ်း တိုၼ်းသၽႃဝလႄႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းၶူင်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ။ ဝၼ်းထိ 21/3/2017 ၶၢဝ်းယၢမ်း 9 မူင်းၵၢင်ၼႂ်တေႃႇထိုင် 11 မူင်းၸမ်တဵင်ႈမိူဝ်ႈဝႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်း ယူႇသဝ်းၸွမ်းသၢႆမႄႈၼမ်ႉတူႈ20 ဝၢၼ်ႈ မိူၼ်ဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်၊တႃႈတေႈ၊တူၼ်ႈၵႃႈ၊ဝဵင်းၵဝ်ႇ၊ၼွၵ်ႈၵၢတ်ႇ၊ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ၊ၸၢင်ႈလဵၵ်း၊တူၼ်ႈတီး၊ပဵင်းသၢႆး၊ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး၊ဝၢင်ၵိူဝ်၊ဝၢၼ်ႈၵွင်း-ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ၊တိုင်းၶႄႈတိုင်းၸၢမ်၊ၵွင်းပဵင်း၊ၼႃးၶၢႆး၊ဝၢၼ်ႈႁၢႆး၊ႁူဝ်မေႃႇ၊ၼႃးၵိဝ်ႇ၊ပၢင်ၼိူဝ်လႄႈၵုင်းယၢင်ဢိၵ်ႇတင်းပႃႇတီႇ ၵၢၼ် မိူင်းတႆး (ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်လႄႈပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ) ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉႁူဝ်ၵူၼ်း 400 ပၢႆၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်တီႈ တႃႈတေႈ ၾင်ႇမႄႈၼမ်ႉၾၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇပိူဝ်ႈၶုၵ်းထူပ်းဝၼ်းတူင်ႉၼိုင်ၵႅတ်ႇၶႄ မႄႈၼမ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႉၶ်ျ။ မႄႈၼမ်ႉတူႈၼႆႉယၢမ်းလဵဝ်ယူႇၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်တေသၢင်ႈၽၢႆပၢၼ်ႈၼမ်ႉၼိူဝ်မၼ်းၽၢႆမႂ်ႇသီႇၽၢႆ သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပဵၼ်လွင်ႈလွၵ်ႇငိုတ်ႈတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်၊ယူင်ႉသၢင်ႈပိူင်ပဵၼ်တူဝ်မီးၸႂ်လႄႈ ၸိူဝ်ႉ ၽၼ်းလၢၵ်ႇလၢႆၸိူဝ်း ပိုင်ႈဢိင်မႄႈၼမ်ႉတူႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၽၢႆၼမ်ႉတူႈၼႆႉပဵၵ်ႉသမ်ႉယူႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်မီးပၼ်ႁႃယုင်ႈ ယၢင်ႈ သိုၵ်း သိူဝ်သေတၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆဢၼ်မုင်ႈၼႃႈၽႂ်းၶၼ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈပဵၼ်ၽၢႆ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး မၢႆ 02/2017ဝၼ်းထိ 06/03/2017 ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈထုင်ႉထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼမ်ႉမ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၺႃးယိုဝ်းတၢႆထင်တီႈမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 26/02/2017 ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈပဵၼ်ႁွႆးမိုဝ်းၽႂ်လႂ်ၸုမ်းလႂ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈ ၵူဝ်ႁႄ။ လုင်းၸၢမ်ႇၽေႇဢႃႇယု (57)ပီဝၢၼ်ႈၼႃးၵုၼ် ထုင်ႉၼမ်ႉမ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႉပဵၼ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၸုမ်း 4 ထုင်ႉၼမ်ႉမ ၺႃးယိုဝ်းတၢႆ တီႈႁိမ်းတိၼ် လွႆႁႆႈမၼ်း ဢၼ်မီးၽၢႆႇႁွင်ႇၼႃးၵုၼ် ၽၢႆႇၸၢၼ်းလုၵ်း ထၢင်ထၢၼ်ႇၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃး။  မၢၵ်ႇၵွင်ႈသီႇလုၵ်ႈ တိူဝ်ႉၺႃးတီႈၵွၵ်းႁူဝ်၊ တီႈႁူဝ်ၸႂ်၊တီႈမိုဝ်း ၽၢႆႇသၢႆႉလႄႈၸွမ်း ၶႅၼ်။ ယိုဝ်းတၢင်းၼႃႈလႄႈတၢင်းလင်။ ဝၼ်းၼၼ်ႉၸၢႆးဢေးလုၵ်ႉၵုၼ်းပဝ်းပွၵ်ႈမိူဝ်းႁိူၼ်း တီႈဝၢၼ်ႈၼႃးၵုၼ်သေလႆႈထူပ်းႁၼ်တူဝ်တၢႆလုင်းၸၢမ်ႇၽေႇ ၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း 4.30 ဝၢႆးဝၼ်း။မၼ်းၸၢႆးၼႅတ်ႈမိူဝ်းႁွင်ႉလုၵ်ႈယိင်း

သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ်ယိုဝ်းတၢင်းၵၢင်ႁၢဝ်တိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းမိူင်းတၢႆသၢမ်ၵေႃႉ၊မၢတ်ႇၸဵပ်းၸဵတ်းၵေႃႉၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ၵျွၵ်းမႄးၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး မၢႆ 01/2017 ဝၼ်းထိ 16/01/2017 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်ၵျႅတ်ႊသွင်လမ်းပွႆႇမၢၵ်ႇလူင်းၵူႈႁူးၵူႈတၢင်းတီႈဝၢၼ်ႈပၢင်မၢၵ်ႇမိုဝ်းၸႄႈဝဵင်း ၵျွၵ်းမႄးၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 26/12/2016 သေၵူၼ်းမိူင်းသၢမ်ၵေႃႉလႆႈတၢႆ၊ၸဵတ်းၵေႃႉမၢတ်ႇ ၸဵပ်းပႃးတင်းၼၢင်း ယိင်းသွင်ၵေႃႉလႄႈ ဢွၼ်ႇၸၢႆးႁႃႈၶူပ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉမွၵ်ႈ 8:00 မူင်းၵၢင်ၼႂ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယ 506 ဢၼ်ယူႇတီႈဝၢၼ်ႈယွင်ပၢင်လဢဝ် ၵွင်ႈလူင် ယိုဝ်းသႂ်ႇၸွမ်း တီႈလွႆယဵၼ်တီႈဢၼ်မီးတပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်း (ပလွင်ႈ) ယူႇဝႆႉႁၢင်ႇၵႆဝၢၼ်ႈပၢင်မၢၵ်ႇမိုဝ်းမွၵ်ႈၼိုင်ႈလၵ်း။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉ ၵွင်ႈလူင်ၶဝ်ယိုဝ်းတေႃႇထိုင် 6:30 ႁူဝ်ၶမ်ႈ။ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈပၢင်မၢၵ်ႇမိုဝ်းၼႆႉမီးလင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းယူႇသဝ်းမွၵ်ႈ 100 သေမီးႁူဝ်ၵူၼ်း 300 ပၢၵ်ႇပၢႆ။ၽွင်းတႄႇ ၵိူတ်ႇပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၵူဝ်ႁႄသေၼီပၢႆႈၽေးၵႂႃႇပိုင်ႈႁူမ်ႈယူႇဝႆႉတီႈႁိူၼ်းလုင်းလုင်း ၸိၵ်ႉတ။ႁိူၼ်းလုင်း ၼႆႉၵႂၢင်ႈယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ဝူၼ်ႉဝႃႈတေႁူမ်ႇလူမ်ႈလွတ်ႈၽေးၼႆ ၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း 4:05 ဝၢႆးဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵျႅတ်ႊ ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈသွင်လမ်းလုၵ်ႉ တၢင်းလႃႈ သဵဝ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇၸွမ်းလွႆယဵၼ်လႄႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈပၢင်မၢၵ်ႇမိုဝ်း။ မၢၵ်ႇလုၵ်ႈၼိုင်ႈတူၵ်းသႂ်ႇ ႁိူၼ်းလုင်းလုင်းၸိၵ်ႉတသေ တိူဝ်ႉၺႃးသႂ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸၢႆးသၢမ်ၵေႃႉ တၢႆထင်တီႈ ပႃးၸဵမ်

ဝၼ်းထိ 28/12/2016 ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးမၢႆ 10/2016 သိုၵ်းမၢၼ်ႈလၵ်ႉၸူၼ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်း၊ တိၺွပ်းလႄႈတဵၵ်းၸႂ်ႉၶၢပ်ႇၶျေႃးၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းမူႇၸႄႈ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉၸုမ်းလူင် 33 သွၵ်ႈတဝ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈယႃႉႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းတီႈပၢင်ႇသၢႆး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 30/11/2016 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ယူႇပႃႈတႂ်ႈတပ်ႉၸုမ်းလူင် 33 ၵုမ်းၵမ်သွၵ်ႈတဝ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် ၵူၼ်းမိူင်းသေ ယႃႉလႅဝ်ပႃးႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း 14 လင်တီႈဝၢၼ်ႈၶူင်ႈလူင်ပၢင်ႇသႆၢးၸႄႈဝဵင်းမူႇၸႄႈၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ။ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၶူင်ႈလူင်ၼႆႉမီးလင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းယူႇသဝ်း 60 လင်သေမီးႁူဝ်ၵူၼ်း 310 ၵေႃႉ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵမ်ႈ ၼမ်ဢွၼ်ၵၼ် ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းယွၼ်ႉဝႃႈမီးပၢင်တိုၵ်းႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉၼႃႈတၢင်းႁွင်ႇမွၵ်ႈလၵ်းၼိုင်ႈမီးပၢင်တိုၵ်း ႁၢဝ်ႉ ႁႅင်းတီႈဝၢၼ်ႈၵွင်းၸူင် လႄႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉတဝ်းၼႂ်းၵႄႈသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈလႄႈၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်း ႁွင်ႇ (ၶၢင်၊တဢၢင်း၊ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ လႄႈရၶၢႆႇ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၸၢင်းတူၼ်ၼိုင်ႈဢၼ်သိုပ်ႇယူႇဝႆႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈၶူင်ႈလူင်လႆႈႁၼ်မႅၼ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယႃႉၽၵ်းတူႁိူၼ်းသေ ၶဝ်ႈၵႂႃႇသွၵ်ႈတဝ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇၸၢႆးထုၼ်းဢွင်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈဢၼ်တိုၵ်ႉၶီႇရူတ်ႊၶိူင်ႈတီႈ ဝၢၼ်ႈၵွင်းၸူင် မႃးၼၼ်ႉမၼ်းၸၢႆးမႃးထိုင်တီႈဝၢၼ်ႈၶူင်ႈလူင်သေလႆႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ယူႇပႃႈတႂ်ႈတပ်ႉၸုမ်းလူင် 33 ၵုမ်းၵမ်ၼၼ်ႉယိုဝ်းသႂ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၵၢမ်ႇလီလႄႈမၢၵ်ႇၵွင်ႈဢမ်ႇတိူဝ်ႉမၼ်းၸၢႆး။ သၢႆမၢႆၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ယႃႉလုလႅဝ်ၼႂ်း ဝၢၼ်ႈၵွင်းၸူင် ၼၼ်ႉမီးၼင်ႇပႃႈ တႂ်ႈၼႆႉ ၶပ်ႉမၢႆ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸို်င်ႈတႆး မၢႆ 9/2016 ဝၼ်းထိ 06/ 12/ 2016 သိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်တဵၵ်းတဵင်ၸဝ်ႈၼႃးသၢမ်ၵေႃႉလႄႈယိုဝ်းၸဝ်ႈၼႃးၵေႃႉၼိုင်ႈၼႂ်းမိူင်းယဵၼ်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉၺႃးပေႃႉထုပ်ႉယွၼ်ႉလၢတ်ႈၵႂၢမ်းႁႅင်း မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 13/11/2016 ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉဢိၵ်ႇတင်းဢွၼ်ႇၸၢႆးဢႃယု 16 ၼိုင်ႈၵေႃႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယ တပ်ႉ 119 ပေႃႉထုပ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းပဝ်းဢိူင်ႇဢီႇၼၢႆးထုင်ႉမိူင်းယဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ လႃႈသဵဝ်ႈၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 11/11/2016 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယတပ်ႉ 119 မွၵ်ႈ 50  ဢၼ်ယူႇပႃႈတႂ်ႈတပ်ႉၸုမ်းလူင် 33 တိူင်းတႃႈ လိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး) ၵုမ်းၵမ် ၶီႇလူတ်ႉၵႃးၵႂႃႇတၢင်းၵႂႃႇတင်းဝၢၼ်ႈၸၢမ်မိူင်းမုဢၼ်ယူႇတၢင်းႁွင်ႇလႃႈလဵဝ်ႈသေၵိုတ်း ယင်ႉ တီႈဢီႇၼၢႆး၊ဝၢႆးၼၼ်ႉၶဝ်ၶိုၼ်းပႆလိၼ်ၵႂႃႇမွၵ်ႈ 10 လၵ်းသေထိုင်ႁွတ်ႈၵႂႃႇမိူင်းတွင်ၽွင်း 6:00 ႁူဝ်ၶမ်ႈယဝ်ႉၵိုတ်း ယင်ႉ လိုဝ်ႈ ၼွၼ်းတီႈၼၼ်ႈၶိုၼ်းၼိုင်ႈ။ထိုင်မႃးဝၼ်းထိ 12/11/2016 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သိုပ်ႇပႆၵႂႃႇတီႈ ဝၢၼ်ႈၵုင်း ပဝ်း သေ ယင်ႉလိုဝ်ႈၼွၼ်းတီႈၼၼ်ႈထႅင်ႈၶိုၼ်းၼိုင်ႈ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 13/11/2016 ၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 8 မူင်းၵၢင်ၼႂ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ၸုၵ်းလွမ်ႉႁွပ်ႈဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉလႆႈငိၼ်း သဵင်ၸဝ်ႈၼႃးသၢမ်ၵေႃႉဢုပ်ႇၵၼ်ၼႂ်းႁိူဝ်းၶဝ်လင်ၼိုင်ႈ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉၼၼ်ႉပဵၼ်လုင်းလႃႉဝိၼ်းဢႃယု 64၊ၸၢႆးၺုၼ်ႉဢႃယု 25 လႄႈၸၢႆးထုၼ်းဢႃယု

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး မၢႆ 8/2016ဝၼ်းထိ 29/11/2016သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်၊ တိၺွပ်းၵုမ်းၶင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈသွၵ်ႈတဝ်ယႃႉဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၽွင်းႁွၼ်ႈထဝ်ႇတဝ်ႁႃ သိုၵ်း SSPP/SSA ၼႂ်းၼွင်ၶဵဝ်၊ သီႇပေႃႉလႄႈမိူင်းသူႈ ၼႂ်းလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ 2016ၽိုၼ်းတၢမ်းငဝ်းလၢႆးဢၼ်ၼႆႉလႆႈတိတ်းတၢမ်းၵဵပ်းႁွမ်ၶေႃႈမုၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၼႂ်း သၢမ်ၸႄႈဝဵင်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁွၼ်ႈထဝ်ႇသွၵ်ႈတဝ်ႁႃပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၼႂ်းလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ 2016 ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈတိၺွပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းၼႂ်းၼွင်ၶဵဝ် သွၵ်ႈတဝ်ယႃႉဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းဝၢႆးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း2,000 ပၢႆလႆႈပွႆႇပႅတ်ႈႁိူၼ်းယေးပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသိူဝ် ယိုဝ်းၸၢဝ်းၼႃးၵူၼ်းမိူင်းသူႈၵေႃႉၼိုင်ႈတၢႆတီႈလၢၼ်ႇ(ၵဵတ်ႊ)ၵူတ်ႇထတ်းယွၼ်ႉဢမ်ႇၵိုတ်းလူတ်ႉၶိူင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်လႄႈတိၺွပ်းၵုမ်းၶင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၽွင်းသွၵ်ႈတဝ်ႁႃသိုၵ်း SSPP/SSA ၼႂ်းၼွင်ၶဵဝ် မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 10/10/2016 ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢႃယု 27 ၵေႃႉၼိုင်ႈၺႃးၶႃႈတၢႆ၊ၵေႃႉၼိုင်ႈၺႃးၺွပ်း၊ဝၼ်းထိ 20/10/2016 သမ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းၼႃးဢႃယု52 ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉတီႈၼွင်ၶဵဝ်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇတိၺွပ်းလူၺ်ႈဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်၊ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတိုၵ်းယိုဝ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင် ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 10/10/2016 ၶၢမ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 1:30 ဝၢႆးဝၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပႅတ်ႇၵေႃႉ (ၸိူဝ်းၸွႆႈၵၢၼ်ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈသိုၵ်း) လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈသၢမ်သိူဝ်ဢၼ်ယူႇတၢင်းတူၵ်းဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်ႁၢင်ႇၵႆမွၵ်ႈ 15 ၵီႊလူဝ်ႊမဵတ်ႊသေႁေႃႈရူတ်ႉ/ၵႃးၽွင်းၼၼ်ႉၶဝ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 40 ၵေႃႉဢၼ်လုၵ်ႉတီႈတပ်ႉၶမယ 114 လႄႈ 115 ဢဝ်ၵွင်ႈဢဝ်မၢၵ်ႇလူင်ယိုဝ်းသႂ်ႇၶဝ်။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈၵိုတ်းၵႃးၶဝ်သေဢွၼ်ၵၼ်လႅၼ်ႈပၢႆႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သမ်ႉ လမ်းၸွမ်း။ၽွင်းၶဝ်တိုၵ်ႉလႅၼ်ႈယူႇၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈဢဝ်မၢၵ်ႇယိုဝ်းၸွမ်းတၢင်းလင်ၶဝ်ၽၢတ်ႈ ဝၢၼ်ႈ ၵွင်းလႄႈလွႆၶႂၢင်သေမၢၵ်ႇၵွင်ႈတိူဝ်ႉၺႃးႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းၽွင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁူၵ်းၵေႃႉဢၼ်မႃးၸွမ်းၵႃးၼၼ်ႉတႄႉတၼ်းၸၢင်ႈပၢႆႈလွတ်ႈယူႇၵူၺ်းၵႃႈၸၢႆးသူၺ်ႇဢႃယု 27 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလၢင်းၼူမ်းၺႃးၵွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေတၢႆၼွၵ်ႈဝၢၼ်ႈလွႆၶႂၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ၵႂႃႇထူပ်းႁၼ်တူဝ်တၢႆ မၼ်းၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉဝၢႆးဝၼ်းသေထူပ်းႁၼ်ႁွႆးမၢၵ်ႇၵွင်ႈလၢႆလၢႆႁွႆးယူႇယဝ်ႉ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလၢင်းၼူမ်းထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၸၢႆးၸေႃးဢႃယု 18 တႄႉလႅပ်ႈၺႃးၺွပ်းသေယင်းပႆႇမီးၽႂ်ႁူႉၸွမ်းဝႃႈမၼ်းမီးတီႈလႂ်။ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၵမ်းၼႆႉႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 50 ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႆႈၼီပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသေၵႂႃႇသေႃႉႁူမ်ႈၸွမ်းဝၢၼ်ႈႁိမ်းႁွမ်းလႄႈၼႂ်းဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်တီႈဢၼ်ၶဝ်ၵႂႃႇပိုင်ႈႁူမ်ႈယင်ႉဝႆႉၶၢဝ်းတၢင်းသၢမ်ဝၼ်းယဝ်ႉၸင်ႇပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 20/10/2016 ၼၼ်ႉၵေႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းၼႃးၵေႃႉၼိုင်ႈဢႃယု52 ယူႇဝၢၼ်ႈသူမ်ႈသၢႆႇဢၼ်ယူႇၸမ်တီႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းဝၼ်းထိ 10/10/2016 ၼၼ်ႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်မႃးယိုဝ်းဝၼ်းၼၼ်ႉထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈၸွႆႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇပၼ်သိုၵ်းတႆးၼႆသေတိၺွပ်းၵႂႃႇ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 19/10/2016 ၼၼ်ႉလုင်းသူၺ်ႇၶမ်း-ၸၢဝ်းၼႃး ၵေႃႉၼိုင်ႈ လူင်းႁူင်းယႃတီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၼ်း တလေး) သေ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းတီႈ ဝၢၼ်ႈသူမ်ႈသၢႆႇ။ၶိုၼ်းၼၼ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 2:30 သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉၶမယ 114လႄႈ115 ၼွင်ၶဵဝ် တႃႇၵႃးသွင်လမ်းမႃးတီႈႁိူၼ်းလုင်း သူၺ်ႇၶမ်းၶဝ်။သိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 40 လွမ်ႉဝႆႉႁိူၼ်းမၼ်း သေယႃႉၽၵ်း

