သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၵူၼ်းမိူင်းၶၢႆႉဝၢၼ်ႈၼႂ်းမိူင်းပၼ်ႇၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းထႅင်ႈ

ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး

ပီၵေႃးၸႃႇ 1382၊ လိူၼ်သီႇလွင်ႈ 13 ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းသုၵ်း၊ ပီတႆး 2115 ၼီႈ

ဝၼ်းထိ 9/4/2021

သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၵူၼ်းမိူင်းၶၢႆႉဝၢၼ်ႈၼႂ်းမိူင်းပၼ်ႇၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းထႅင်ႈ

မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 14/3/2021 ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်းဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆးၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းမွၵ်ႈ 300 ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၸႂ်ႉၶၢႆႉဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ။

ၵႂၢမ်းသင်ႇၼၼ်ႉလုၵ်ႉတီႈငဝ်ႈငုၼ်းၵုမ်းၵမ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်းၸၵၶ 17 မိူင်းပၼ်ႇဢၼ်ယူႇပႃႈတႂ်ႈတိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင်ၶူဝ်လမ်ၼၼ်ႉမႃး။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႃႈယူႇၼႂ်းၼႃႈလိၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ။

ဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်း (ဢမ်ႇၼၼ်ဝၢၼ်ႈၵျွင်းထမ်ႈ) ၼႆႉမီးယူႇၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇမိူင်းပၼ်ႇယၢၼ်ဝဵင်းသၢမ်လၵ်းၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ဢၼ်မုင်ႈၸူးၶူဝ်တႃႈသၢင်းၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်း။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶိုင်ႈဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ဢၼ်မီးလင်ႁိူၼ်း 45 လင်တၢင်းၸၢၼ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ၼၼ်ႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းတဵင်ႁႂ်ႈၶၢႆႉ။ၼႂ်းၼၼ်ႉမီးႁိူၼ်းၸၢဝ်းမၢၼ်ႈ 12 လင်လႄႈၸိူဝ်းလိူဝ်ၼၼ်ႉပဵၼ်ၸၢဝ်းလီႉသူး/လီးသေႃးတင်းမူတ်း။

ဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်းၼႆႉတႄႇမႃးမိူဝ်ႈပီ 2001 ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလီးသူးပႅတ်ႇႁိူၼ်းၸိူဝ်းၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈလိုပ်ႈႁေႃႈၶၢႆႉတီႈဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇၶဝ်ဝၢၼ်ႈလွႆလူမ်းဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆးလႄႈဝၢၼ်ႈၶူဝ်ႁၢၵ်းဢိူင်ႇတွင်ၵႂၢႆးၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇၽွင်းပီ 1996-1998 ၼၼ်ႉဢွၼ်တႄႇတင်ႈမႃး။ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလိုပ်ႈႁေႃႈၶၢႆႉပၢႆႈၼႂ်းပီ 1996-1998 ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇတႃႇမွၵ်ႈ 61 ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ 10,000 ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁေႃႈလိုပ်ႈၵႂႃႇယူႇၸွမ်းၶွပ်ႇဝဵင်းသေၸိူဝ်းၶဝ်လႆႈႁဵတ်းသုမ်ႉသွင်းဢွၼ်ႇယူႇဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉတၢင်းၸွႆႈထႅမ်သင်။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းလၵ်ႉလွမ်ပွၵ်ႈမိူဝ်းႁႃၸႂ်းႁိူၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇႁႃၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်လဵင်ႉသၢႆၸႂ်ၼၼ်ႉၵေႃႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃၸႂ်သေဢဝ်တၢႆလၢႆလၢႆ။ၼႂ်းပီ 1997 ၼၼ်ႉၵူၺ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးလႆႈၵဵပ်းႁွမ်ၶေႃႈမုၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁႅမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 37 ၵေႃႉၼႂ်းမိူင်းပၼ်ႇတၢႆလၢႆလၢႆ၊ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယ 331၊ 332 လႄႈ 520 ၶႃၸႂ်တေႃႇပေႃးတၢႆ။ထဝ်ႈယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၽဝ်တူဝ်လိပ်းထိုင်တၢႆၼႂ်းဝၢၼ်ႈဝူဝ်းလၢႆး။

ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလီႉသူးလႆႈယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတမ်းဝၢင်းဝႆႉပၼ်ၼၼ်ႉလၢႆလၢႆပီ။ၼႂ်းပီ 2001 မႃးၵေႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယင်းပႆႇပၼ်ၸိူဝ်းၶဝ် ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူဝ်းယူႇတီႈဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇ၊ၵူၺ်းၵႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸီႉသင်ႇႁႂ်ႈတႄႇ ဝၢၼ်ႈႁိမ်းၶၢင်ႈတၢင်းလူင်တီႈဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၵမ်းၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်ယဝ်ႉဢၼ်ပီႈၼွင်ႉလီႉသူးၶဝ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၸႂ်ႉၶၢႆႉပၢႆႈ။ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ၶဝ်ၺႃးသင်ႇႁႂ်ႈၶၢႆႉၵႂႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈမွၵ်ႈ ½ ၵီႊလူဝ်ႊယူႇတၢင်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်းၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလီႉသူးတႄႉဢမ်ႇၶႂ်ႈၵႂႃႇယူႇတီႈၼၼ်ႈၵွပ်ႈဝႃႈမၼ်းပဵၼ်လွႆသေႁႃၼမ်ႉယၢပ်ႇၼႃႇလႄႈလိၼ်တီႈၼၼ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇပေႃးၽုၵ်ႇသင်လႆႈ။