ဝၼ်းထိ 28/11/2016ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈယႃႉပႅတ်ႈၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းၽႄႈလၢမ်းဝၼ်းထိ 27/11/2016 ၼႆႉၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး1,500 ၵေႃႉ 19 ၸႄႈဝဵင်းလႆႈၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်တီႈၾင်ႇမႄႈၼမ်ႉတူႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉပိူဝ်ႈတႃႇတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈယႃႉပႅတ်ႈၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ဢၼ်မီးၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇတီႈ ဢၼ်မီးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ယိုတ်ႈ လၢမ်းထိုင်လၢႆလၢႆတီႈၼႂ်းဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ။ၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႆႉယူႇတၢင်းၸၢၼ်းဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးသေပဵၼ်ၽၢႆဢၼ်ယူႇၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ၽၢႆၼမ်ႉတူႈသီႇႁူၺ်ႇၼၼ်ႉႁူၺ်ႇၼိုင်ႈ။ၽၢႆၼႆႉႁူမ်ႈဝႃႈမီးၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝၢင်းၽႅၼ်ဢွင်ႈတီႈမႃးတင်ႈတႄႇပီ 2008 သေတႃႉယင်း ပႆႇလႆႈတႄႇႁဵတ်းသၢင်ႈ။ လွင်ႈ လႆႈၸၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းထူင်ႇထဵဝ်ႈမႃးၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉၵေႃႈယွၼ်ႉဝႃႈပီၵၢႆပီဢွၼ်ၼႆႉၼမ်ႉ ၼွင်းႁိမ်းႁွမ်းမႄႈၼမ်ႉတူႈလၢႆ ပွၵ်ႈလၢႆ ၽဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆၼႆႉၶွမ်ႇပၼီႇၶႄႇ၊သဝိတ်ႉၸလႅၼ်ႊ၊ၵျိူဝ်ႇမၼ်ႊလႄႈၵျပၢၼ်ႇၶဝ်ႁူမ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈသေတေၶူင်ဢွၵ်ႇဢၢင်ႇၵဵပ်း ၼမ်ႉယၢဝ်း ထိုင် 60 ၵီႇလူဝ်ႇမေႇတိူဝ်ႇ၊တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉယိုင်ႈထူမ်ႈထိုင်ဝဵင်းသီႇပေႃႉလႄႈလုပ်ႇထူမ်ႈႁိူၼ်းယေး၊တီႈလိၼ်ႁႆႈၼႃးဢိၵ်ႇပႃး ၵူၼ်းမိူင်းမွၵ်ႈ 650 ဢၼ်ယူႇတီႈတႃႈလူင်လႄႈၶူဝ်းၵိုၵ်းပိုၼ်းၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇပႃးၸဵမ် သူၼ် မၢၵ်ႇၸွၵ်း မၢၵ်ႇဝၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉတေၺႃး ၼမ်ႉထူမ်ႈပႅတ်ႈမူတ်း။ ဢွင်ႈတီႈတေသၢင်ႈၽၢႆလႄႈဢၢင်ႇၵဵပ်းၼမ်ႉမၼ်းၼႆႉ မီးယူႇၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း ၵႄႈၵၢင်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ပဵၼ်တီႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတိုၵ်းတေႃးၸုမ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈၵၢင်ႇပူၼ်ႉမႃးလၢႆလိူၼ်ၼႆႉသေ မီးလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇ လႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်း ပႃးၸဵမ်လွင်ႈပေႃႉထုပ်ႉၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 23/10/2016 ၼၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်း 2,000 ပၢႆလႆႈပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးမၢႆ 7/2016 ဝၼ်းထိ 12/10/2016 သိုၵ်းမၢၼ်ႈသူၼ်းသေႇပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းၸုမ်းသိုၵ်းတႆးလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA၊ ယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ၶဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵူၼ်းမိူင်း ယူႇ သဝ်းလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းမွၵ်ႈ 2,000 ၼႂ်းမိူင်းၵိုင်လႆႈပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈႁိူၼ်းယေး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈသၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈသူၼ်းသေႇႁႂ်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းႁူမ်ႈဝႃႈၶွင်ႇသီႇဢဝ် ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆးၼႆႉလူင်းလႆၢးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း (NCA) ဝႆႉယဝ်ႉသေတၵေႃႈယဝ်ႉ။ ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈ လူင်ယိုဝ်းၶဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းယူႇသဝ်း လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းမွၵ်ႈ 2,000 လႆႈပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈႁိူၼ်းယေးသေပၢႆႈၽေး သိုၵ်းသိူဝ်တင်ႈတႄႇယၢင်ႈၶဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ 2016 ၼႆႉမႃး။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 01/10/2016 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလယ 292 ၼွင်ဝူဝ်းၸႄႈဝဵင်းလွၵ်ႈၸွၵ်ႇမွၵ်ႈ40 ဢမ်ႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇမွၵ်ႇလၢတ်ႈၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈပၢင်ပွႆးဢၼ်ယူႇတၢင်းႁွင်ႇလႄႈႁၢင်ႇၵႆဝဵင်းမိူင်းၵိုင်မွၵ်ႈ 25 လၵ်းၼၼ်ႉသင်သေၵႂႃႇပွႆႇၵူၼ်း 24 ၵေႃႉဢၼ်ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးတိၺွပ်းၵုမ်းၶင်ဝႆႉၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ၊တိတ်းၸပ်းယႃႈ မဝ်းၵမ်လႄႈမူၼ်ႉမႄးတူဝ်ၸႂ်ပၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၶဝ်ႈၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းတပ်ႉပၢင်သဝ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA  ၼၼ်ႉ သွင်ၾၢႆႇလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်ႈတႄႇ ၶၢဝ်းယၢမ်း 4:00 ထိုင် 7:00 ႁူဝ်ၶမ်ႈၸွပ်ႉႁွမ်ႉ။ ဝႆၢးၼၼ်ႉထႅင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႃးပွႆးၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈဢဵၼ်ႁႅင်းမွၵ်ႈ 200 ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶဝ်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉ

လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 28/09/2016 ငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်မႂ်ႇ– ၵုၼ်ႁဵင်ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးဢၼ်ဢမ်ႇမီးဢၼ်မိူၼ်ၼၼ်ႉယူႇၼႂ်းၽေးၶဵၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ် ၽၢႆၼမ်ႉၶူင်း ငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်ပၼ်လိူင်ႈတၢင်းႁူႉမႂ်ႇပိုတ်ႇသၢႆၼႄမိူဝ်ႈၼႆႉပိူဝ်ႈတႃႇပိုတ်ႇၽိူၺ်ၼႄတၢင်းႁၢင်ႈလီသၽႃဝၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် ” ၵုၼ်ႁဵင်ၵုၼ်”ဢၼ်ဢမ်ႇမီးဢၼ်မိူၼ်မၼ်းၸွမ်းသၢပ်ႇထုင်ႉပၢင်တီႈၼမ်ႉၶူင်းလႄႈၼမ်ႉပၢင်ၶွႆႈၺႃး ၵၼ်၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ယူႇ ၼႂ်းၽေးၶဵၼ်လူင်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်တေသၢင်ႈၽၢႆလူင်တီႈမိူင်းတူၼ်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း/ပွတ်းဢွၵ်ႇ။ ငဝ်းႁၢင်ႈသဵင် “တေႁႂ်ႈၵုၼ်ႁဵင်ၸူမ်“ ၼႆႉတေၸူဝ်းဢဝ်ၽူႈတူၺ်းမၼ်းၶဝ်ႈထိုင်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵုၼ်ႁဵင်ဢၼ်ပဵၼ်ပိၵ်ႇထိူၼ်ႇႁၢင်ၶိူဝ်းႁၢင်ႇၵႆပိူၼ်ႈသေပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈမူၵ်းသိူင်ႇဝႆႉယွၼ်ႉပၼ်ႁႃပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်မႃးၶၢဝ်းတၢင်းၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းပီထိုင်ႁၢၼ်ႉၼႆႉၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ငဝ်းႁၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈဢဝ်ၶိူင်ႈၻရူၼ်ႊမိူၼ်မၢၵ်ႇတႃၼူၵ်ႉမိၼ်မုင်ႈ တူၺ်းသေထၢႆႇဢဝ်၊တေလႆႈႁၼ်ၼမ်ႉတူၵ်းတၢတ်ႇ၊ သၢႆၼမ်ႉၸႅဝ်ႈလႄႈဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇၶူဝ်းၵဝ်ႇမွၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းၵုၼ်ႁဵင်သၢႆမႄႈၼမ်ႉပၢင်ၸိူဝ်းဢမ်ႇတွၼ်ႉယၢမ်ႈလႆႈႁၼ်မႃးသေပွၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸၢဝ်းႁႆႈၸၢဝ်းၼႃးလႄႈလႃႈၼမ်ႉၶဝ်တေႃႉတႆႇၶႆႈၼႄလွင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးၾိင်ႈထုင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ လွင်ႈလႆႈ လုၵွႆလုသုမ်းယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႂၢၵ်ႈႁႅင်းသိုၵ်းၽိုတ်ႉတိုၵ်းတေႃးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၽွင်းသိပ်းပီပၢႆပူၼ်ႉမႃး ၼၼ်ႉသေလၵ်းထၢၼ် (သၢၵ်ႈသေႇ)မၼ်းဢၼ်လႆႈၵဵပ်းႁွမ်ဝႆႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈလႆႈပိုတ်ႇၼႄပႃး။ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉလႆႈတွင်ႈထၢမ်ပႃးၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၽွင်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းလႆႈၼီပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသေၶဝ်ႈပိုင်ႈႁူမ်ႈၼႂ်းၸိုင်ႈထႆးယဝ်ႉယင်းတိုၵ်ႉမီးယူႇဝႆႉၼႂ်းမိူင်းထႆးလႄႈ ပႆႇႁတ်းပွၵ်ႈ ၶိုၼ်း ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်။ လွင်ႈသၢၼ်ၶတ်းၽၢႆမိူင်းတူၼ်ၵေႃႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းမႃးဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝႆၢး။ ပိုၼ်ႉတီႈဢၢင်ႇၵဵပ်း ၼမ်ႉ ၽၢႆယႂ်ႇလူင်ၼႆႉတၵ်းတေလုပ်ႇထူမ်ႈၸူမ်ပႅတ်ႈပိုၼ်ႉတီႈၵုၼ်ႁဵင်တင်း ပိုၵ်းသေႁႅင်းၾႆး မၼ်းသမ်ႉတေသူင်ႇဢွၵ်ႇၸူး မိူင်းထႆးလႄႈမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင်ၾၢႆႇသၽႃဝၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ“ ၵုၼ်ႁဵင်ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉထုၵ်ႇလႆႈၵႅတ်ႇၵင်ႈဝႆႉပဵၼ်ၶႃႈၵုၼ် (ဢမူၺ်ႇ)  လုမ်ႈၾႃႉ“ သင်ဝႃႈသၢင်ႈၽၢႆမိူင်းတူၼ်ၸိုင်ၶႃႈၵုၼ်ၶူဝ်းတိုၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇၼပ်ႉၵႃႈၶၼ်မၼ်းလႆႈၼၼ်ႉတိုၼ်းတေလုသုမ်းလႄႈႁႆၢလႆၢၵႂႃႇတေႃႇၸူဝ်ႈယဝ်ႉဢမ်ႇႁၢင်ႉ” ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢၼ် NLD ဢွၼ်ႁူဝ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈတေသိုပ်ႇၶိုင်သၢင်ႈၽၢႆႁႅင်းၼမ်ႉၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းၼႆ

ဝၼ်းထိ 08/09/2016 ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးမၢႆ 6/2016 သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးတီႈလွႆလမ်ႇလွင်ႈ၊သူၼ်းၾႆးပၢင်တိုၵ်းလူင်သေ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁၢမ်းႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးတွၼ်ႈၵၢင် ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးသၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်းယိုဝ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈ တႆးတီႈလွႆလမ်ႇလွင်ႈတႃႇၵၢၼ်သိုၵ်းဢၼ်ပဵၼ်တပ်ႉပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း၊ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းမွၵ်ႈ 100 လႆႈပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈႁိူၼ်းယေး၊သူၼ်းၾႆးႁႂ်ႈပၢင်တိုၵ်းမႂ်ႇၵိူတ်ႇ ၶိုၼ်ႈသေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၼီပၢႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 28/08/2016 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတိုၵ်းယိုဝ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈ တႆးတီႈလွႆၸေးလွႆသုင်လုၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ယူႇၼႂ်းၼႃႈတီႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးၵုမ်းၵမ်၊ၼႃႈ တီႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးတီႈၼႆႈၼႆႉယူႇၼႂ်းတွၼ်ႈတၢင်းတူၵ်းၶူင်းသေၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇသမ်ႉ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝၽွမ်ႉႁူမ်ႈ UWSA ၵုမ်းၵမ်လႄႈပဵၼ်ၼႂ်းၼႃႈတီႈဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ။လွင်ႈပိုတ်ႇၼႃႈ သိုၵ်းပိုတ်းယိုဝ်းတီႈလွႆၼႆႉမိူၼ်တင်းဝႃႈ တေလႆႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈၼႃႈတီႈသေမိူၼ်တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်ႈၸႂ်သေႇ ယူင်းႁႂ်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵူၺ်း။ ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉတိုၼ်းၽႅၼ်ဝႆႉဢွၼ်တၢင်းယဝ်ႉ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢတ်ႈတီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၼႃႈဝၼ်းဢၼ်တေပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတေၶိုၼ်ႈမိူဝ်းတူၺ်းၼိူဝ်လွႆၼႆယဝ်ႉ။မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 28/08/2016 ၶၢဝ်းယၢမ်း 04:15 ဝၢႆးဝၼ်းၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယတပ်ႉ 523 တၢင်ႉယၢၼ်း၊ၶလယတပ်ႉ 33 မိူင်းၵၢဝ်လႄႈပျီႇတုၸိတ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်းမွၵ်ႈ75 ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇၼိူဝ်လွႆဢၼ်ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးပၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၽွင်းၶဝ် တိုၵ်ႉၶိုၼ်ႈလွႆယူႇၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယတပ်ႉ 147 ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတၢင်းတႂ်ႈတိၼ်လွႆသမ်ႉဢဝ်မၢၵ်ႇလူင်မွၵ်ႈ 20 လုၵ်ႈယိုဝ်းၶိုၼ်ႈၸူးတပ်ႉပၢင်သဝ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးယူႇယဝ်ႉ။ ၶိုၼ်းၼၼ်ႉပဵၵ်ႉသမ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႆႈထုၵ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးလိုပ်ႈယိုဝ်းထွႆပွၵ်ႈၶိုၼ်းသေတၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေးယွၼ်ႉၵူဝ်မၢၵ်ႇလူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶူဝ်တုမ်းလႄႈႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈလွႆလႅမ်ၸိူဝ်းပဵၼ်တႆးလႄႈလီးသေႃးၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈ၊ၼၢင်းယိင်းလႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇမွၵ်ႈ 100 လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေးၵႂႃႇပိုင်ႈႁူမ်ႈၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းၵၢဝ်ယူႇယဝ်ႉ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းလီးသေႃးတႄႉတင်ႈပၢင်သဝ်းၶဝ်ၸွမ်းသႅင်ႇၸွမ်းႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၶွင်ပိူၼ်ႈဢၼ်မီးႁိမ်းႁွမ်းၵၢတ်ႇမိူင်းၵၢဝ်သေၸိူဝ်းပဵၼ်တႆးတႄႉပၢႆႈၵႂႃႇယူႇၸွမ်းပီႈၼွင်ႉၽႂ်မၼ်း။ၸိူဝ်း ၶဝ်ယင်ႉလိုဝ်ႈသဝ်းယူႇဝႆႉတႃႇၶၢဝ်းတၢင်းသွင်ဝၼ်းတေႃႇငဝ်းလၢႆးပၢင်တိုၵ်းပေႃးယဵၼ်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈလွမ်ၵူဝ်လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတေႁၢင်ႈႁႅၼ်းသိုၵ်းယႂ်ႇလူင်လေႃႇတိုၵ်းမိူၼ်မိူဝ်ႈၼႂ်းပီ 2013 ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉယူႇ။ၽွင်းၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်ၽိူမ်ႉထႅမ်ၽိုတ်ႉၶဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်း၊တဵၵ်းဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းႁူဝ်ႉၶႄတူဝ်ၶဝ်လႄႈဢဝ်မၢၵ်ႇလူင်ယိုဝ်းၶဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵူၼ်းမိူင်းယူႇသဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉသေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း 2,000 ပၢႆၸိူဝ်းပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉတဢၢင်း (ပလွင်ႈ/ လွႆ)၊တႆးလႄႈဝၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသိူဝ်ၵႂႃႇပိုင်ႈႁူမ်ႈၼႂ်းဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ (ၶဝ်ႈတူၺ်းလႆႈတီႈၼႆႈhttp://www.shanhumanrights.org/index.php?option=com_content&view=article&id=171:august-2009&catid=35:2009&Itemid=77). တင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈသိုပ်ႇၽိူမ်ႉထႅမ်ဢဵၼ်ႁႅင်း သိုၵ်းမၼ်း သိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈသိုၵ်းမၼ်းၶဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၼႆႉ 1,000 ပၢႆသေတင်ႈတပ်ႉမႂ်ႇဝႆႉၸွမ်းတိၼ်လွႆၸေး 15 တပ်ႉလႄႈၼႂ်းပီၼႆႉမိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိသင်ႇႁႂ်ႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉ သိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ထွၼ်တပ်ႉဢွၵ်ႇတီႈလွႆၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ ပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈလမ်ႇလွင်ႈတႃႇၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၽၢႆၼွင်ၾႃၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈၶိုင်သၢင်ႈၵႂႃႇၵႃႈၼႆႈ ယူႇတၢင်းႁွင်ႇတၢင်ႉယၢၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းပဵၵ်ႉသမ်ႉသိုၵ်းတႆးလႄႈပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းတႆးဢိၵ်ႇတင်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်SNLD ဢၼ်ပႄႉလိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းလိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2015 သေလႆႈတီႈၼင်ႈတႃႇၼႂ်းသၽႃး ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉၵမ်ႈၼမ်ၼၼ်ႉ သၢၼ်ၶတ်းယူႇသေတႃႉ။ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈၽၢႆၼွင်

လွင်ႈမႆႈၸႂ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းၽၢႆၼွင်ၽႃၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်း ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆးဝၼ်းထိ 23/08/2016   လွင်ႈမႆႈၸႂ်ယႂ်ႇလူင်ၵဵဝ်ႇၵပ်းၽၢႆၼွင်ၽႃ ႁဝ်းၶႃႈတိုၼ်းသၢၼ်ၶတ်းၽႆၢၵူႈဢၼ်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းဢၼ်လႆလူင်းလွတ်ႈလႅဝ်းသေပဵၼ်သဵၼ်ႈလိူတ်ႈလူင်ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်လၢၼ်ႉၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။လွင်ႈတေဢဝ်သင်မႃးတတ်းႁႄႉႁၢမ်ႈဢူတ်ႇၵဵၼ်ၼမ်ႉယႂ်ႇလူင်မၼ်းဢၼ်လႆလူင်းၼၼ်ႉတိုၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတၢင်းၾိင်ႈတိုၼ်းသၽႃဝလႄႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းယႂ်ႇလူင်လၢင်ဢမ်ႇႁၢင်ႉ။ၵူၺ်းၵႃႈၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၶဝ်ႈၸႂ်ၵမ်ႈၼမ်တႄႉတေလၢတ်ႈဝႃႈၼမ်ႉၶူင်းၼႆႉမီးတၢင်းပႆၢၸိုင်ႈမိူင်းပုၼ်ႉသေၽႆၢတေဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉသင်ၵႃႈႁိုဝ်ၼႆၵၼ်ယူႇ။ပိူင်လူင်မၼ်းၼမ်ႉၶူင်းၼႆႉမီးယူႇတီႈ”လိုၵ်ႉၵႆ”ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇၸိုင်ႈတႆးၼႆၵူၼ်းမိူင်းယင်းဢမ်ႇပေႃးႁူႉထိုင်။ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈႁဝ်းၶႃႈၸင်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈသပ်းၸႅင်ႈၼႄလွင်ႈမႆႈဢူၵ်းမႆႈၸႂ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းၽၢႆၼွင်ၽႃၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ- သူၼ်းၾႆးပၢင်တိုၵ်း ၽၢႆၼွင်ၽႃၼႆႉမီးယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်။ဢွင်ႈတီႈၽၢႆၼႃႈတၢင်းတူၵ်းလႄႈပိုၼ်ႉတီႈၶူင်းၵၢၼ်ဢၢင်ႇၵဵပ်းၼမ်ႉ၊သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈပျီႇတုၸိတ်ႉမၼ်းပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတိုၵ်းတေႃးၸုမ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈၵၢင်ႇပႃးၸဵမ်ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA တပ်ႉသိုၵ်းၶၢင်လွတ်ႈလႅဝ်း KIA တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတဢၢင်း TNLA ၸိူဝ်းၼႆႉပိူဝ်ႈတႃႇၵုမ်းၵမ်ပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်လႄႈၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၸုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉတိုၼ်းပႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 15/10/2015 ၼၼ်ႉသင်။ ပိုၼ်ႉတီႈသၢင်ႈၽၢႆၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇတေႃႇၸူးပိုၼ်ႉတီႈၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇဝတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝၽွမ်ႉႁူမ်ႈ UWSA ဢၼ်မီးႁႅင်းသိုၵ်းယႂ်ႇလူင်ၵုမ်းၵမ်သေၸုမ်းၼႆႉၵေႃႈဢမ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA။ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႃႈလိၼ်ၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ်မႃးၼႆႉတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝၽွမ်ႉႁူမ်ႈ UWSA လႄႈသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၵေႃႈယၢမ်ႈမီးလွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်တေႃႇၵၼ်ၵွပ်ႈဝႃႈပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်သိုၵ်းဝၵုမ်းၵမ်သေပၼ်ပဵၼ်ၼႃႈတီႈၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇဝတၢမ်ၼႂ်းပိူင်ပိုင်းလၵ်းမိူင်း 2008 ၼၼ်ႉဢမ်ႇမီးၼမ်။သိုၵ်းမၢၼ်ႈယၢမ်ႈၸိသင်ႇႁႂ်ႈသိုၵ်းဝ UWSA ၶဝ်ထွၼ်တပ်ႉထွၼ်သိုၵ်းၶဝ်ၸိူဝ်းမီး တၢင်းပွတ်းၸၢၼ်းၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး-ထႆးယူႇ၊ၵူၺ်းၵႃႈသိုၵ်းဝ UWSA ဢမ်ႇယွမ်းလႄႈယင်းႁဵတ်းႁႂ်ႈတင်း သွင်ၾႆၢႇ မီးၵၢၼ်တင်ႈတပ်ႉတေႃႇၵၼ်သေယင်းထိုင်မီးၵၢၼ်တွၵ်ႉတႅၵ်ႉၵၼ်တၢင်းၵၢၼ်သိုၵ်းမႃးမိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ် ၵျုၼ်ႊ 2015။ သင်ဝႃႈၽၢႆၼွင်ၽႃတႄႇသၢင်ႈယဝ်ႉၼႆၸိုင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၼ်းတေၽိူမ်ႉထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းမၼ်းၶဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈဢွင်ႈတီႈသၢင်ႈၽၢႆလႄႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းပိူဝ်ႈတႃႇၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၸုမ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈၵၢင်ႇၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉဢမ်ႇႁၢင်ႉ။လွင်ႈၼႆႉတိုၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်လႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၼ်း တေသိုပ်ႇ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၶဝ်ထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈၸွႆႈထႅမ်ၸုမ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈၵၢင်ႇၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉလွင်ႈဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼေႇပျီႇတေႃႇမၢၼ်ႈယူႇတီႈၾၢႆႇလဵဝ်သေတႅပ်းတတ်းပိူဝ်ႈတႃႇသိုပ်ႇၶိုင်သၢင်ႈၽၢႆၼမ်ႉၶူင်းဢိၵ်ႇပႃးၽၢႆၼွင်ၽႃပဵၵ်ႉသမ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸွမ်းသၢပ်ႇမႄႈၼမ်ႉၶူင်းဢွၼ်ၵၼ် သၢၼ်ၶတ်းယူႇၵေႃႈယဝ်ႉၼၼ်ႉတိုၼ်းပဵၼ်လွင်ႈၶတ်းၶႂၢင်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ဢၼ်မီးတေႃႇလွင်ႈငမ်း ယဵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ပိူင်လူင်ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးပၼ်ႁႃပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ယူႇၼႆႉၵေႃႈယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵၢင်ယႃႉၵဝ်းၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝၵိၼ်ႁူဝ်တေႃႇၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း(ၸၢဝ်းၶိူဝ်း)ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၵွပ်ႈၼၼ်လွင်ႈၶၢႆၼမ်ႉၶူင်းၸူးၵူၼ်းလူင်းတိုၼ်းလၢင်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ်ၵွၼ်ႇၼႃႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၸႅၵ်ႇၽေဢႃႇၼႃႇ ၾႅတ်ႊ ၻိူဝ်ႊရိူဝ်ႊတေတႄႇၼႆႉတိုၼ်းဢဝ်လွင်ႈထၢင်ႇထိူမ်ပိူဝ်ႉသႂ်ႇၼိူဝ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢၼ်ဝႃႈမီး ၵၢင်ၸႂ်တႃႇႁပ်ႉ ႁွင်း လွင်ႈ ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း (ၸၢဝ်းၶိူဝ်း)ၶဝ်တုၵ်းယွၼ်းသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်းလႄႈပဵၼ်သၢႆငႆၢဢမ်ႇလီတႃႇ ၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈ ငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈလူဝ်ႇသၢင်ႈၽၢႆၼမ်ႉၶူင်းပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပေႃးလႆႈၸႂ်ႉၾႆးၾႃႉၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈတိုၼ်းၽိတ်းၾူၼ်ယူႇၵွပ်ႈဝႃႈႁႅင်းၾႆးၾႃႉၵမ်ႈၼမ်ဢၼ်တေလႆႈတီႈၽႅၼ်ၵၢၼ် ၽၢႆႁႃႈ ဢၼ်ၼႆႉတိုၼ်းတေသူင်ႇဢွၵ်ႇၸူးမိူင်းႁိမ်းႁွမ်းၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ႁႅင်းၾႆးၾႃႉၽႆၢၼွင်ၽႃ 1,200 မီႊၵႃႊဝတ်ႊၼႆႉတႃႇ 90

ဝၼ်းထိ17/08/2016 လိၵ်ႈၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းတႆး 26 ယိုၼ်ႈထိုင်ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇႁႂ်ႈယႃႉပႅတ်ႈၽႅၼ်ၵၢၼ်ၽၢႆၼမ်ႉၶူင်း ထိုင်– ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ႁဝ်းၶႃႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈပိုတ်ႇတၢင်းမႆႈဢူၵ်းမႆႈၸႂ်လူင်ႁဝ်းၶႃႈထိုင်ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸဝ်ႈဢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်း ထိ 12/08/2016 ၼၼ်ႉဝႃႈတေသိုပ်ႇၶိုင်သၢင်ႈၽၢႆၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းၵွပ်ႈဝႃႈပဵၼ်တၢင်းလိူၵ်ႈ လီ သုတ်းပိူဝ်ႈတႃႇၽိူမ်ႉထႅမ်ပၼ်လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းလူဝ်ႇႁႅင်းၾႆးၾႃႉၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉၶူင်းၼႆႉပဵၼ်သၢႆလိူတ်ႈလမ်ႇလွင်ႈယႂ်ႇလူင်တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း(ၸၢဝ်းၶိူဝ်း)ၼပ်ႉႁူဝ်လၢၼ်ႉၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈပွတ်းဢွၵ်ႇ၊မိူင်းထႆးလႄႈမိူင်းၶႄႇတႄႉတေဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈယွၼ်ႉဢူတ်ႇၵဵၼ်ၼမ်ႉတေ လေႃႇလိုင်ႈယိုင်ႈၼွင်းသႂ်ႇၼၼ်ႉသင်။ၵဵဝ်ႇၵပ်းၽၢႆၼမ်ႉၶူင်းၼႆႉၵူၼ်းမိူင်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး၊ယၢင်းလႅင်၊ယၢင်း ၽိူၵ်ႇလႄႈမွၼ်းဢိၵ်ႇတင်းပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈလၢႆပွတ်းလၢႆတွၼ်ႈလႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ႁိမ်းႁွမ်းၵူႈတီႈတီႈ သိုပ်ႇသၢၼ်ၶတ်းယူႇဢမ်ႇယင်ႉဢမ်ႇလိုဝ်ႈ။ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈတူၵ်ႇၸဝ်ႈဝႃႈမႄႈၼမ်ႉၶူင်းၼႆႉယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသုၵ်ႉယုင်ႈယၢင်ႈမႃးၶၢဝ်းတၢင်းၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းပီ၊ပဵၼ် တီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈသိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈတပ်ႉသေသိုပ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်တဵၵ်းတဵင်ႁဵတ်းႁၢႆႉမိူၵ်ႈလိူင်းတေႃႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပိူဝ်ႈ တႃႇ ၵုမ်းၵမ်ဢဝ်ပိုၼ်ႉတီႈလႄႈၶူဝ်းၾိင်ႈတိုၼ်းသၽႃဝၼၼ်ႉယဝ်ႉ။သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈတေသိုပ်ႇပၼ်ႁႅင်းႁဵတ်းသၢင်ႈၽၢႆ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇႁူမ်ၸူမ်းတွၼ်ႈၼႆႉယူႇၸိုင်မိူၼ်တင်းပၼ်ႁႅင်းႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈသိုပ်ႇၽိုတ်ႉဢဝ်တီႈယူႇ၊ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်သေတၢင်းႁႆၢႉမိူၵ်ႈလိူင်းတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈတေသိုပ်ႇမီးၵႂႃႇယူႇဢမ်ႇသုတ်းဢမ်ႇဝႆၢး ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ လွင်ႈယူႇတီႈၾၢႆႇလဵဝ်သေတႅပ်းတတ်းတႃႇသိုပ်ႇသၢင်ႈၽၢႆၼမ်ႉၶူင်းၼႃႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလွၵ်းပိူင်ၾႅတ်ႊၻိူဝ်ႊရိူဝ်ႊတေတႄႇၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈလူတ်းယွၼ်ႇဝႆႉမဝ်ပႅတ်ႈသုၼ်ႇတႅပ်းတတ်းၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း (ၸၢဝ်းၶိူဝ်း) ပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်ၽူႈႁူမ်ႈတႅပ်းတတ်းၼိူဝ်ၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝဢၼ်မီးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ယူႇသဝ်းသေပဵၼ်လွင်ႈၸီႉၸႅင်ႈၼႄဝႃႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈသိုဝ်ႈယူဝ်းတေႃႇၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ဢၼ်ၼႆႉၸင်ႇႁႃယင်ႇၶဝ်ႈမႃးလၢႆဝူင်ႈၵွၼ်ႇၼႃႈတေဝၢင်းၽႅၼ်တႃႇ “ပၢင်ၵုမ်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 ပီ ပၢင်လူင်” ၼႆႉၵူၺ်းသမ်ႉပေႃးပိုတ်ႇၾႆးၶဵဝ်ပၼ်တႃႇ သၢင်ႈၽၢႆၼမ်ႉၶူင်းယဝ်ႉလႄႈပဵၼ်တီႈလီၼၵ်းၸႂ်ၸွမ်းလူင်လၢင်တေႉတေႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈၸီႉၸမ်ႈၼႄလွင်ႈႁႅင်းၾႆးၾႃႉၵမ်ႈၼမ်ဢၼ်တေဢိတ်ႇဢွၵ်ႇတီႈၽၢႆၼမ်ႉၶူင်းၸိူဝ်းၼႆႉတေ သူင်ႇဢွၵ်ႇပၼ်မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ် လွင်ႈဝႃႈတေသၢင်ႈၽၢႆပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ပေႃးလႆႈ ၸႂ်ႉၾႆးၾႃႉၼႆၼၼ်ႉတိုၼ်းပဵၼ်လွင်ႈၽိတ်းၾူၼ်ယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်းႁႅင်းၾႆးၾႃႉမွၵ်ႈ 90% ဢၼ် တေ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးမၢႆ 5/2016ဝၼ်းထိ 02/08/2016ၶႃႈႁႅမ်တႃႇထၢၼ်ႇ– သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိၺွပ်း၊ပေႃႉထုပ်ႉလႄႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းပိူဝ်ႈတႃႇလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈထၢင်ထၢင်ႇတီႈၼမ်ႉမၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉၼႂ်းလိူၼ်မေႊ 2016 သိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းလူၼ်ႉလိူဝ်တေႃႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢိၵ်ႇတင်းတိၺွပ်း၊ပေႃႉထုပ်ႉလႄႈၶႃႈႁႅမ်ၽွင်းၶဝ်ပိုတ်ႇ ၼႃႈသိုၵ်းပိူဝ်ႈတႃႇၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼမ်ႉမ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 18/05/2016။ၵၢၼ်ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းယႂ်ႇၵမ်းၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း 500 ပၢႆၸိူဝ်းလုၵ်ႉမႃးတီႈတပ်ႉၶလယ 41 လႃႈသဵဝ်ႈ၊ၶမယ 523 တၢင်ႉယၢၼ်း၊ၶလယ 67 မိူင်းယႆလႄႈၶမယ 291 ၼမ်ႉပွင်ႈႁူမ်ႈတင်းပျီႇတုၸိတ်ႉ (မၢၼ်ႊပၢင်ႇလႄႈပျီႇတုၸိတ်ႉလႃး ႁူႇ) ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇသေၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းပႃးၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းမႅင်းမီႈၸိူဝ်းၼႆႉ။မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 18/05/2016 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉ- ၵူၼ်းၸၢႆးႁူလိုင်ႇလႄႈဢႃႉဢႃယု 34 ၺႃးယိုဝ်း တၢႆၼႂ်းႁႆႈၼႃးမၼ်းလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈဢႃယု 25 ၵေႃႉတိုၵ်ႉႁေႃႈရူတ်ႊၶိူင်ႈသေၺႃးၸႂ်ႉ ၵိုတ်း ယဝ်ႉဢဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ် ပေႃႉထုပ်ႉထိုင်တႆၢ။ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈယင်းတိၺွပ်း လႄႈၵုမ်းၶင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တီႈဢႄႇသုတ်းမၼ်းသိပ်းသၢမ်ၵေႃႉ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်၊ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃးဢွၼ်ႇၸၢႆးဢႃယု 16 ၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈၺႃးပေႃႉထုပ်ႉသေတိမတ်ႉ မိူၼ် သတ်း ယဝ်ႉတဵၵ်းၸႂ်ႉႁၢပ်ႇၶျေႃး။ၼႂ်းၼၼ်ႉၵူၼ်းၸၢႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈဢႃယု 51ပူႇၵႄႇဝၢၼ်ႈလူင်ဢၼ်ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈယႂ်ႇၼႂ်းဢိူင်ႇ ၼမ်ႉမႁၢႆလႆၢဝႆႉ။ ပၢင်တိုၵ်းပွၵ်ႈၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈလူင်ယိုဝ်း၊ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း မႅင်းမီႈယိုဝ်းပွႆႇမၢၵ်ႇလူင်းၸွမ်းပိုၼ်ႉ တီႈ ၵူၼ်းမိူင်းယူႇ သဝ်းသေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 1,000 ပၢႆလႆႈပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈႁိူၼ်းယေးၽႂ်မၼ်းသေပၢႆႈၽေးသိုၵ်း။ ၵမ်ႈၼမ်ၵႂႃႇသေႃႉႁူမ်ႈၼႂ်း ဝဵင်းသီႇပေႃႉ လႄႈလႃႈသဵဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ။ဝႆၢးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႇပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေး ယဝ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈသွၵ်ႈတဝ် ယႃႉဢဝ်ၶူဝ်း ၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လႄႈယႃႉလုၵွႆၶူဝ်းၶွင်ႁိူၼ်းယေးၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႃးတေႃ၊တိုင်းႁႆးလႄႈၶူဝ်ၼၢင်းၾႃႉၸိူဝ်းၼႆႉ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်း ဢမ်ႇပၢႆႈၸွမ်းပိူၼ်ႈၵေႃႈလႆႈထုၵ်ႇႁၢမ်ႈတၢပ်ႈ ဢမ်ႇပၼ်