မိူဝ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်းၶဝ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸီႉသင်ႇႁႂ်ႈၶၢႆႉဝၼ်းထိ 14/3/2021 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁႂ်ႈၶဝ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းလွင်ႈၽွမ်ႉလႆႈၸႂ်ၸွမ်းဝႃႈၶဝ်ၶၢႆႉပၼ်ၵွပ်ႈဝႃႈတီႈလိၼ်တီႈၼၼ်ႈပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၶဝ်။ၵူၺ်းၵႃႈမီး 14 လင်ႁိူၼ်းၵူၺ်းဢၼ်ယွမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ်။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းပဵၼ်လီႉသူးတင်း 31 ႁိူၼ်းတႄႉဢမ်ႇယွမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ်။

မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 19/3/2021 ၼၼ်ႉၸွမ်သိုၵ်းမဵဝ်းမိၼ်းတၢၼ်းၶိုၼ်းႁွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇယွမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼၼ်ႉၵႂႃႇၸူးတီႈၼႂ်းတပ်ႉၸၵၶ 17 ၶဝ်သေတဵၵ်းတဵင်ႁႂ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈဝၢၼ်ႈသူၼၼ်ႉယူႇၼႂ်းလိၼ်တပ်ႉၸၵၶ17။မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈမၼ်းမီးၶၢဝ်းယၢမ်းယူႇတီႈၸၵၶ 17 ၼႆႉႁႃႈပီၵူၺ်း။မိူဝ်ႈလဵဝ်ယူႇမႃးမီးသွင်ပီယဝ်ႉလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတေလႆႈၶၢႆႉၽွင်းမၼ်းပႆႇလႆႈလၢႆႈၵႂႃႇတၢင်းလႂ်ၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ၵူၺ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇယွမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ်။

ၸၵၶ 17 ၼႆႉမီးတပ်ႉၵွင်ယူႇပႃႈတႂ်ႈမၼ်းထႅင်ႈ 10 တပ်ႉၵွင်တႄႇၵေႃႇတင်ႈမႃးမိူဝ်ႈပီ 2000 ၼႂ်းမိူင်းပၼ်ႇ။မိူင်းပၼ်ႇၼႆႉပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတၢင်းၵၢၼ်သိုၵ်းတႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵွပ်ဝႃႈမၼ်းပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းတေႃႉသူင်ႇလမ်ႇလွင်ႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းဢၼ်ၶၢမ်ႈၼမ်ႉၶူင်းတီႈတႃႈသၢင်းသေၵွင်ႉၸူးမိူင်းတူၼ်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၸၵၶ 17 ၼႆႉဢဝ်တီႈယူႇပၵ်းဝႆႉၸွမ်းၼိူဝ်လွႆတၢင်းဢွၵ်ႇဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇသေမုင်ႈၶဝ်ႈၸူးၼႂ်းဝဵင်းလႄႈၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်။ၵူၺ်းၵႃႈတပ်ႉမၼ်းယင်းပႆႇၶႂၢၵ်ႈၵႂႃႇတၢင်းလွႆသုင်ဢၼ်မီးပႃႈလင်ဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်း။ၵွပ်ႈၼၼ်လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်လၵ်းၶၢႆႉၼႆႉၵေႃႈမၼ်းၵဵဝ်ႇၸွမ်းလွင်ႈၽႅၼ်ၵၢၼ်တေၶႂၢၵ်ႈတပ်ႉၸၵၶ 17 သေႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇမၼ်းမၼ်ႈၵိုမ်းပိူဝ်ႈတႃႇႁႄႉၵင်ႈလွင်ႈၵၢၼ်ပိုတ်းယိုဝ်းဢၼ်ၸၢင်ႈမႃးတၢင်းသဵၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

လွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ၼႂ်းၵႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းမိူင်းပၼ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁၢဝ်ႉႁႅင်းမႃးတင်ႈတႄႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ/ဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 1/2/2021 ၼၼ်ႉမႃးယဝ်ႉ။

လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းလိုပ်ႈႁေႃႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးၶၢႆႉပၢႆႈၽွင်းပီ 1996-1998 ဢၼ်ထူၺ်ႈပႃးႁၢၵ်ႈပႃးတေႃၵူၼ်းမိူင်း 300,000 ပၢႆၼႂ်း 11 ၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉၵေႃႈယိူင်းဢၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇတတ်းပႅတ်ႈလွင်ႈၵမ်ႉထႅမ်တပ်ႉ သိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ၸင်ႇႁႃၶိုၼ်းၵေႃႇတင်ႈမႂ်ႇၽွင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

တွင်ႈထၢမ်

ၸၢႆးႁေႃသႅင်               +66: 94-728-6696                         (တႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)

ၸၢႆးယွတ်ႈလိုၼ်း         +66: 97-173-1530                       (တႆး၊ မၢၼ်ႈ)

PDF Files:

Shan Burmese English

ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