သိုၵ်းမၢၼ်ႈတၵ်းလႆႈပိုတ်ႇလၢတ်ႈသပ်းၸႅင်ႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းလွင်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းၸဵတ်းၵေႃႉတၢႆ ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးမၢႆ 04/2016 ဝၼ်းထိ 13/07/2016 သိုၵ်းမၢၼ်ႈတၵ်းလႆႈပိုတ်ႇလၢတ်ႈသပ်းၸႅင်ႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းလွင်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းၸဵတ်းၵေႃႉတၢႆ ၼႂ်းထုင်ႉဢိူင်ႇမိူင်း ယေႃ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈလႆႈတွင်ႈထၢမ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၽူႈၸိူဝ်းလႆႈထူပ်းႁၼ်ပိူင်ပဵၼ်မၼ်းသေလႆႈႁူႉ ၸႅင်ႈလႅင်းဝႃႈၵၢၼ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းၸဵတ်းၵေႃႉၼႂ်းထုင်ႉဢိူင်ႇမိူင်းယေႃၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈၸိုင်ႈတႆးပွတ်း ႁွင်ႇၼႂ်းလိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 2016 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်း။ၵွပ်ႈၼၼ်ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈတုၵ်း ယွၼ်း ထိုင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢၼ် NLD ဢွၼ်ႁူဝ်ႁႂ်ႈဢဝ် လိူင်ႈ လၢဝ်းၶၼ်ၽႂ်းပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်လိူင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၽူႈႁဵတ်းၽိတ်း ၼၼ်ႉႁပ်ႉ တၢင်းၽိတ်းၶဝ်လႄႈၶဝ်ႈ သူႇပိူင် မၢႆမီႈလုမ်းတြႃးဢၼ်ၽဵင်ႇပဵင်း။ ႁူဝ်ယွႆႈၶၵ်ႉတွၼ်ႈလွင်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း လွင်ႈတၢင်းပိူင်ပဵၼ်မၼ်းလႆႈၵိူတ်ႇ/ပဵၼ်ၶိုၼ်ႈတီႈတၢင်းတူၵ်းထုင်ႉဢိူင်ႇမိူင်းယေႃၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၸႄႈတွၼ်ႈ လႃႈသဵဝ်ႈၸိုင်ႈ တႆးပွတ်းႁွင်ႇယူႇႁၢင်ႇၵႆမိူင်းယေႃမွၵ်ႈၶိုင်ႈလၵ်း။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 25/06/2016 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယတပ်ႉ 362 ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းမွၵ်ႈ 100 လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းယၢင်း (ဢၼ်ယူႇတၢင်း တူၵ်းမိူင်းယေႃမွၵ်ႈ 6 လၵ်းပၢႆ (10 ၵီႊလူဝ်ႊမဵတ်ႊ) တၢင်းၼမ်ႉၸလၢပ်ႈ-လွႆတဝ်ႇ (တၢင်းႁွင်ႇ) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉမႃး။ လုၵ်ႉတီႈမိူင်း ယၢင်းသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသိုပ်ႇပႆတၢင်းလူင်မုင်ႈၸူးမိူင်းယေႃ။ ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း 2:30 ဝႆၢးဝၼ်းၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅဝ်တၢင်း ၼႃႈ ၸမ်ႁွတ်ႈၽႅဝ်မိူင်းယေႃထႅင်ႈမွၵ်ႈၶိုင်ႈလၵ်းၼၼ်ႉၶဝ်တေႇ ဢိုတ်းတၢင်းႁၢမ်ႈရူတ်ႊ/ၵႃးၵႂႃႇမႃးၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း။ ရူတ်ႊ/ၵႃး

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး မႆၢ 03/2016 ဝၼ်းထိ 01/06/2016 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပေႃႉထုပ်ႉ၊ ၶႃႈႁႅမ်လႄႈဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းႁူဝ်ႉၶႄတူဝ် ၽွင်းပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းမႂ်ႇတေႃႇ SSPP/SSA ႁိမ်းႁွမ်း ဢွင်ႈတီႈသၢင်ႈၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး ၽွင်းၼႂ်းလိူၼ်မေႊ ပီ 2016 ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းႁႅင်း ထိုင်ၶၵ်ႉၵၢၼ် ၽိတ်းပူၼ်ႉပႅၼ်ပိူင် သိုၵ်း (War crime) ၽွင်းၶဝ်ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းမႂ်ႇတေႃႇပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး / တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/ SSA ၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်း ၵျွၵ်းမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ ဢွင်ႈတီႈႁိမ်းၸမ် တီႈတေသၢင်ႈၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်

ဝၼ်းထိ 26/5/2026  လိၵ်ႈယိုၼ်ႈထိုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၽႅၼ်ၵၢၼ် ဢၼ်ၸုမ်း SN Power မိူင်းၼေႃႊဝူၺ်ႊ ၶဝ် တေသၢင်ႈ ၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၵၢင် ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ ထိုင်- ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ၼေႇပျီႇတေႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 30/03/2016 ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်း ဢၼ်ၼိုင်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ”လီဢွၼ်ၵႅတ်ႇၶႄမႄႈ ၼမ်ႉတူႈ” သေပိုတ်ႇၶႆႈၼႄလွင်ႈမႆႈဢူၵ်း မႆႈၸႂ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈသီႇဢၼ် ႁူမ်ႈ တင်းၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၵၢင် ဢၼ်တေဢွၵ်ႇႁႅင်းၾႆး 700 မီႊၵႃႊဝတ်ႊသေ

သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႂၢၵ်ႈတပ်ႉ၊ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ-ၶႄႇလႄႈၶူင်သၢင်ႈ”ဝၢၼ်ႈၽီ” ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး မႆၢ 02/2016 ဝၼ်းထိ 21/04/2016 တင်ႈတႄႇပီၵၢႆပူၼ်ႉမႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႂၢၵ်ႈသၢင်ႈတပ်ႉလႄႈသိုပ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸွမ်းလွႆလႅၼ်လိၼ်ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ-ၶႄႇသေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်း မိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်ႁူဝ်မိုၼ်ႇဢမ်ႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေး၊တၢမ်ၼင်ႇဢၼ်ၵဝ်ႉငဝ်ႈ သုၼ်ႇလႆႈ ၵူၼ်း ၸိုင်ႈတႆး လႆႈတွင်ႈထၢမ်ၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႉ 2016။ လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇမိူင်းလင်ၼၼ်ႉယွၼ်ႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်းၼႂ်းၵႄႈတပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ လႄႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ(ၵူဝ်းၵၢင်ႉ)ပီၵၢႆပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉသေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းမွၵ်ႈ 100,000 လႆႈတႄႇ ပၢႆႈၽေး သိုၵ်းသိူဝ် ၶဝ်ႈၸူးမိူင်း ၶႄႇ မိူဝ်ႈ ၼႂ်းလိူၼ် ၾႅပ်ႊပရူႊဢႃႊရီႊ 2015 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းပၵ်းတပ်ႉ ယူႇႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉတဵၵ်း တဵင် ပေႉၵိၼ်ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈႁၢမ်ႈတၢပ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ

ၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းမႂ်ႇ- တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းၽၢႆၸိူဝ်းတေသၢင်ႈ ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ ဝၼ်းထိ 30/03/2015 ၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းမႂ်ႇ-တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်လႄႈၽႅၼ်ၵၢၼ်ၽၢႆ တၢင်ႇဢၼ်ၸိူဝ်း တေသၢင်ႈ ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ မိူဝ်ႈၼႆႉယူႇတီႈၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆးလႆႈၸတ်းပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းမႂ်ႇသေတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်လႄႈၽႅၼ်ၵၢၼ်ၽၢႆၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ၊ၵွပ်ႈတိုၵ်ႉမီးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်၊မီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇၾိင်ႈတိုၼ်းသၽႃဝလႄႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်းသေဢမ်ႇမီးလွင်ႈ ၸႅင်ႈလႅင်း ဢမ်ႇႁပ်ႉ ထွမ်ႇဢဝ်ၵၢင်ၸႂ် ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းတေၺႃးၽေးႁၢႆႉၸႃႉ။ ၽိုၼ်ႁၢႆငၢၼ်း “လီဢွၼ်ၵၼ်ၵႅတ်ႇၶႄမႄႈၼမ်ႉတူႈ” ၼႆႉပိုတ်ႇလၢတ်ႈၼႄလွင်ႈတိုၼ်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈၸႅင်ႈလႅင်း (Transparency) ၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်တႃႇသၢင်ႈၽၢႆသီႇဢၼ်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ (မၢၼ်ႈႁွင်ႉၻူၵ်ႉၻဝတီႇဢမ်ႇ ၼၼ်မျိတ်ႉငႄႇ)။ ႁူမ်ႈပႃး တင်းၽၢႆယႄးယႂႃႇဢၼ်မီးဝႆႉသေၽၢႆမႂ်ႇသီႇဢၼ်ၼႆႉတိုၼ်းတေဢိုတ်းပႅတ်ႈသၢႆမႄႈ ၼမ်ႉတူႈဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးမႄႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉၶိုင်ႈၼိုင်ႈ၊တိုၼ်းတေတုမ်ႉတိူဝ်ႉပိူင်ယူင်ႉသၢင်ႈသတ်းၼမ်ႉ လႄႈ ၸိူဝ်ႉၾၼ်း တၢင်ႇၸိူဝ်းႁူမ်ႈ တင်းၸၢတ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁဵင်ႁူဝ်မိုၼ်ႇၸိူဝ်းပိုင်ႈဢိင်မႄႈၼမ်ႉၼၼ်ႉ တင်းပိုၵ်းယူႇယဝ်ႉ။

ၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းၶမ်းၶတ်းၸႂ်သိုဝ်ႉလွင်ႈတဵတ်ႇယဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉၺႃးၵွင်ႉသၢၼ်ႊၶီႈလိၼ်ၶုတ်းၶမ်းၼႂ်းၸိုင်ႈ တႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ဝၼ်းထိ 03/03/2016 ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးတႆးလႄႈၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးတိုၼ်းသႄႉသွမ်းလွင်ႈၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းၶမ်း ၶဝ် ႁႃ တိုဝ်ႉတၢင်းသိုဝ်ႉႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းထူပ်းၺႃးၵွင်ႉသၢၼ်ႊၶီႈလိၼ်ၶုတ်းၶမ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇတဵတ်ႇယဵၼ် တႅၼ်းတီႈ တေႁႃတၢင်းတွပ်ႇသၢႆႈတႅၼ်းမႄးပၼ်ၶိုၼ်းတၢမ်ၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းၵၢၼ် ၶုတ်းၶမ်းသေမႄးပၼ်ၶိုၼ်း တီႈလိၼ်ႁႆႈၼႃးၸိူဝ်းလုၵွႆသုမ်းယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၺႃးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းႁိမ်းႁွမ်းလွႆၶမ်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းၸမ်သိပ်းပီ။သၢႆမႄႈၼမ်ႉၵိၼ် ၼမ်ႉၸႂ်ႉဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈပိုင်ႈဢိင်မႃးၼၼ်ႉၵေႃႈလႆႈထုၵ်ႇဢိုတ်ႇတၼ် လႄႈ ပဵၼ်ၶီႈလိၼ်ၵွင်ႉသၢၼ်ႊသၢႆႊယႃႊၼႆၢႊ (ၵွင်ႉသၢၼ်ႊႁၢႆႉႁႅင်းတႃႇသတ်းလႄႈၵူၼ်း) သေတီႈလိၼ်ႁႆႈၼႃးမွၵ်ႈ 300 ဢေႊၵႃႊၼႆႉတိုၼ်းဝႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၸႂ်ႉၽုၵ်ႇသွမ်ႈသင်လႆႈယဝ်ႉ။မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ 2014 ၼၼ်ႉၵေႃႈပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်ၵၢၼ် တုမ်ႉတွပ်ႇ ပၼ်ဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈတႅမ်ႈတၢင်ႇလိၵ်ႈထိုင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆသေၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၶုတ်းမိူင် ႁႄႈလႄႈပႃႇမႆႉၸၢႆး ဢၢႆႈ ပဝ်းလႆႈၸိ သင်ႇႁႂ်ႈၵိုတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းၵူၺ်းၵႃႈၶေႃႈၸိသင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႆႈထုၵ်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ဢမ် ပႅတ်ႈသေၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇၶုတ်းထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 28/02/2016ၼႆႉမီးရူတ်ႉၵႃးၶွင်ၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းၶမ်းၸႆၢးသႆႉပဵဝ်းယေး၊သူၺ်ႇတွင်ႇလႄႈလွႆၶမ်းလူင်ၶဝ်

သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းဝၢၼ်ႈတဢၢင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉ ၺႃးၶႃႈတၢႆ ပႃးတင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢမ်ႇပေႃးတဵမ်ၼႂ်းဝၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မၢၼ်ႈ 18 January 2016 မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 04/01/2016 ဝၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁူမ်ႈၸတ်းပၢင်ဝၼ်းမိူင်းလွတ်ႈလႅဝ်း တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ လႄႈတႃႈၵုင်ႈယူႇၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵႂႃႇပိုတ်းယိုဝ်း ဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းတဢၢင်း (ပလွင်ႈ) ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း လႃႈ သဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉၺႃးၶႃႈတၢႆ ပႃးတင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးတဵမ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 04/01/2016 ၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 5 မူင်းဝႆၢးဝၼ်း

ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈထုၵ်ႇၶႃႈတၢႆ၊ ႁၢႆလၢႆ၊ ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇ တၢႆ၊ ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၵၢင် 28 December 2015 ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၽိုၼ်ၼႆႉ လႆႈၵဵပ်းႁွမ်တွမ် ပိူင်ပဵၼ်လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇ လႆႈၵူၼ်း ၽွင်း ၶဝ်ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၵၢင် တင်ႈတႄႇၸဝ်ႉလိူၼ် ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊ ပိူဝ်ႊ 2015 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇ လႆႈ ၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈ လႆႈၵဵပ်းႁွမ်တွမ် လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸၢဝ်းၼႃး ၵေႃႉၼိုင်ႈ ထုၵ်ႇၶႃႈတၢႆ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 13/11/2015 လႄႈ လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈႁၢႆလၢႆဝႆႉ ႁိမ်းႁွမ်း

သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၾႆးၽဝ်ဝၢၼ်ႈ တဢၢင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၊တိၺွပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ သူင်ႇတၢင်းသေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၺႃးယိုဝ်းတၢႆ ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း 22/12/2015 ၽွင်းၵၢင်လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2015 ပူၼ်ႉမႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၾႆးၽဝ်လင်ႁိူၼ်းၸၢဝ်းတဢၢင်း (ပလွင်ႈ) ၸမ်ၶိုင်ႈဝၢၼ်ႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇပိူဝ်ႈပၼ်တၢမ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸွႆႈထႅမ်ၸုမ်း သိုၵ်းၸၢဝ်း ၶိူဝ်း။ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၵေႃႉၼိုင်ႈလႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၸႂ်ႉသူင်ႇတၢင်းသေထုၵ်ႇၺႃး ယိုဝ်းတႆၢၼႂ်း ပၢင်တိုၵ်း။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 13/11/2015 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼိုင်ႈဢဵၼ်ႁႅင်းမွၵ်ႈ 150 လုၵ်ႉမႃးတီႈတပ်ႉၸုမ်းလူင် 88 ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းလႃႈသဵဝ်ႈႁွတ်ႈမႃးတီႈ ဝၢၼ်ႈပၢင်ၵၢင်းဢၼ်ယူႇတၢင်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းၼမ်ႉတူႈမွၵ်ႈ 30 လၵ်း။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 170 ပၢႆဢွၼ်ၵၼ်ၼီပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသေၵိုတ်းဝႆႉၸဝ်ႈသြႃႇၼင်ႈ ဝတ်ႉ/ၵျွင်း

ၶေႃႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 08/12/2015 ၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ယွင်ႈယေႃးၸဝ်ႈၼႃးၵေႃႉလႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်း သဵင်ႈၵၢမ်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉ တီႈၶုတ်းၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးလၢႆၸႄႈဝဵင်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးမွၵ်ႈ 300 ပၢႆၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ယွင်ႈယေႃးလုင်းသၢမ် ၸဝ်ႈၼႃး ၵေႃႉလႆႈ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်ပိုၼ်ႉတီႈၶုတ်းၶမ်း ၼႂ်းမိူင်းလဵၼ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ယိုဝ်းသေသဵင်ႈ ၵၢမ်ႇ ၵႂႃႇ မိူဝ်ႈသွင်လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃး။ ပၢင်ယွင်ႈယေႃးၼႆႉ ယူႇတီႈၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၸိုင်ႈတႆး (Shan State Farmers’ Network) လႆႈ ၸတ်း ၵႂႃႇတီႈဝၢၼ်ႈလုင်းသၢမ် ဢၼ်ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်

International community must break its silence on Naypyidaw’s war crimes in central Shan State Shan community organizations are today holding a press conference in Bangkok to urge the international community to break

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလႆၢးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၼႂ်းဝၼ်းၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉၼိူဝ်ၼၢင်းယိင်း ဝၼ်းထိ 25/11/2015 ပဵၵ်ႉသမ်ႉၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးမီးၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းသေတႃႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်လူလႆၢ ၼၢင်းယိင်းယူႇ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး လႆႈၵဵပ်းႁွမ်တွမ်ၸုၶေႃႈမုၼ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ပူၼ်ႉ ပႅၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆၼၢင်းယိင်း ပႅတ်ႇလိူင်ႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းလႄႈပွတ်းဢွၵ်ႇ တင်ႈတႄႇလိူၼ် ဢေႊ ပရိူဝ်ႊ 2015 မႃး၊ တင်းမူတ်းပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်လႆႈၵိုတ်းယိုဝ်းယဝ်ႉ။ လွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉပိုတ်ႇၼႄ ႁၢင်ႈ ၾၢင်လွင်ႈႁုၵ်ႉႁႆၢႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈဢၼ်လွတ်ႈႁၢမ်းတၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်း (ဢမ်ႇမီးၽႂ်ဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ပၼ်တၢမ်ႇၶဝ်)လႄႈ ယင်းတိုၵ်ႉမီးလွင်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈသိုၵ်းသေ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်း ပဵၵ်ႉသမ်ႉမီးၵၢၼ်တူၵ်းလူင်းၵိုတ်း ယိုဝ်းၵေႃႈယဝ်ႉ၊ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈၼၢင်းယိင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸႄႈမိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢမ်ႇမီးလွင်ႈ

ဝၼ်းထိ 20/11/2015 ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလႆၢးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈလူင်ယိုဝ်းလႄႈဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းပွႆႇမၢၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းၼွင်ဢၼ်မီးႁူဝ်ၵူၼ်း6,000 ပဵၼ်လွင်ႈပူၼ်ႉ ပႅၼ်ပိူင်သိုၵ်း လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်မၢၵ်ႇလူင်ယိုဝ်းလႄႈဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းပွႆႇမၢၵ်ႇလူင်းၼႂ်းမိူင်းၼွင်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၵၢင်/ ၸၢၼ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 09-12/11/2015 ၼၼ်ႉပဵၼ်ၵၢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်တေႃႇၵူၼ်းမိူင်းသုတ်းသၼ်လႄႈၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈသႄႉ သွမ်း ႁၢဝ်ႈ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းယူႇ။ လွင်ႈဢဝ်ၵွင်ႈလူင်ယိုဝ်းလႄႈဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းပွႆႇမၢၵ်ႇလူင်းၸူးတီႈ ၵူၼ်းမိူင်းယူႇသဝ်းၶွၼ်ႈ ၼမ်ၼႂ်း ဝဵင်း မိူင်းၼွင်ဢၼ်မီးႁူဝ်ၵူၼ်း6,000  သေႁဵတ်းႁႂ်ႈႁိူၼ်းယေးလုလႅဝ်၊ၵူၼ်းမိူင်းမၢတ်ႇၸဵပ်းၸိူဝ်းၼႆႉမၼ်းတိုၼ်း ပိုတ်ႇတီႈပွင်ႇ ၶေႃႈ ၵႂၢမ်း/ၵႂၢမ်းမႆၢဝႃႈပဵၼ်လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ပိူင်သိုၵ်း (war crime) သေထိုင်တီႈတူင်ႇဝူင်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉၶဝ်တၵ်းလႆႈသႄႉ သွမ်း ႁၢဝ်ႉႁႅင်းလႄႈဢဝ်လိူင်ႈဢဝ်လၢဝ်းပၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူင်းၼွင်ၼႆႉပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈဝဵင်းဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၽွင်းငမ်းသေမီးတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈသၢမ်တပ်ႉလွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉႁူမ်ႈပႃးတင်းငဝ်ႈငုၼ်း ၵုမ်းၵမ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း (ၸၵၶ) 2 ဢၼ်မီးတၢင်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်းဝဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူင်းၼွင်ၼႆႉယူႇတၢင်းၸၢၼ်း ငဝ်ႈငုၼ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ဝၢၼ်ႈႁႆးသေယူႇႁၢင်ႇၵၼ်မွၵ်ႈ 20 လၵ်း။ ပိုၼ်ႉတီႈ ၼႃႈ

ၵူၼ်းမိူင်းတႆးတၢင်ႇၼႄၽိုၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း 23,717 ၵေႃႉ သၢၼ်ၶတ်းၽၢႆၼမ်ႉၶူင်း တီႈၵိူဝ်းၵုမ်မိူင်းဢွတ်ႊသတြေႊ လီႊယႃႊၼႂ်းတႃႈၵုင်ႈ 15 November 2015 မိူဝ်ႈၼႆႉတူဝ်တႅၼ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆးၵႂႃႇတၢင်ႇၼႄၽိုၼ်လူင်းလႆၢးမိုဝ်း23,717 ၵေႃႉသၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈ ၵေႃႇသၢင်ႈ ၽၢႆၼိူဝ်ႄမႈၼမ်ႉၶူင်းတီႈလုမ်းၶွမ်ႊပၼီႊမိူင်းဢွတ်ႊသတြေႊလီႊယႃႊ Australian company Snowy Mountains Engineering Corporation (SMEC) ၼႂ်းဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ။ လၢႆးမိုဝ်းဢၼ်သၢၼ်ၶတ်းၽႆၢၼမ်ႉၶူင်းၼႆႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်လူင်းၵဵပ်းပိူင်လူင်မၼ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆးၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းၸမ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈတီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇၶိုင်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ဢၢၼ်းသၢင်ႈ ၽၢႆ တဵင်ၼိူဝ်မႄႈ ၼမ်ႉဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်းမႃးလႆၢၸူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉသေတေဢဝ်ႁႅင်းၾႆးၾႃႉမၼ်း သူင်ႇဢွၵ်ႇၶၢႆပၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း။ တင်ႈတႄႇလိူၼ်မၢတ်ႉၶ်ျ 2015 မႃး ၸုမ်း 

Naypyidaw must immediately stop its attacks in central Shan State and let communities return home Shan Community Based Organisations (CBOs) strongly denounce the current military offensive by Naypyidaw in central Shan

သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းၸဝ်ႈႁႆႈၼႃး ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၵၢင် ၼႂ်းဝၼ်းလိူၵ်ႈတင်ႈ၊ ၼၢင်းယိင်းလႄႈ ဢွၼ်ႇၸၢႆးၼုမ်ႇသွင်ၵေႃႉမၢတ်ႇၸဵပ်း ႁၢဝ်ႉႁႅင်း 12/11/2015 မိူဝ်ႈဝၼ်းလိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈဝၼ်းထိ 08/11/2015 ၼၼ်ႉတပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈယိုဝ်းၵူၼ်း မိူင်း ၸိူဝ်းၵႂႃႇပၢတ်ႇၶဝ်ႈသေပွၵ်ႈႁႆႈၼႃးၼႂ်းမိူင်းၼွင်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း/ၵၢင်။မီးၼၢင်းယိင်းဢႃယုယႂ်ႇ 55 ပီၵေႃႉ ၼိုင်ႈ လႄႈဢွၼ်ႇၸၢႆးၼုမ်ႇဢႃယု 15ပီလႆႈႁပ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်း။ ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႆႉႁုင်းၶမ်းဢိူင်ႇဝဵင်းၵဝ်ႇဢၼ်ယူႇတၢင်းႁွင်ႇမိူင်းၼွင် မွၵ်ႈ 30 ၵေႃႉၵႂႃႇယွၼ်းၶႂၢင်ႉတီႈႁူဝ်ၼႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈဝဵင်းၵဝ်ႇပိူဝ်ႈတႃႇၵႂႃႇပၢတ်ႇၶဝ်ႈႁႆႈ ၼႃးယွၼ်ႉထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းပၢတ်ႇ။ ႁူဝ်ၼႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၵေႃႈပၼ်ၶႂၢင်ႉ/ဢၼုယၢတ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ၵႂႃႇပၢတ်ႇၶဝ်ႈသေသင်ႇႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၶိုၼ်းပွၵ်ႈႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်းၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း 4:00 မူင်းတၢမ်းၶမ်ႈယွၼ်ႉပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်။ ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း 3:30 ဝႆၢးဝၼ်းၽွင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 03/11/2015 သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼေႇပျီႇတေႃႇၶႂၢၵ်ႈၼႃႈသိုၵ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၵၢင်၊ၵူၼ်းမိူင်း 6,000 ပၢႆႁၢမ်းႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ၊ ၵူၼ်းမိူင်းသီႇၵေႃႉမၢတ်ႇၸဵပ်းယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းၵႃႈပဵၼ် ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈသႄႉသွမ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႂၢၵ်ႈၼႃႈသိုၵ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈပၢင်တိုၵ်းဢၼ် လေႃႇ တိုၵ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးၶႂၢၵ်ႈယႂ်ႇၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းပူၼ်ႉမႃးလႆၢဝၼ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၵၢင်၊ ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းၵွင်ႈယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ၵႃႈပဵၼ်သေၵူၼ်းမိူင်းလႆႈႁပ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်း။ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း6,000 ပၢႆၼႂ်း 22 ဝၢၼ်ႈၼႂ်းသၢမ်ၸႄႈဝဵင်းတင်ႈတႄႇၸဝ်ႉလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊမႃး။ သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၼႄႇပျီႇတေႃႇၽိူမ်ႉႁႅင်းသိုၵ်း14 တပ်ႉၵွင်ၶဝ်ႈၸူးၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ၊မိူင်းၼွင်လႄႈၵႄႇသီႇ (ၵေးသီး) သေပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်တေႃႇပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA တင်ႈတႄႇဝၼ်းထိ 06/10/2015 သေ ႁီႉၼႄးၼႄၼႃႈတိူဝ်ႈဝႃႈပိူဝ်ႈတႃႇတဵၵ်းမိပ်ႇဢီးပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင် ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး  SSPP/SSA ဢွၵ်ႇၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈပၼ်ၶႂၢင်ႉတူင်ႉၼိုင်ယူႇသဝ်းၼၼ်ႉၼႆ။တီႈတႄႉမၼ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၵူၺ်းလႆႈပဵၼ် ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄတူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ ပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တိုၼ်းပဵၼ်ၼႃႈတီႈၼႃႈလိၼ်SSPP/SSA မႃးၸဵမ်လႂ်၊ လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈပႃးၼႂ်း ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းတၢမ်ၼင်ႇပႃႇတီႇ မႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး လႆႈႁူမ်ႈမၢႆဝႆႉ ၼႂ်းၵၢၼ်ၵိုတ်း ယိုဝ်း ၵႄႈၵၢင်သွင်ၽၢႆႇ (ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်

ဝၼ်းထိ 14/10/2015 သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႉယိုဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇဢွင်ႈတီႈၶုတ်းၶမ်းၼၼ်ႉတၵ်းလႆႈပၼ်တၢမ်ႇ ႁဝ်ႈၶႃႈၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးတႆးလႄႈၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈပၼ်တူတ်ႈ/တၢမ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႉယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်းမိူဝ်ႈဝႃးၼႂ်းတီႈပိုၼ်ႉတီႈၶုတ်းၶမ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈတၢႆလႄႈမၢတ်ႇၸဵပ်းႁႃႈၵေႃႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 13/10/2015 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်ဢိူင်ႇမိူင်းလဵၼ်းၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇမွၵ်ႈ 20 ၵေႃႉၶိုၼ်ႈၵႂႃႇၼိူဝ်လွႆပိူဝ်ႈတႃႇတိတ်းတၢမ်းၸွမ်းလွင်ႈဝႃႈၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်ၵိုတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းဢမ်ႇၵိုတ်း၊ၸွင်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၵႂၢမ်းမၼ်ႈဢၼ်လႆႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ၊တူဝ်တႅၼ်းၶွမ်ႊပၼီႊလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်တင်ႈတႄႇလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ 2014 ၼၼ်ႉမႃး။ၶီႈလိၼ်ၼမ်ႉငူၼ်ႉတီႈၶုတ်းၶမ်းၼၼ်ႉလူင်းထူမ်သိူဝ်ႇသႂ်ႇတူင်ႈၼႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသေႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃးပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႃးလၢႆပီယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁွတ်ႈထိုင်ၵႂႃႇတီႈဢွင်ႈၶုတ်းၶမ်းၶွမ်ႊပၼီႊလွႆၶမ်းလူင်ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ၶတ်းၸႂ်ႁႃတၢင်းလၢတ်ႈတေႃႇၽူႈၵုမ်းၵၢၼ်(မၼ်ႊၼဵၵ်ႊၵျႃႊ)မၼ်းယူႇၵူၺ်းၵႃႈၽူႈၵုမ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉၸႂ်လမ်သေၵႂႃႇႁွင်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉၵွင် 330 ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉမႃး။ၽွင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 20 ၵေႃႉတိုၵ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်းပွၵ်ႈ၊ၵူၺ်းၵႃႈၽွင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းၸွမ်း။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈတူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ႁႄသေလႅၼ်ႈၵႂႃႇၵေႃႉႁူးၵေႃႉတၢင်းယူႇယဝ်ႉ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢႃယု 50 ၵေႃႉၼိုင်ႈၸိုဝ်ႈႁွင်ႉလုင်းသၢမ်ၺႃးယိုဝ်းသေမၢတ်ႇၸဵပ်းလိူဝ်ႁႅင်း။မၼ်းလႆႈထုၵ်ႇဢဝ်မႃးတီႈႁူင်းယႃမိူင်းၽျၢၵ်ႈသေတၢႆတီႈၼၼ်ႈ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈႁႃႈၵေႃႉလုင်းၽတ်း၊ၸၢႆးလႃ၊ၸၢႆးသၢမ်၊ၸၢႆးၼွႆႉလႄႈလုင်းဢိၼ်းတႄႉလႅၼ်ႈတူၵ်းလူင်းၵႂႃႇၼႂ်းႁူၺ်ႈသေလႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းၽွင်းၶဝ်ႁႃတၢင်းပၢႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။လုင်းဢိၼ်းတႄႉလႆႈယူတ်းယႃဝႆႉတီႈႁူင်းယႃတႃႈၶီႈလဵၵ်း။ ပိူင်ပဵၼ်လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈတိုၼ်ႇတူဝ်တူၵ်းၸႂ်ၸွမ်းတႄႉတႄႉလွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇတေႃႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၶတ်းၸႂ်ႁႃတၢင်းၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈတူင်ႇဝူင်းၶဝ်လႄႈသၽႃဝၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် (သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ) ၶဝ်ၼၼ်ႉယူႇ။ႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢဝ်လိူင်ႈဢဝ်လၢဝ်းသေပၼ်တူတ်ႈ/ တၢမ်ႇသိုၵ်းၸိူဝ်းႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းသေယိုဝ်းတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းလၢႆးၶိုဝ်းယမ်ဢၼ်ၸိသင်ႇႁႂ်ႈၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းၶမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵိုတ်း ၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေသၢႆႈတႅၼ်းပၼ်ၶိုၼ်းၼင်ႇထုၵ်ႇၵႃႈထုၵ်ႇႁူဝ်တၢမ် ၼင်ႇဢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်လႆႈပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈ/တူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉမႃးမိူဝ်ႈပီၵၢႆ။ ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ် ၼၢင်းလႃႈ (+95) 094-925-7194 တႆး၊ မၢၼ်ႈ ၸၢႆးၼုမ်ႇ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလႆၢး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးဝၼ်းထိ 17/09/2015 သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းမွၵ်ႈ 30 ႁဵတ်းႁူဝ်ႉႄၶတူဝ်ၽွင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းၵုၼ်ႁဵင် On August 25, 2015, about 30 villagers in Kunhing township, southern Shan State, were forced by Burma Army troops to be human shields during clashes with

ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈပွႆႇပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႉလႆႈ ထုၵ်ႇသိုၵ်:မၢၼ်ႈတိၺွပ်း ပေႃႉထုပ်ႉသေတဵၵ်းႁွင်ႉ ဢဝ်ၵႂႃႇ ၼႂ်းမိူင်းပွၼ် 10/9/2015 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းယၢဝ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပွၼ်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းတၢင်ႇလိၵ်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 05/10/2015 ထိုင် ၽူႈ ၵွၼ်းတပ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈႄလႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႊ(ယႄး)ၶဝ်သေတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈပွႆႇ ပၼ်ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈၸၢႆးတဵင်းထုၼ်းၵေႃႉ လႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈပေႃႉ ထုပ်ႉ၊တိၺွပ်းလူၺ်ႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်းသင်သေတဵၵ်းႁွင်ႉ ဢဝ်ၵႂႃႇၼႂ်းလိူၼ်သႅပ်ႊထႅပ်ႊပိူဝ်ႊ ပူၼ်ႉမႃး။ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသူင်ႇထိုင်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ“မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 10/09/2015 ၶၢဝ်းယၢမ်း မွၵ်ႈ 12:00-1:00 pm ၵၢင်ဝၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလယ 12 လွႆလႅမ်လႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉၵွင် 246 ၼမ်ႉၸၢင်ပေႃႉပေႃႉထုပ်ႉ ထုပ်ႉၸၢႆးတဵင်းထုၼ်းယဝ်ႉဢဝ်ထူင်သုပ်းႁူဝ်မၼ်းၸၢႆးသေတဵၵ်းၸႂ်ႉၵႂႃႇၸွမ်းၶဝ်” ၼႆယဝ်ႉ။

Open letter to SMEC by Karli-KunHing People To the Australian company, Snowy Mountains Engineering Corporation (SMEC): We believe you know well about the situation on the ground in ethnic states, where current

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 14/08/2015 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇလိူၵ်ႈတီႈသေဢဝ်မၢၵ်ႇလူင်ယိုဝ်းႁိမ်းငဝ်ႈငုၼ်း SSPP/SSA ​လႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်ထူပ်းတၢင်းလိူတ်ႇမႆႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 07/08/2015 ၽွင်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႄႈၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မၢၼ်ႈတိုၵ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇႁႃတၢင်းၵိုတ်းယိုဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းယူႇၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈလူင်ယိုဝ်းသႂ်ႇၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းငဝ်ႈငုၼ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵႄႇသီႇ/ၵေးသီးသေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း 3,700 ပၢႆၼႂ်း 8 ဝၢၼ်ႈထူပ်းတၢင်းလိူတ်ႇမႆႈ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇတီႈတပ်ႉၵိဝ်ႇမွၵ်ႇၶၢဝ်မွၵ်ႈ 8 ၵီႊလူဝ်ႊမဵတ်ႊတၢင်းၸၢၼ်းငဝ်ႈငုၼ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးဝၢၼ်ႈႁႆးသေဢဝ်မၢၵ်ႇလူင် 120mm ႁႃႈလုၵ်ႈယိုဝ်းသႂ်ႇ။မၢၵ်ႇလူင်ၼၼ်ႉတူၵ်းႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ႇၼႃးၼွင်၊ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်းလူင်လႄႈဝၢၼ်ႈၼွင်ႁီးဢၼ်ယူႇတၢင်းဢွၵ်ႇငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆး။ၵၢမ်ႇလီသေဢမ်ႇမီးၽႂ်လႂ်လႆႈႁပ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်း၊ၵူၺ်းၵႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၢၼ်တူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ႁေၵႂႃႇသဵင်ႈၵွပ်ႈဝႃႈတင်ႈတႄႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းယႂ်ႇလူင်ၸူး SSPP/SSA မိူဝ်ႈပီ 2011 ၼၼ်ႉမႃးယဝ်ႉပႆႇယၢမ်ႈမီးတူဝ်ထူပ်းဢၼ်မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းႁိမ်းၸမ်ႁိူၼ်းၸိူင်ႉၼႆမႃးထႅင်ႈ။ လွင်ႈယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ၸိူဝ်းၼႆႉၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈသိုၵ်းတႆးၽႃႇႁိုၵ်ႉၺႃးၵၼ်ၼႂ်းဝၼ်းထိ 07/08/2015 ပွတ်းၼႂ်ၼၼ်ႉသေလႆႈပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်တီႈၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆးမွၵ်ႈ20 ၵီႊလူဝ်ႊမဵတ်ႊ။သၢႆသိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵိုင်ႉၵၢင်ႉၽႃႇၺႃးသၢႆသိုၵ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၽွင်းတိုၵ်ႉၶၢမ်ႈတၢင်းသေတင်းသွင်ၾၢႆႇလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်။ ပဵၵ်ႉသမ်ႉပၢင်တိုၵ်းဢၼ်ၼၼ်ႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းထမ်းမတႃး (ဢၼ်ၵႆႉၵႆႉလေႇပဵၼ်)သေထုၵ်ႇလီဢဝ်လၢႆးၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းတင်းသွင်ၾၢႆႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႄႈလိတ်ႈသေတသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈလူင်ယိုဝ်းၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းငဝ်ႈငုၼ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA တီႈဢၼ်ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈသင်ၸွမ်းတီႈတႄႇၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉယူႇ။ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈၸီႉၼႄးတၢင်းႁဵတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸၢတ်ႈပၢၼ်ၽဝၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်လႆႈထူပ်းတၢင်းလိူတ်ႇမႆႈၼႆႉႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းႁႅင်းယူႇ။ တင်ႈတႄႇပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၶိုၼ်းသိုပ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ၵျၼ်ႊၼိဝ်ႊဢႃႊရီႊ 2012 မႃးပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးလႆႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းဢၼ်ဢဝ်သိုၵ်းမႃးဝႅတ်ႉလွမ်ႉသေၶတ်းၸႂ်ႁႃတၢင်းႁႂ်ႈငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆးပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈတူၼ်း(ယူႇႁင်းၵူၺ်းၽႂ်၊ၸုမ်းလႂ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵပ်း သိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ)ၼၼ်ႉယူႇ။မိူဝ်ႈလဵဝ်မီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 17 တပ်ႉၵွင်လွမ်ႉႁွပ်ႈငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆးဝႆႉ။ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈတိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈမီးၵတိ/သတ်ႉၸႃႇတေႃႇၶေႃႈတိုဝ်းၵမ်ၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းၼၼ်ႉသေတုၵ်းယွၼ်းထႅင်ႈႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၼႄၼမ်ႉၸႂ်ၶၢဝ်သႂ်သိုဝ်ႈယူဝ်းတေႃႇၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်လႄႈၵိုတ်းယိုတ်းပႅတ်ႈလွင်ႈမေႇၶႂၢၵ်ႈတပ်ႉသေပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၼၼ်ႉယူႇ၊လိူဝ်ၼၼ်ႉတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈထွၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းဢွၵ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ်ယုင်ႈယၢင်ႈၼႆႉၶိုၼ်းယူႇ။ သင်ၶႂ်ႈႁူႉလၢႆးႁူဝ်ယွႆႈထႅင်ႈ ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ် ၸၢႆးႁေႃသႅင်                                            66:  (0) 62- 941-9600      (တႆး၊ဢင်းၵိတ်း) ၸၢႆးၶိုၼ်းမႂ်ႇ                                             66: (0) 94-638-6759    (မၢၼ်ႈ၊ ဢင်းၵိတ်း)

ၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ပိူဝ်ႈတႃႇမႄႈၼမ်ႉၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဝၼ်းထိ  05 /08/2015 ၵွပ်ႈငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်းဢမ်ႇၼိမ်လႄႈၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်း SMEC ၶွမ်ႊပၼီႊဢေႃႊသတေႊရီႊ ယိူဝ်ႊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်လူင်းၵဵပ်းၶေႃႈထတ်းသၢင်ႈလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း SIA/EIA ၶေႃႈထတ်းသၢင်ႈလွင်ႈတုမ်ႉ တိူဝ်ႉ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉပိူဝ်ႈတႃႇသၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းထိူင်းလူင်း တွၼ်ႈတႃႇတေႁဵတ်းၽၢႆလႆႈၼၼ်ႉမိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ 2015 ၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်လႆႈလူင်းၵဵပ်း EIA/SIA ၼႂ်းတူင်ႇဝဵင်းၵုၼ် ႁဵင် လႄႈ မိူင်းတူၼ်ၵူၺ်းၵႃႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ဢမ်ႇပၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ SMEC (Australia’s Snowy Mountains Engineering Corporation ၶဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလင်ၼၼ်ႉၶွမ်ႊပၼီႊလႆႈၶၢႆႉၵႂႃႇၵဵပ်းၶေႃႈမုၼ်း EIA/SIA တီႈၼႂ်းတူင်ႇဝဵင်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၵူၺ်းၵႃႈၵွပ်ႈၵၢၼ် မိူင်းဢမ်ႇၼိမ်တင်းၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ် သၢၼ် ၶတ်းလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵၢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊၵႂႃႇယၢပ်ႇဢိတ်း ၼိုင်ႈ၊ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉပေႃးဝႃႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 20/07/2015 ပဵၵ်ႉသမ်ႉမီးလွင်ႈ ပၼ်တၢမ်ႇၵူၼ်းႁဵတ်းၽိတ်း ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ၶႃႈတၢႆၼၢင်းယိင်း ၼႂ်းႁူဝ်ပူင်း ၵေႃႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းယင်းတိုၵ်ႉၵူဝ်ႁႄ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးဝၼ်းထိ 06/06/2015 ၼၼ်ႉ ၼၢင်းယိင်းတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း လႆႈထုၵ်ႇၵၼ်ႉ ၸၼ်လူလၢႆ ယဝ်ႉၶႃႈတၢႆ သေႁိမ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်မၼ်းၼၢင်းၵႂႃႇ လႄႈမီးလၵ်း ထၢၼ် (သၢၵ်ႈသေႇ) ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ ထႅဝ် 249 ဢၼ်ယူႇၸမ်ႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉၵေႃႉပူၼ်ႉပႅၼ်။ ဝၢႆး သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ ၼၼ်ႉတွပ်ႇထဵင်ဢမ်ႇႁပ်ႉလၢႆလၢႆပွၵ်ႈယဝ်ႉ ၽူႈမီးၸၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းတိၺွပ်း

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 03/07/2015 သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်၊ ၵူၼ်းမိူင်းမၢတ်ႇၸဵပ်းလႄႈၺႃးပေႃႉထုပ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပၢင်လူင်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၼၢင်းယိင်းမၢတ်ႇၸဵပ်းယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈလူင်ယိုဝ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 19/06/2015 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈလူင်ယိုဝ်းၵႂႃႇလၢႆၽၢႆႇလၢႆတၢင်းသေၵႂႃႇတူၵ်းၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ယူႇသဝ်းလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်းလိူဝ်ႁႅင်းၽွင်းၵႂႃႇ သူၼ် ႁႆႈ ဢၼ်မီးတၢင်းႁွင်ႇဝဵင်းပၢင်လူင်ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း။ ယွၼ်ႉမီးလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ၼႂ်းၵႄႈတပ်ႉသိုၵ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးတင်းတပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မၢၼ်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 18/06/2015 တၢင်းၸဵင်ႇႁွင်ႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပၢင်လူင်ၼၼ်ႉသေထိုင်မႃးဝၼ်းထိ 19/06/2015 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၵွင် 249 လႄႈ 513 လုၵ်ႉတၢင်းႁူဝ်ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၶူၵ်ႉ သေဢဝ်ၵွင်ႈလူင်မၢၵ်ႇ 60mm ယိုဝ်းၵႂႃႇတၢင်းဝၢၼ်ႈၽႃသိူဝ်ႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇလိၼ်လိူင်ဢၼ်ယူႇၼႂ်း ဢိူင်ႇတၢတ်ႇဢေၸႄႈဝဵင်းပၢင်လူင်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ ၽွင်းလႆႈငိၼ်းသဵင်ၵွင်ႈလူင်ယိုဝ်းယူႇၼၼ်ႉပႃႈသႂ်ဢႃယု 38 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႂ်ႇလိၼ်လိူင်မႆႈၸႂ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ လွတ်ႈၽေးလၢၼ်ၸၢႆး မၼ်းဢၼ်တိုၵ်ႉႁဵတ်းသူၼ် ၶႅပ်ႇတၢင်းယူႇႁၢင်ႇၵႆဝၢၼ်ႈၶဝ်မွၵ်ႈ 2 လၵ်း ၼၼ်ႉယူႇ။မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈဢွၵ်ႇႁိူၼ်းဢၢင်ႈၵႂႃႇ ႁွင်ႉ လၢၼ်ၸၢႆးမၼ်းပွၵ်ႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽွင်းတိုၵ်ႉၵႂႃႇၸွမ်း တၢင်းၼၼ်ႉမၢၵ်ႇလူင်လုၵ်ႈၼိုင်ႈတူၵ်းတႅၵ်ႇႁိမ်းမၼ်း သေၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ တိူဝ်ႉ သႂ်ႇ

ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၵုၼ်ႁဵင် ဝၼ်းထိ 26/06/2015 ၵူၼ်းမိူင်းၵုၼ်ႁဵင်ထတ်းသၢင်ၸီႉၼႄးလွင်ႈၸုမ်းၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ် “ဢဝ်ၶွင်တွၼ်ႈ” ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းပိူဝ်ႈတႃႇ သူၼ်းႁူၺ်း ၵမ်ႉထႅမ် ၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆၼမ်ႉၶူင်း လွင်ႈၸုမ်းၶွမ်ႊပၼီႊသၼူဝ်ႊဝီႊမွင်ႊထဵၼ်ႊၸုမ်းမိူင်းဢွတ်ႊတေႊရီႊယႃႊ Snowy Mountains Engineering Corporation (SMEC) ၶဝ်ဢဝ်ၶွင်တွၼ်ႈသူၼ်းႁူၺ်း ၵူၼ်းမိူင်းတူၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇ လူင်းႁဵတ်းၵၢၼ်ထတ်းသၢင်ႈလွင်ႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉ တၢင်းသၽႃဝ လႄႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း (EIA/SIA) တႃႇၶူင်းၵၢၼ် ၽၢႆႁႅင်းၼမ်ႉၾႆးၾႃႉမိူင်းတူၼ်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းၼၼ်ႉမီးၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်း လိူၼ် မေႊ 2015 သေ ၸုမ်းၶွမ်ႊပၼီႊမိူင်းဢွတ်ႊသတေႊရီႊယႃႊ (SMEC) ၶဝ်ၶိုၼ်းၸတ်းပၢင်ၸီႉၸႅင်ႈပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း မိူဝ်ႈ ဝၼ်း ထိ 18/06/2015 ဝႃႈၸုမ်းၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈပၼ်ၶူဝ်းတွၼ်ႈၼႆ။ ၵွပ်ႈၼၼ်ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈၶိုၼ်းၸီႉၸႅင်ႈပၼ်ၶေႃႈမုၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၶူဝ်းတွၼ်ႈဢၼ်ၸုမ်းၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းမိူင်းၵုၼ်ႁဵင်ဢၼ်ပဵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇသူၼ်းတိုၵ်းႁူၺ်းၵူၼ်းမိူင်းၵမ်ႉထႅမ်ၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆမိူင်းတူၼ်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းၼၼ်ႉယူႇ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 27/04/2015 ၼၼ်ႉၸုမ်းပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ Union Solidarity and Development Party (USDP) ၶဝ်ႁွင်ႉပၢင် ၵုမ် လုၵ်ႈၸုမ်းၶဝ်လႄႈ

ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး ဝၼ်းထိ 09/06/2015 လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼေႇပျီႇတေႃႇတၵ်းလႆႈယႃႉပႅတ်ႈၽႅၼ်ၵၢၼ်တႃႇသၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းတွၼ်ႈၼိူဝ် (မိူင်းတူၼ်) ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းလၢႆလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉမီးလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈတႃႇၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉ ၶူင်းတွၼ်ႈ ၼိူဝ်  (မိူင်းတူၼ်) ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇဢၼ်ပဵၼ်ၶူင်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈပုၼ်ႈၼႂ်းၵႄႈ China’s Three Gorges Corporation(ၶႄႇ), the Electricity Generating Authority of Thailand (ထႆး), Myanmar’s Ministry of Electric Power, International Group of Entrepreneurs (မၢၼ်ႈ) ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၶိုၼ်ႈမႃးတိၵ်းတိၵ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၽၢႆလူင်ဢၼ်သုင် 241 မဵတ်ႊၼႆႉတေဢိတ်ႇဢွၵ်ႇႁႅင်းၾႆးၾႃႉ 7000 မီႊၵႃႊဝတ်ႊသေၼႂ်းၼၼ်ႉတႃႇ 90% တေဢဝ် သူင်ႇဢွၵ်ႇ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 27/05/2015 သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းရူတ်ႉၵူၼ်းမိူင်းသွင်တီႈၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ၵူၼ်းမိူင်းသၢမ်ၵေႃႉၸဵပ်းလိူဝ်ႁႅင်းၵေႃႉၼိုင်ႈတၢႆ 1              သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်း၊ ဢဝ်မၢၵ်ႇပွႆႇသႂ်ႇရူတ်ႉ/ၵႃးလႄႈရူတ်ႉၶိူင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၵႄႈ သဵၼ်ႈတၢင်းသႅၼ်ဝီ– လႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၵူၼ်းၸၢႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈတၢႆၵူၼ်းမိူင်းသၢမ်ၵေႃႉမၢတ်ႇၸဵပ်းပႃးတင်းလုၵ်ႈယိင်းၶဝ်ဢႃယု 16 ၵေႃႉၼိုင်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 14/04/2015 ၶၢဝ်းယၢမ်း 08:00 မူင်းၵၢင်ၼႂ်မီးသွင်ပူႇဢွၵ်ႇၽူဝ်မေးပႃးတင်းလုၵ်ႈလၢင်း ၶဝ်ၶီႇရူတ်ႉ/ၵႃးႁွၼ်ႊ တႃႊဢွၼ်ႇလမ်းၼိုင်ႈ လုၵ်ႉတၢင်းလႃႈသဵဝ်ႈသေတေၵႂႃႇတၢင်းသႅၼ်ဝီမိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ။ ၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႈၶဝ်ဢူးမိၼ်ႉၼၢႆႇ ၵေႃႉႁေႃႈရူတ်ႉသေမေးမၼ်းပႃႈၼၢင်းႁၢၼ်ႇၼင်ႈတၢင်းၶၢင်ႈ သၢႆႉမၼ်းလႄႈၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၶၢဝ်သၢမ်ၵေႃႉၼၢင်းၶွၼ်ႇ ၼၼ်ႇ ဢႃယု 16၊ၸၢႆးၽျဵဝ်းဝူၺ်ႇလိၼ်းဢႃယု 10 လႄႈၼၢင်းသႂ်သႂ်သႅၼ် ဢႃယု 9 လိူၼ်ပၢႆၼင်ႈတၢင်းလင်။ မိူဝ်ႈၽွင်းရူတ်ႉၶဝ်ႁွတ်ႈၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈမိူင်းလီၼၼ်ႉလုၵ်ႈယိင်းၶဝ်ၵေႃႉၼိုင်ႈသမ်ႉမဝ်းရူတ်ႉ/ၵႃးလႄႈ ၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႈၶဝ်ၸင်ႇ ႁိပ်ႈႁေႃႈရူတ်ႉၽႂ်းဢိတ်းၼိုင်ႈပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈၸဵဝ်းႁွတ်ႈထိုင်တီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ပႃႈၼႃႈၶဝ်သမ်ႉမီးသၢႆရူတ်ႉ/ၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 20 လမ်းမုင်ႈၼႃႈၸူးသႅၼ်ဝီ

ဝၼ်းထိ  11/05/2015 ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၵဝ်ႈၵၢင်ႉၼႂ်းပၢင်သဝ်းငိၼ်းၵူဝ်ႁႄတႃႇပွၵ်ႈၶိုၼ်းၵွပ်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းပွၵ်ႈၺႃးပၢတ်ႇၶေႃး၊ ၶႃႈတၢႆဢဝ်ႁၢႆလၢႆ ၸွမ်းၼင်ႇၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးလႆႈတွင်ႈထၢမ်သေလႆႈႁပ်ႉႁူႉထိုင်လွင်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ (ၵူဝ်းၵၢင်ႉ)ၸိူဝ်း ပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်းၼႂ်းပၢင်သဝ်းၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး-ၶႄႇ(မၢၼ်ႈ-ၶႄႇ) တၢင်းႁွင်ႇဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆးၼၼ်ႉတိုၵ်ႉဢိုၵ်ႉၼိုၵ်ႉငိၼ်း ၵူဝ်ႁႄၵူဝ်လႆႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းၵွပ်ႈဝႃႈၸိူဝ်းပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉလႆႈထုၵ်ႇပၢတ်ႇၶေႃး၊ၶႃႈတၢႆလႄႈဢဝ်ႁၢႆလၢႆၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၸွမ်းတႅဝ်းႁူတ်ႈယၢဝ်းလူင်းၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ-ၶႄႇၼၼ်ႉတိုၵ်ႉမီးၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇ ႁူဝ်ႁဵင် ပိုင်ႈဢိင်ယူႇ သဝ်း ၸွမ်းပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ဢၼ်တၢင်းၾၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶႄႇၶဝ်ႁဵတ်း ပၼ်လႄႈ ပႃးတင်းၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းသုမ်ႉ ပၢင်သဝ်း ၵူၼ်းပၢႆႈဢွၼ်ႇဢွၼ်ႇဢိတ်းဢိတ်း ဢၼ်ၵူၼ်းပၢႆႈ ၽေးႁဵတ်း ဢဝ်ႁင်းၵူၺ်းၼၼ်ႉယူႇ။ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးဢၼ်ၵဝ်ႉ ငဝ်ႈသုၼ်ႇ လႆႈ ၵူၼ်း ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈတွင်ႈထၢမ် မႃး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇၼႂ်းႁူဝ်ၵူၼ်း 15,000။ ၸိူဝ်းၶဝ်ယူႇသဝ်းတီႈလႅၼ်လိၼ်ဢၼ်တေႃႇၼႃႈ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 01/05/2015 ၸုမ်းၶွမ်ႊပၼီႊ မိူင်းဢွတ်ႊသ်တေႊရီႊယႃႊ ၶိုၼ်းယႃႉ/ယုၵ်ႉလိူၵ်ႈပႅတ်ႈပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း ၵွပ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵုၼ်ႁဵင် 300 ပၢႆၶွၼ်ႈၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆၼမ်ႉၶူင်း/မိူင်းတူၼ် ၸုမ်းၶွမ်ႊပၼီႊ မိူင်းဢွတ်ႊသ်တေႊရီႊယႃႊ လႆႈၵိုင်ႉၵၢင်ႉၽိုၵ်ႉၽၢၵ်ႉယႃႉ(ယုၵ်ႉလိူၵ်ႈ) ပႅတ်ႈၶပ်ႉမၢႆ ဝၼ်းထိ 30/04/2015 ၽႅၼ် ၵၢၼ် ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းထွမ်ႇတၢင်းႁၼ်ထိုင်ၵူၼ်းမိူင်း တီႈၵုၼ်ႁဵင် ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်း ၸၢၼ်း ၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ 300 ပၢႆႁူမ်ႈ တင်းၽွင်းတႅၼ်း(တႅၼ်းၽွင်း)တႆး ၶွၼ်ႈၵၼ်ႁူမ်ႈဢုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄတၢင်းမႆႈၸႂ် ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၽၢႆလူင်မိူင်း တူၼ်ၼိူဝ် မႄႈၼမ်ႉ ၶူင်း။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 30/04/2015 ၶၢဝ်းယၢမ်း 1 pm to 3:30 pm ဝၢႆးဝၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ 300 ပၢႆ လုၵ်ႉတီႈၵႃလိ၊ ၵုၼ်ႁဵင်၊

ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ်ၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 06/04/2015 1          ဢိင်ၼိူဝ်ၸုမ်းၽၢႆႇထတ်းထွင်လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉသၽႃႇဝလႄႈထတ်းထွင်လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း (Environment Impact Assessment, (EIA), Social Impact Assessment (SIA) ပိူဝ်ႈတႃႇၶူင်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်း (မိူင်းတူၼ်/ဢွၼ် တၢင်း ဝႃႈၽၢႆတႃႈသၢင်း) လႄႈႁူင်းၾႆးၾႃႉဢၼ်ႁၢင်ႇၵႆဝၢၼ်ႈသႃလႃး 19 ၵီႊလူဝ်ႊမဵတ်ႊၼၼ်ႉသေၵူၼ်းမိူင်းတူၼ်ၸင်ႇလႆႈ မီးၵၢင်ၸႂ်ပၢႆးဝူၼ်ႉၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ- ၵ          ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ဝႃႈၶၢဝ်းယၢမ်းတွၼ်ႈတႃႇႁၢင်ႈႁႅင်းထတ်းထွင်လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတင်းသၽႃႇဝ(EIA) တင်းလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း (SIA) ပိူဝ်ႈတႃႇၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆႁႅင်းၼမ်ႉၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ 2015 ၼႆၼၼ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းပွတ်းပူၼ်ႉလႄႈတိုၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းႁၢင်ႈ ႁႅၼ်းၵုမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈထူၼ်ႈ။ ၶ          သင်ဝႃႈၽၢႆၼႆႉပဵၼ်သၢင်ႈတေႉၸိုင်ဝဵင်းႁိမ်းႁွမ်း၊ဝၢၼ်ႈၵူၼ်းလႄႈဝတ်ႉဝႃးတီႈၵိူဝ်းယမ်ၸိူဝ်းယူႇတၢင်းပွတ်းတွၼ်ႈၼိူဝ်တေထုၵ်ႇ ၼမ်ႉထူမ်ႈပႅတ်ႈ။ င          ၵၢၼ်လူင်းမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းၵေႃႈၸင်ႇႁႃတႄႇၵူၺ်းသေၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉဢမ်ႇမီးလွင်ႈၵတ်းယဵၼ်သင်။တေလႆႈပႂ်ႉတူၺ်းငဝ်းလၢႆး(ၵၢၼ် ၵိုတ်း ယိုဝ်း)မွၵ်ႈ 2-3 ပီၵွၼ်ႇၸင်ႇတေၸၢင်ႈႁူႉလႆႈဝႃႈတေမီးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်မၼ်ႈၵိုမ်းတေႉႁိုဝ်ဢမ်ႇတေႉမိူဝ်ႈပႆႇသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈ သင်သေလွင်ႈလွင်ႈ။ ၸ         ၵွပ်ႈၺႃးတၢမ်ႇၽေးသိုၵ်းၵၢင်မိူင်းမႃးၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်ယဝ်ႉလႄႈမိူဝ်ႈလႆႈငိၼ်းဝႃႈပိူၼ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းၼႆၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ် ၸူမ်းၸွမ်းၵူၺ်းၵႃႈၼႂ်းၽွင်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်သမ်ႉလႆႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်းဝဵင်းႁိမ်းႁွမ်းလႄႈသင်ဝၢၼ်ႈၵူၼ်းလႄႈသင်တေၸၢင်ႈၺႃး ၽေး ၼမ်ႉ ထူမ်ႈပႅတ်ႈယွၼ်ႉၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆ(မိူင်းတူၼ်)ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သ         ၼမ်ႉတေထူမ်ႈပိူင်လူင်မၼ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ဢၼ်ယူႇၸမ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်း။ႁိူၼ်းၵူၼ်းလႄႈႁႆႈၼႃးဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇၶူဝ်းၵိုၵ်းပိုၼ်း ၵေႃႈတေမူၺ်ႉၸူမ်သုတ်းဝၢႆးၵွႆႁၢႆလၢႆပႅတ်ႈ။ 2    ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈၵူၼ်းမိူင်းတူၼ်ၸင်ႇလႆႈသၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈတေသၢင်ႈၽၢႆၼမ်ႉၶူင်းႁူင်းႁႅင်းၼမ်ႉၾႆးၾႃႉဢၼ်ႁၢင်ႇၵႆဝၢၼ်ႈသႃ လႃး 19 ၵီႊလူဝ်ႊမဵတ်ႊဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၸွမ်းၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆမႄႈၼမ်ႉၶူင်းပွတ်းတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၶႂ်ႈႁူႉႁူဝ်ယွႆႈတွင်ႈထၢမ် လုင်းၸၢႆးၸၢမ်ႇၺုၼ်ႉ            

ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉလႄႈသၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆၼႂ်းဝၼ်းမႄႈၼမ်ႉၵူႈမိူင်းမိူင်း ဝၼ်းထိ 14 လိူၼ်မျၢတ်ႉၶျ်ပီ 2015 တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉၼႂ်းမိူင်းတႆး ၼႂ်းၽၢႆလူင် 43 ဢၼ်တေၵေႃႇသၢင်ႈၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈၶိုင်ႈပၢႆၼၼ်ႉတေၵေႃႇသၢင်ႈၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၼႂ်းမိူင်းတႆးပႃးၽၢႆလူင် 4 ဢၼ်၊တေၵေႃႇသၢင်ႈၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းလႄႈမႄႈၼမ်ႉဢၼ်လႆၸူးၼမ်ႉမႃႉ။ ၸုမ်းတႆးမီးလွင်ႈမႆႈၸႂ်ယွၼ်ႉဝႃႈတီႈ တေၵေႃႇ သၢင်ႈၽၢႆၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၼၼ်ႉပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈလႆႈထူပ်းၺႃးလွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈႁူမ်ႈပႃးၽၢႆလူင်ၵုၼ်လူင်ဢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၼိူဝ် မႄႈၼမ်ႉၶူင်းဢၼ်မီးၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ(ၵူဝ်းၵၢင်ႉ)သေလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်းၸဵမ်မိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ်  February လႄႈ မီး ၵူၼ်းႁၢမ်းတီႈယူႇတၼ်းသဝ်းၼပ်ႉထိုင်ႁူဝ် 100,000 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်တီႈဝႃႈမီးလွင်ႈႁၢမ်ႈဢမ်ႇႁႂ်ႈသိုပ်ႇၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆလူင်ၵုၼ်လူင်သေတႃႉၸုမ်းၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းတိုၵ်ႉၶိုင်ႁႃလၢႆးတႃႇၵေႃႇ သၢင်ႈၽၢႆတႃႈသၢင်း၊မိူင်းတူၼ်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ/ၸၢၼ်းဢၼ်တိုၵ်ႉပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးလႄႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းဝၵုမ်းၵမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။မိူဝ်ႈလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်ဝၼ်းထိ 10 ၼၼ်ႉၵူင်ႇပၼီႇ ၶႄႇ၊ထႆးလႄႈမၢၼ်ႈလႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်တိူင်ႇပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတီႈတူၼ်ႈတီးပဵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ဝၢင်းၽႅၼ်တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆ။ “ထိုင်တီႈဝႃႈမီးလွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈတႃႇၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းသေတႃႉၽၢႆႇပူၵ်းပွင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႄႇလႄႈထႆးယင်းတိုၵ်ႉ ၶိုင် ႁႃတႃႇၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆတၢင်ႇဢၼ်ထႅင်ႈယူႇ” ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင်လၢတ်ႈ “ၶဝ်ဢမ်ႇႁူႉထိုင်လွင်ႈၽေးတႃႇတေၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆၼႂ်း ပိုၼ်ႉ တီႈပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉႁိုဝ်?” ၽၢႆလူင်မိူင်းတူၼ်/တႃႈသၢင်းၼၼ်ႉပဵၼ်ၶူင်းၵၢၼ်ထႆး Thailand’s EGAT International

ၸႅင်ႈသိုဝ်ႇ                                      ပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇၽူႈႁူမ်ႈႁၵ်ႉသႃမႄႈၼမ်ႉမိူင်းတႆးဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၸိုင်ႈတႆး ပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်လွင်ႈမၢႆတမ်းၼႂ်းဝၼ်းႁူမ်ႈတူင်ႉၼိုင်ႁၵ်ႉသႃမႄႈၼမ်ႉဝၼ်းထိ 14 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်သေႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ လၢႆတီႈလၢႆတၢင်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးဢိၵ်ႇတင်းၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးလႄႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ တေၸတ်းပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၽွၼ်းႁၢႆႉ ဢၼ်မႃးယႃႉၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃမႄႈၼမ်ႉၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးလႄႈ ၸင်ႇလႆႈမီးၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ႁူမ်ႈၵၼ်ႁႄႉၵင်ႈမႄႈၼမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၼ်းထိ                  13/03/2015 ဝၼ်းသုၵ်း ၶၢဝ်းယၢမ်း              10:00 မူင်းၵၢင်ၼႂ်ထိုင်12:00 တဵင်ႈ ဢွင်ႈတီႈ                 လၢၼ်ႉၶဝ်ႈၽၵ်းၶလၢတ်ႉသိၵ်ႉ၊သဵၼ်ႈတၢင်းယႄႇထွၵ်ႉဢူးလၢၼ်း၊ပွၵ်ႉၵၢၼ်ႇသေႉ၊ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး တီႈၵပ်းသိုပ်ႇ           ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင်    (+95 (0)94 282 06916)

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း (ၸိုင်ႈတႆး) ဝၼ်းထိ 04/03/2015 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်း၊ ပေႃႉထုပ်ႉၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းၽွင်းပၢင်တိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း(ၸိုင်ႈတႆး) လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ်ငဝ်းလၢႆးပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ (ၵူဝ်းၵၢင်ႉ) ယၢမ်းလဵဝ်သေလႆႈႁူႉ ဝႃႈ သိုၵ်း မၢၼ်ႈဢမ်ႇၸႅၵ်ႇၽေသင်သေယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်းလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်းထိုင်တၢႆၸိူဝ်းၼႆႉလိူဝ်ၼၼ်ႉဢဝ် ၵူၼ်း မိူင်းပဵၼ်တူဝ်တၢင်တႃႇၵၢၼ်မူၵ်းယိုဝ်း၊ပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈၸွႆႈထႅမ်သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉၼႆၸိူဝ်း ၼၼ်ႉထႅင်ႈ။ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းႁဝ်းၶႃႈလႆႈၵဵပ်းၶေႃႈမုၼ်းလိူင်ႈလၢဝ်းတၢမ်ပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထိ 13/02/2015 ၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 04း00 မူင်းဝၢႆးဝၼ်း ဢဝ်ယိုဝ်းၵွင်ႈလႄႈၼၢင်းယိင်း 2 ၵေႃႉမၢတ်ႇၸဵပ်း၊ၵေႃႉၼိုင်ႈဢႃယု 76 ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈဢႃယု 47 ၸိူဝ်းၶဝ်ၶီႇရူတ်ႉ/ၵႃးၽၢတ်ႈလဝ်ႇၵၢႆး ဝၼ်းထိ 13/02/2015 ၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 06း00 မူင်းႁူဝ်ၶမ်ႈ ဢဝ်ယိုဝ်းၵွင်ႈလႄႈတိူဝ်ႉၺႃးၵူႈၽူဝ်မေးၵူႈၼိုင်ႈ- မေးၼၢင်းဢႃယု 48 လႄႈၵေႃႉပဵၼ်ၽူဝ်ဢႃယု 33 ပီ။ သွင်ၽူဝ်မေးၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈ ၽၢတ်ႈ လဝ်ႇၵၢႆး ဝၼ်းထိ 13/02/2015 ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈထုၵ်ႇဢဝ်ပဵၼ်တူဝ်တၢင်ပိူဝ်ႈတႃႇၸၢမ်းတူၺ်း လၢႆးသိုၵ်း မုတ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ဝၼ်းထိ 19/02/2015 ၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 03း00 မူင်းဝၢႆးဝၼ်း ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းလႄႈၸၢဝ်းၼႃးၵေႃႉၼိုင်ႈဢႃယု 61 တိူဝ်ႉၺႃးမၢတ်ႇၸဵပ်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ၵႆၵၼ်တၢင်းၸၢၼ်း ဝဵင်းလဝ်ႇၵၢႆး 6 လၵ်း ဝၼ်းထိ 19/02/2015 ပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 4 ၵေႃႉတီႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပၵ်း ၼႂ်း လဝ်ႇ ၵၢႆး သေ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈႁၢႆလၢႆဝႆႉထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၽူႈႁူႉႁၼ်တၢမ်တႃၶဝ်လၢတ်ႈၼႄဝႃႈၶဝ်လႆႈႁၼ်တူဝ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းၸွမ်းၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၼႂ်းလဝ်ႇၵၢႆး၊တီႈတူဝ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်း ၼၼ်ႉမၢင်ၸိူဝ်းထုၵ်ႇမတ်ႉမိုဝ်းသေပဵၼ်ၽၢင်ႁၢင်ႈဢၼ်ၸိၸမ်ႈၼေလႆႈဝႃႈၵၢၼ်ဢဝ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉၼမ်သေဢၼ် လႆႈၵဵပ်းၶေႃႈမုၼ်းဝႆႉၸိူဝ်းၼႆႉၵွၼ်ႇ။ ယူႇတီႈၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းႁဝ်းၶႃႈသႄႉသွမ်းလွင်ႈယိုဝ်းလႄႈလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်တေႃႇၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈသေတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၼၢင်းယၢင်ႊႁီႊလီႊတူဝ်တႅၼ်းသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉၵပ်းသၢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈႁႂ်ႈၶဝ်ႈလေႇယဵမ်ႈ ၵူတ်ႇထတ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵဝ်ႈၵၢင်ႉၽႂ်းၽႂ်းပိူဝ်ႈတႃႇပၵ်းတႃတူၺ်းၸွမ်းငဝ်းလၢႆးသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေတႃႇဢီးသူၼ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈဢဝ်လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉပိုတ်ႇလၢတ်ႈဢွၵ်ႇၼႄၸႅင်ႈၸႅင်ႈလႅင်းလႅင်းၼၼ်ႉယူႇ။ ႁူဝ်ယွႆႈပိူင်ပဵၼ်/ႁဵတ်ႇၵၢၼ် (ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈတွင်ႈထၢမ်ၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႊပရူႊဢႃႊရီႊဝူင်ႈလိုၼ်းသုတ်း) ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈတႄႉၽူႈလႆႈထုၵ်ႇပေႃႉထုပ်ႉ၊ပူၼ်ႉပႅၼ်သေထုၵ်ႇၶႃႈတၢႆၵမ်ႈၽွင်ႈၵူၺ်းၵွပ်ႈတႃႇလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၽူႈထုၵ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်လႄႈဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်ဢွၵ်ႇၼႄတင်းမူတ်း

သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁိမ်ၸိင်းဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႆးလႄႈတဢၢင်း(ပလွင်ႈ)ႁိမ်းႁွမ်းလဝ်ႇၵၢႆး ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း (ၸိုင်ႈတႆး) ဝၼ်းထိ 27/02/2015 ၽွင်းဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼိုင်ႈသွၵ်ႈတဝ်ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈတႆးလႄႈတဢၢင်း (ပလွင်ႈ) ဢၼ်ယူႇၸမ်ဝဵင်းလဝ်ႇ ၵၢႆးဝဵင်းလူင်ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ(ၵူဝ်းၵၢင်ႉ) သေႁိမ်ၸိင်းဢဝ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လႄႈၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယဝ်ႉယႃႉလုလႅဝ်ပႃးၶူဝ်းၶွင် ၵူၼ်း တၢင်ႇၸိူဝ်းထႅင်ႈ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵမ်ႈၼမ်ဢွၼ်ၵၼ်ၼီပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းတႄႇၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်မႃး ဝၼ်းထိ09/02/2015 ပၢႆႈ ၶဝ်ႈၸူး လႅၼ်လိၼ်ၶႄႇ။ၵူၺ်းၵႃႈမၢင်ၸိူဝ်းၵိုတ်းယူႇဝႆႉတၢင်းလင် ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈၽူႈဢႃႇယုယႂ်ႇၶဝ် သိုပ်ႇ ယူႇ ပႂ်ႉတီႈ ႁိူၼ်း ဝႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇလူလွမ်တူၺ်းၶူဝ်းၶွင်လႄႈႁိူၼ်းယေး။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶႆႈၼႄလွင်ႈတၢင်းပိူင်ပဵၼ်လွင်ႈ သိုၵ်း မၢၼ်ႈၶဝ်သွၵ်ႈတဝ် ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ႁိူၼ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉႁိူၼ်းၼိုင်ႈသေႁိမ်ၸိင်းဢဝ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉ တၢင်းၵိၼ်

ပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးတႆး ဝၼ်းထိ 24/01/2015 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးသၢႆး တုၵ်းယွၼ်းတီႈလိၼ်ဢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ ႁုပ်ႈသိမ်းဢဝ်ၵႂႃႇ ႁဵတ်းၶူင်း ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈယၢင်တင် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မိူဝ်ႈၼႆႉၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးတႆးလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢိူင်ႇၼႃးသၢႆး ၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉတူႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး ၸိုင်ႈ တႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸိူဝ်းထုၵ်ႇၶွမ်ႊပၼီႊ Top Conquer Co, Ltd. ႁုပ်ႈ သိမ်းဢဝ်တီႈလိၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇ တူၼ်ႈယၢင်တင် ပႅတ်ႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းပၢင် သပ်းၸႅင်ႈ ၶၢဝ်ႇ တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးသေတုၵ်းယွၼ်းတႃႇလႆႈတီႈလိၼ်ၶိုၼ်း။ မိူဝ်ႈပီ 2007 ၼၼ်ႉၶွမ်ႊပၼီႊ Top Conquer Co, Ltd. ၶဝ်လႆႈၶႂၢင်ႉတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ

ၽိုၼ်တၢမ်း ငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းထိ 07/01/2015 သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းတၢႆပႃႈၼႃႈပေႃႈမႄႈမၼ်းၸၢႆး ဝၢႆးၼၼ်ႉတဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 1,200 ပၢႆ ​ၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်းၸုမ်း ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ သိုၵ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ လွင်ႈၶႃႈႁႅမ်ပေႉၵိၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း မိူင်းယွင်း မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ12/12/2014 ၼၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ 573 ယိုဝ်းၸၢႆးသၢမ်တိပ်ႉဢႃယု 32 ၵေႃႉပဵၼ် တၢင်း ပဵၼ်ႁူဝ် ၸႂ်လူႉ (ဢွၵ်းဢေႃဢမ်ႇပေႃးလီ) တီႈႁိူၼ်းၶဝ်တေႃႇၼႃႈပေႃႈမႄႈမၼ်းၸၢႆးၼႂ်းဝၢၼ်ႈထိၼ်ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈ တပ်ႉၸႄႈဝဵင်း မိူင်း ယွင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁွင်ႉႁိုတ်းသႂ်ႇ မၼ်းၸၢႆးႁႂ်ႈဢွၵ်ႇ တၢင်းၼွၵ်ႈႁိူၼ်းသေ ယိုဝ်းသႂ်ႇမၼ်းၸၢႆး ၽွင်း ယၢင်ႈ ဢွၵ်ႇႁိူၼ်း။ ဝၢႆးၼၼ်ႉသွင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 14/12/2014 ၼၼ်ႉၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၶၢၼ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ (66) ဝၢၼ်ႈ လႄႈၵူၼ်း ၸိူဝ်း ယူႇ ၼႂ်းဝဵင်းထႅင်ႈ 9 ပွၵ်ႉ

ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး ဝၼ်းထိ 13 /11/ 2014 ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢႄမေႇရိၵၼ်ႇ ပႃႊရၵ်ႉဢူဝ်ႊပႃႊမႃႊ တၵ်းလႆႈၸီႉၸမ်ႈတွင်ႈထၢမ်ထိုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၵွပ်ႈသင်တိုၵ်ႉပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆ းၽွင်းယၢမ်းၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၽွင်းမိူဝ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယူႇၼၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆးႁၼ်ထိုင်ဝႃႈလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းယႂ်ႇလူင်ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၵၢင်တင်ႈတႄႇလိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 2014 မႃးၼၼ်ႉပဵၼ်လွင်ႈလူလၢႆပူၼ်ႉပႅၼ်ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵိုတ်းယိုဝ်းလႄႈတိုၼ်းဝႃႈပဵၼ်လွင်ႈသၢၼ်ၶတ်းၵၼ်တင်းဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈႁိၵ်ႈႁွင်ႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယူႇ။ ႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းထိုင်ၸွမ်ၸိုင်ႈဢူဝ်ႊပႃႊမႃႊႁႂ်ႈဢဝ်လိူင်ႈမႆႈၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ၼႆႉဢုပ်ႇလၢတ်ႈပိုတ်ႇၽိူၺ်ၼႄပႃႈၼႃႈၵူၼ်းတင်းၼမ်ၸွမ်းၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းသဵင်ႇမိူဝ်ႈၽွင်းႁူပ်ႉၵၼ်တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉသေတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းၵၢၼ်ပိုတ်ႇသိုၵ်းလႄႈတႄႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈသိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းႁဝ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈဝွတ်ႈဝၢႆးၼၼ်ႉယူႇ။ တင်ႈတႄႇလိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 2014 မႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၽိူမ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်ပိူဝ်ႈတႃႇပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းလႄႈႁုပ်ႈယိုတ်းၵုမ်းၵမ်ပိုၼ်ႉတီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵေးသီးလႄႈမိူင်းသူႈ၊ၸိူဝ်းပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ၵုမ်းၵမ်ၼၼ်ႉယူႇ။ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးၼႆႉပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်ၶိုၼ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈထႅင်ႈၼႂ်းပီ 2012။ၽွင်းမိူဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းပႃးၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ယႂ်ႇလူင်မိူၼ်ၶိူင်ႈမိၼ်ၸႅတ်ႊလႄႈႁိူဝ်းမိၼ်မႅင်းမီႈသေပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတေႃႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး၊ပွႆႇမၢၵ်ႇလူင်ယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ၶဝ်ႈၸူးထိုင်ပိုၼ်ႉတီႈၵူၼ်းမိူင်းယူႇသဝ်း၊ပေႃႉထုပ်ႉၶႃႈႁႅမ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းလႄႈႁိမ်ၸိင်းဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းသေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇလႆႈပွႆႇပႅတ်ႈႁိူၼ်းယေးသေပၢႆႈၽေးသိုၵ်းႁႃသေႃႉႁူမ်ႈတီႈလွတ်ႈၽေးၼၼ်ႉယူႇ။ၵူၼ်းမိူင်းမွၵ်ႈ 300 ယင်းတိုၵ်ႉလႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသေပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်းဝႆႉၼႂ်းၵျွင်းဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈမႃးၶၢဝ်းတၢင်းမီး 4 လိူၼ်ပၢႆ၊ဢမ်ႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈဝၢႆႇသၢႆႇၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေးၵွပ်ႈဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပၵ်းတပ်ႉယူႇဝႆႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၼႆႉၵေႃႈတိုၼ်းႁၼ်ၸႅင်ႈလႅင်းလီဝႃႈပဵၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇႁုပ်ႈယိုတ်းၵုမ်းၵမ်လႄႈဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်မီးၶူဝ်းၶွင်တိုၼ်းႁႄႈသၽႃႇဝလိူင်ႇမၢၵ်ႈၵိုၼ်းၼမ်၊ၸိူဝ်းပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၶဝ်ၶိုၼ်းဢဝ်ၶၢႆပၼ်တီႈၵူၼ်းမႃးလူင်းတိုၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈၵူၼ်းလူင်းတိုၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ်ၼၼ်ႉယူႇ။လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၶဝ်တိုၼ်းဢမ်ႇပႂ်ႉတေႃႇထို်ပေႃးမီးလွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉလႄႈၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇလႅၵ်ႈလၢႆႈသူႇၸူးလွၵ်းပိူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊတရႄႈသေပၼ်ၶႂၢင်ႉႁႂ်ႈမႃးလူင်းတိုၼ်းၼႂ်းမိူင်း။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၼႆႉတိုၼ်းတင်ႈၸႂ်ၶႂ်ႈယႃႉၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်သေသိုပ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်ႁဵတ်းႁၢႆႉမိူၵ်ႈလိူင်းတေႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်ယူႇ၊ၵွပ်ႈဝႃႈတူင်ႇဝူင်းၸၢဝ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉတဵတ်ႇယဵၼ်ဝႆႉလႄႈမိူၼ်ထႅမ်ႁႅင်းဢီးပၼ်ၶဝ်ၼႆႉ။ၵွပ်ႈၼၼ်ထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းၽွင်းမိူဝ်ႈၽွမ်ၸိုင်ႈဢူဝ်ႊပႃႊမႃႊႁူပ်ႉၸွမ်းၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်ႈၸဵင်ႇၼႂ်းဝူင်ႈၼႆႉသေၶႂ်ႈႁႂ်ႈဢဝ်လိူင်ႈမႆႈၸႂ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉဢုပ်ႇလၢတ်ႈပိုတ်ႇၽိူၺ်ၼႄၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉလႄႈမိပ်ႇဢီးပၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈႁဵတ်းၸွမ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈပႃႈတႂ်ႈၼႆႉပိူဝ်ႈတႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸႅတ်ႈၸၢင်ႇၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတၵ်းလႆႈၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးလႄႈၼႂ်းၼႃႈတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ႁႂ်ႈၵိုတ်းပႃးလွင်ႈၶႂၢၵ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းသေထွၼ်တပ်ႉၶဝ်ဢိၵ်ႇပႃးႁႂ်ႈထွၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်သုၵ်ႉယုင်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းယူႇၼႆႉၵမ်းလဵဝ်။ သိုၵ်းမၢၼ်းတၵ်းလႆႈၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈတၵ်းလႆႈတႄႇပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၸွမ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၶဝ်ပိူဝ်ႈတႃႇမူၼ်ႉမႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း/လၵ်းမိူင်းသေၵေႃႇတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႈၻရႄႈလႄႈၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ။ တၵ်းလႆႈၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈယႃႉၶူဝ်းၶွင်တိုၼ်းႁႄႈသၽႃႇဝလႄႈလွင်ႈပူၵ်းပွင်ယႂ်ႇလူင်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းတီႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃသုၵ်ႉယုင်ႈတေႃႇပေႃးမီးလွင်ႈၵႄႈၶႆပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းသေလႅၵ်ႈလၢႆႈပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းႁႂ်ႈပေႃးမီးလွင်ႈႁပ်ႉႁွင်းသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ။ လွင်ႈဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမေႊရိၵၼ်ႊၶဝ်ဢဝ်ၸိုဝ်ႈဢူးဢွင်ႇတွင်းၽူႈမီးၸၼ်ႉၼႂ်းၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈသႂ်ႇၼႂ်းသၢႆမၢႆသဵၼ်ႈလမ်ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမၼ်းလႆႈၼမ်ႉမျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းၼႂ်းၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈလႄႈၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းသၢင်ႈၽၢႆယႂ်ႇလူင်ၼၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်းယူႇ။ ႁဝ်းၶႃႈတိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမႄႊရိၵၼ်ႊသိုပ်ႇမိပ်ႇဢီးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈထႅင်ႈႁူမ်ႈပႃးလွင်ႈၵိုတ်းယိုတ်းပႅတ်ႈၵၢၼ်ႁူမ်ႈမိုဝ်းတၢင်းၽၢႆႇသိုၵ်းတေႃႇသိုၵ်းသွင်မိူင်း။တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ဢၼ်သုၵ်ႉယုင်ႈဝႆႉၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမႄႊရိၵၼ်ႊလႄႈသင်၊ၸုမ်းၸဝ်ႈငိုၼ်းတိုၼ်းမိူင်းဢမႄႊရိၵၼ်ႊလႄႈသင်ႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈလူင်းတိုၼ်းလၢင်းယႂ်ႇလူင်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းတိုၵ်ႉမီးပၼ်ႁႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိုၼ်းသုတ်းၼင်ႇႁိုဝ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈတေပေ်မိူင်းၽႅတ်ႊၻရႄႊၸႅတ်ႈၸၢင်ႇၼၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်းထိုင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမႄႊရိၵၼ်ႊပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်ၽူႈႁူမ်ႈသၢင်ႈမီးၼမ်ႉတွၼ်းၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်သေႁႂ်ႈၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်သဵင်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းတုၵ်းယွၼ်းၼၼ်ႉသေၵမ်း။ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆးၸိူဝ်းႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်မီးၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ- ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈပူၵ်းပွင်ၸိုင်ႈတႆး ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်လွင်ႈၼၢင်းယိင်းတႆး ၸုမ်းသၽႃႇဝသိင်ႇသႅတ်ႉလွမ်ႉတႆး ၵေႃတႆး ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်ၵူၼ်ႈၼုမ်ႇတႆး ၸုမ်းသိုဝ်ႇႁႅင်းၼုမ်ႇ ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆးၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (ၸိုင်ႈထႆး) ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၵေႃႈလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး

လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး  ဝၼ်းထီႉ 10 လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ 2014 ယွၼ်ႉတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်မၢၵ်ႇလူင်ယိုဝ်းသႂ်ႇႁိူၼ်းၵူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းလႆႈတၢႆ မၢတ်ႇၸဵပ်းလႄႈလႆႈပၢႆႈၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈသိုပ်ႇပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်းယိုဝ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ( SSPP/SSA) ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင်ၸဵမ် ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ် ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ မီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈၶူဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵွႆၼမ်သေသုမ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၶဝ်လိူဝ်သေၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ယူႇၼႂ်းၸေႈဝဵင်းၵေးသီးလႆႈပၢႆႈၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ။ ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊတႄႇဝၼ်းထီႉ 2-4 ပီ 2014ၼၼ်ႉၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း(9) တပ်ႉၵွင်ဢဵၼ်ႁႅင်းဢမ်ႇယွမ်းမွၵ်ႈ(2000)။ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်တိုၵ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) တီႈၼႂ်းတူင်ႇဝဵင်းၵေးသီးဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈၼၼ်ႉၸႂ်ႉမၢၵ်ႇလူင်(100)လုၵ်ႈသႅၼ်း(60,81mm တင်း 120mm)ဢဝ်ယိုဝ်းသႂ်ႇၵူၼ်းမိူင်း။တိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းထဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈတၢႆသွင်ၵေႃႉ၊ၵေႃႉၼိုင်ႈဝၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႉ”ႁႅင်း”၊ပူႇၵေႇလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈလႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းတၢႆသွင်ၵေႃႉၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၶဝ်ဢၢင်ႈၵႂႃႇၵၢတ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဵတ်းပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းမိူၼ်ၼင်ႇပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းလႄႈႁိမ်ဢဝ်ၶူဝ်းႁိူၼ်းၶူဝ်းယေးၵူၼ်းမိူင်းၸဵဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မၢၵ်ႇလူင်ဢၼ်ၶဝ်ယိုဝ်းသႂ်ႇတီႈတႃႈၽႃသွင်ႇတိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈငူးလိူမ်ၶဝ်လႆႈပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေးပၢၵ်ႇပၢႆၵေႃႉပၢႆ။မၢၵ်ႇလူင်ဢၼ်မၢၼ်ႈၶဝ်ယိုဝ်းမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈတူၵ်းသႂ်ႇဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈတီႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးမီးမွၵ်ႈ (300) IDPs  ၸိူဝ်းဢၼ်လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈတႃႈၽႃသွင်ႇမႃးသေႃႉႁူမ်ႈမိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး(3) လိူၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းလႆႈၼႃႈတီႈတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး(SSPP/SSA) တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊဝၼ်းထီႉ(5) ၼၼ်ႉၶဝ်ၵိုတ်းယဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းဝႆႉၵမ်းၼိုင်ႈၵူၺ်းၵႃႈၶဝ်တိုၵ်ႉသိုပ်ႇသူင်ႇၵႃႈတႅင်ႉၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်လႄႈၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတီႈၼႃႈလိၼ်ဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်သိုၵ်းယူႇတႃႇသေႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်ႈၶဝ်ႈမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ 5 ဝၼ်း၊ဝၢႆးၼၼ်ႉသိမ်းဢဝ်ၼႃႈလိၼ်ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးၵႂႃႇၵမ်ႈၽွင်ႈၵူၺ်းၵႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်းတိုၵ်ႉထႅမ်ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ၵႃႈတႅင်ႉၶဝ်မႃးၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၼႆႉလႄႈလွမ်ၵူဝ်ဝႆႉတေပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မိူဝ်ႈလႂ်ထႅင်ႈဢမ်ႇၸၢင်ႈလၢမ်းႁူႉလႆႈ။ ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးသႄႉသွမ်းလွင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းလႄႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးႁၢဝ်ႉႁႅင်းသေလိူဝ်သေပဵၼ်လွင်ႈၶႃႈႁႅမ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းလႄႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းယဝ်ႉယင်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၼိူဝ်ၶၵ်တွၼ်ႈၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယၢမ်းလဵဝ်ၵမ်းသိုဝ်ႈ။ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးတုၵ်းယွၼ်းလွင်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်းယၢမ်းလဵဝ်လႄႈႁႂ်ႈထွၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး(SSPP/SSA) ၵမ်းလဵဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ယွႆႈလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၵၢင်(3-6.10.2014) မၢၵ်ႇလူင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိူဝ်ႉသႂ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢႃႇယု 53 ပီတၢႆထင်တီႈ ဝၼ်းထီႉ 3 လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပႃႊပီ 2014 ၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈလူင်ယိုင်းၵႂႃႇတူၵ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈငူးလိူမ်ဢၼ်ၸမ်ၵၼ်တင်းတႃႈၽႃသွင်ႇၼႂ်းၸေႈဝဵင်းၵေးသီး။မၢၵ်ႇလူင်ၵႂႃႇတူၵ်းသႂ်ႇၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်းလုင်းဝႃႇလိင်ႇလႅင်းလႄႈၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇၵႂႃႇတိူဝ်ႉသႂ်ႇလုင်းဝႃႇလိင်ႇလႅင်းတၢႆထင်တီႈၵမ်းလဵဝ်၊ဝူဝ်းၵႂၢႆးၵေႃႈတိူဝ်ႉပႃးထႅင်ႈ။ မၢၵ်ႇလူင်ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းမႃးၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉတုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃးႁိူၼ်းၸၢႆးသူၺ်ႇဢွင်ႇၵႃႈၶၼ်မွၵ်ႈ 2900000 ပျႃး၊တိူဝ်ႉပႃးႁိူၼ်းလူင်းထုၼ်းၵႃႈၶၼ်မွၵ်ႈ 385000 ပျႃး။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝၢၼ်ႈငူးလိူမ်ဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇပၢႆႈတင်းဝၢၼ်ႈမီးလင်ႁိူၼ်းမွၵ်ႈ 100 လင်ပၢႆ။ ပူႇၵႄႇဝၢၼ်ႈလႄႈသိုၵ်းပျီႇတုၸိတ်ႉၶဝ်ထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆပႅတ်ႈၸွမ်းတၢင်းၽွင်းၵႂႃႇၵၢတ်ႇမိူင်းယႆ ဝၼ်းထီႉ 3 လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊပီ 2014 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းတၢႆပႅတ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉဢၼ်ဢၢင်ႈၵႂႃႇၵၢတ်ႇမိူင်းယႆ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉၼႆႉၵေႃႉၼိုင်ႈၸိုဝ်ႈလုင်းမူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဝ၊ပဵၼ်ပူႇၵႄႇဝၢၼ်ႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉပွင်ႈ၊ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၸိုဝ်ႈႁွင်ႉၸၢႆးသူၺ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွႆမိူင်းပၢတ်ႇၸေႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း။ၸၢႆးသူၺ်ႇၼႆႉပဵၼ်သိုၵ်းပျီႇတုၸိတ်ႉၸုမ်းပူဝ်ႇမူၼ်းၶဝ်။ ၶဝ်သွင်ၵေႃႉၼႆႉၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈလုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈပုင်ႇသေဢၢင်ႈၵႂႃႇမိူင်းယႆႁႃသိုဝ်ႉဝူဝ်းၵႂၢႆးၼၼ်ႉၵႂႃႇႁူပ်ႉႁႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းၶဝ်တၢႆပႅတ်ႈတီႈလွႆၵိဝ်ႇၸီႉ။ဝၢႆးၼၼ်ႉဢဝ်ၾႆးၽဝ်လူတ်ႉၶိူင်ႈၶဝ်ပႃးယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇလူင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတူၵ်းသႂ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢႃႇယု 77 တၢႆထင်တီႈလႄႈလုၵ်ႈၶူၺ်မၼ်းတိူဝ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်း                ဝၼ်းထီႉ 4 လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊပီ 2014၊ၶၢဝ်းယၢမ်း 6 မူင်းၵၢင်ၶမ်ႈၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈလူင်ယိုဝ်းၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈမွၵ်ႇႁူႈဢိူင်ႇၼွင်သွမ်းမိူင်းၵၢဝ်ၸေႈဝဵင်းၵေးသီး။လုင်းဢူႉဢႃႇယု 77 ပီၽွင်းတိုၵ်းႁႃသွၵ်ႉမႅပ်းတီႈလွတ်ႈၽေးယူႇႁိမ်းသိုင်ႇဝႆႉၽိုၼ်းၼၼ်ႉမၢၵ်ႇလူင်မႃးတူၵ်းသႂ်ႇၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်းႁိမ်းမၼ်းလႄႈဢဝ်တၢႆထင်တီႈၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်ဢမ်ႇၵႃးလုၵ်ႈၶူၺ်မၼ်းၸၢႆးယႃႇၸိင်ႇၵေႃႈတိူဝ်ႉဝၢတ်ႇၸဵပ်းႁႅင်းဝႆႉလႄႈလႆႈၵႂႃႇယူတ်းယႃဝႆႉတီႈႁူင်းယႃ။ဝူဝ်းၵႂၢႆးလုင်းဢူႉၶဝ်ၵေႃႈတိူဝ်ႉဝၢတ်ႈၸဵပ်းပႃးလႄႈမၢၵ်ႇ 60 mm ဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇတႅၵ်ႇၵေႃႈတိုၵ်ႉမီးထႅင်ႈယူႇၼႆယဝ်ႉ။ ဢဝ်သူၼ်ႈၵွင်ႈသွၵ်းပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝၢၼ်ႈၽႅတ်ႈ ဝၼ်းထီႉ 4 လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊပီ 2014 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဝၢၼ်ႈၽႅၼ်ႈမႃးပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢႃႇယု 18 ပီ၊သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼႆႉပဵၼ်တပ်ႉၵွင်လူင်မၢႆ 22သေပၵ်းတပ်ႉပၢင်သဝ်းတီႈဝၢၼ်ႈၽႅတ်ႈၶဝ်ၶဝ်မႃးၼႂ်းဝၢၼ်ႈၽႅတ်ႈမႃးႁၼ်သႂ်ႇၸၢႆးမွင်ႇၼူႉယဝ်ႉဢဝ်သူၼ်ႈၵွင်ႈသွၵ်းသႂ်ႇႁူဝ်ၸၢႆးမွင်ႇၼူႉ၊ပိတ်ႉပေႃႉပၢပ်းပၼ်ၸၢႆးမွင်ႇၼူႉတေႃႇပေႃးႁၢၼ်ႉၸႂ်ၶဝ်လႄႈမႄႈၸၢႆးမွင်ႇၼူႉပႃႈယူင်ႇယွၼ်းတွင်းပၢၼ်ႇၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈၶဝ်ဢမ်ႇပေႃးတေႃႇထိုင်မႄႈပႃႈယူင်ႇပေႃးပဵၼ်လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ဝႅတ်ႉလွမ်ႉဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝၢၼ်ႈၽႅတ်ႈ ဝၼ်းထီႉ 4 လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊပီ 2014 ၼႆႉၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမီးဢဵၼ်ႁႅင်းမွၵ်ႈ 30ၵေႃႉဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉၶဝ်တီႈဝၢၼ်ႈၽႅတ်ႈၼၼ်ႉၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းဝၢၼ်ႈသေမႃးဝႅတ်ႉလွမ်ႉႁိူၼ်းလုင်းဢွၼ်ႇဢႃယု 50ပီ၊ၶိုၼ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵႂႃႇ TV သွင်လူၵ်ႈ၊ၾူင်းၼိုင်ႈၶိူင်ႈ၊ၶူဝ်းတႆးၼိုင်ႈၸုမ်ႇလႄႈဢဝ်ၵႆႇၵႂႃႇသဵင်ႈသဵင်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းထုၵ်ႇႁႄႉႁၢမ်ႈဢမ်ႇပၼ်ၶၢႆၶူဝ်းၸႂ်ႉသွႆဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 6 လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊပီ 2014ၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၸီႉသင်ႇႁႄႉႁၢမ်ႈဝႃႈၽႂ်တေဢမ်ႇလႆႈၶၢႆမၢၵ်ႇၾႆးထၢတ်ႈ၊တဵၼ်း၊ၵိူဝ်၊ၽွင်ဝၢၼ်လႄႈၼမ်ႉမၼ်းၵိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉဢၼ်လူဝ်ႇၸႂ်ႉတင်းသဵင်ႈႁၢမ်ႈဢဝ်ဢွၵ်ႇၵႂႃႇၼွၵ်ႈဝဵင်းဝႃႈၼႆ။